Paxtaobod tumani

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Paxtaobod tumani
Пахтаабадский район
tuman
Tarkibida Andijon viloyati
Maʼmuriy markazi Paxtaobod
Hokim Bozorov Mahmudjon Tursunovich [1]
Rasmiy tillar Oʻzbek
Paxtaobod tumani xaritada
Soat mintaqasi UTC+5

Paxtaobod tumani Andijon viloyatining shimoliy sharqida joylashgan. Paxtaobod tumani viloyat markazi sanalmish Andijon shahridan 24 km shimoliy-sharqda boʻlib dengiz sathidan 300 metr balandlikda joylashgan. Iqlimi moʻtadil. Aholisi 19 ming kishi (1989-yilga koʻra). Hozirda 2009-yil yakuniga koʻra tuman aholisi 165 mingdan ziyod kishini tashkil qildi. tumanni Qoradaryo, Tentaksoy, Chirtaksoy daryolari kesib oʻtadi. Tuman markaziga 1975-yilda Pahtaobod shahri maqomi berilgan. Umumiy er maydoni 26 ming 33 gektar.

Paxtaobod tumani - Andijon viloyatidagi tuman. 1926 yil 29 sentabrda tashkil qilingan. 1962 yil 24 dekabrda Izboskan tumani bilan birlashtirilgan. 1970 yil 7 dekabrda yana yangidan tashkil qilingan. Shimoliy va shim.-sharkdan Qir-gʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyati, gʻarbdan Izboskan, jan.dan Andijon, sharqda (58 km masofada) Qirgʻiziston Respublikasi va Jalol-quduq tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 0,29 ming km². Axoliyey 137,9 ming kishi (2003). Tumanda 1 shahar (Paxtaobod), 5 qishloq fuqarolari yigʻini (Boʻston, Ittifoq, Madaniyat, Paxtakor, Uy-gʻur) bor. Markazi — Paxtaobod shahri

Tabiati. Tuman hududi viloyatning shim.da, Norin va Qoradaryo vohasidagi yassi tekislikda joylashgan. Relyefi gʻarbdan sharqqa balandlasha boradi. Oʻrtacha balandligi 260 m. Tuproqlari, asosan, boʻz tuproq. Daryo boʻylarida oʻtloqi boʻz tuproq, botqoq-oʻtloqi va botqoq tuproqlar tarqalgan. Adirlar efemer va efemeroidlar,zaxkash yerlarda qamish, qoʻgʻa, qiyoq oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan qizilquyruq, qumsichqon, jayra, qoʻshoyoq, koʻrsichqon, kuyon, boʻri, tulki, qobon, boʻrsiq, kaltakesak, ilon va boshqa qushlardan chumchuq, chugʻurchiq, soʻfitoʻrgʻaylar bor. Tuman hududi orqali Qoradaryo, Tentaksoy, Moylisoy oqib oʻtadi. Daryo va soy qirgʻoqlarining ayrim joylari harsang toshlar bilan mustahkamlangan. K,.x. ekinlari Qoradaryo, Moylisoydan sugʻoriladi. "Doʻstlik" va "Olmaydon" nasos styalari qurilgandan keyin Norin da-ryosidan ham suv olinadigan boʻldi. Iqlimi keskin kontinental. Yanv.ning oʻrtachat-rasi —3,5°, iyulniki 26,7°. Eng past temperatura —26°, eng yuqori temperatura 42°. Vegetatsiya davri 217 kun. Yillik oʻrtacha yogʻin 300–400 mm. Yogʻin, asosan, qishda va bahorda yogʻadi.

Aholisi, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, uygʻur, qirgʻiz, tojik, tatar, rus va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1 km² ga 475 kishi. Shaharliklar 23,2 ming kishi, qishloq aholisi 114,7 ming kishi.

Xoʻjaligi. Tumandayetakchitarmoq qishloq xoʻjaligi hisoblanadi. Paxtachilik, gʻallachilik, sabzavotchilik, polizchilik, bogʻdorchilik, chorvachilik bilan shugʻullaniladi. Paxtaobod tumanida paxta tozalash zavodi, "Interneyshnl" korxonasi, poyabzal fabrikasi:, temir-beton mahsulotlari ishlab chiqarish korxonasi, 20 aksiyadorlik jamiyati, 14 jamoa, 71 kichik, 1099 xususiy korxona, 4 qurilish tashkiloti, avtokorxona, 953 savdo, 561 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari mavjud. Paxtaobod tumanida 13 shirkat, 406 fermer xoʻjaligi bor. Tumandagi jami ekin maydoni 17,4 ming ga, shu jumladan, 8,2 ming ga yerga paxta, 6,8 ming ga yerga don, 280 ga yerga kartoshka, 820 ga yerga sabzavot ekiladi. 996 ga yer mevazor, 92 ga yer tokzor bilan band (2003).

Tuman jamoa va shaxsiy xoʻjaliklarida 25,4 mingdan ziyod krramol (shu jumladan, 13 mingdan ziyod sigir), 18 mingga yaqin qoʻy va echki, 89,7 mingga yaqin parranda boqiladi (2003).

Paxtaobod tumanidagi 41 umumiy taʼlim maktabi, 1 litsey, 1 gimnaziyada 35 mingdan ziyod oʻquvchi taʼlim oladi, 3 sport, 1 mu-sika maktablari, 2 kasb-hunar kolleji faoliyat koʻrsatadi. 44 kutubxona (278540 kitob), 10 klub, 4 madaniyat va istirohat bogʻi, Oʻzbekiston xalq shoiri Habibiy uy-muzeyi, stadion bor. Tumanda 2 kasalxona (600 urin), poliklinika, 21 qishloq vrachlik punkti, dorixonalar va boshqa tibbiy muassasalar ishlab turibdi. Andijon — Tentaksoy temir yoʻl mavjud. Tuman oʻrtasidan Andijon — Jalolobod, Oʻsh — Bishkek avtomagistral yoʻllari oʻtgan. Xovskonota, Koʻktoʻnlikota. Qilich Ibrohim, Xoʻja Taqsimota ziyoratgoxlari mavjud. Tuman "Davr sadosi" gaz.si 1935 yildan chiqadi.[2]

Manbalar[tahrir]

Havolalar[tahrir]