Stephen Smale

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Stephen Smale
Tavalludi 15-iyul 1930 (1930-07-15) (89 yosh)
Flint, Michigan
Fuqaroligi AQSh
Sohasi Matematika
Institutlar Chikagodagi Toyota texnologik instituti
Hong Kong shahar universiteti
Chicago universiteti
Columbia universiteti
California universiteti, Berkeley
Alma mater Michigan universiteti
Akademik rahbarlari Raoul Bott
Mashhur shogirdlari Rufus Bowen
César Camacho
Robert L. Devaney
John Guckenheimer
Morris Hirsch
Nancy Kopell
Jacob Palis
Themistocles M. Rassias
Jim Renegar
Siavash Shahshahani
Mike Shub
Mashhur ishlari Umumlashtirilgan Poincaré gipotezasi
Dastaklarga parchalanish
Gomoclinic orbita
Smale taqasi
Smale teoremasi
Morse–Smale tizimi
Aksiomva A
Palais–Smale kompaktlik holati
Blum–Shub–Smale mashinasi
Smale–Williams attraktori
Morse–Palais lemmasi
Regulyar gomotopiya
Sard teoremasi
Sferani burash
Structural barqarorlik
Whitehead eshishi
Diffeomorfizm
Mashhur sovrinlari Wolf mukofoti (2007)
Milliy fan medali (1996)
Chauvenet mukofoti (1988)
Fields medali (1966)
Oswald Veblen geometriya mukofoti (1966)
Sloan stipendiyasi (1960)

Stephen Smale (talaffuzi: Stiven Smeyl) (1930-yil 15-iyulda tugʻilgan) — amerikalik matematik. Smale topologiya, dinamik tizimlar va matematik iqtisodiyot sohasidagi izlanishlari bilan mashhur. 1966-yil Fields medali bilan taqdirlangan.

Smale 1948-yil Michigan universitetiga kirgan, ammo darslarni oʻzlashtirish unga mushkul boʻlgan. Shunday boʻlsa-da, u aspiranturaga kirgan va 1957-yil Raoul Bott yetakchiligida PhD darajasini olgan. Olim oʻttiz yildan koʻproq vaqt davomida California universiteti, Berkeleyning matematika fakultetida ishlagan (1960–1961- hamda 1964–1995-yillarda).

1958-yil Smale sferani toʻnkarish isbotlab, matematika dunyosini lol qoldirgan. 1961-yil Poincaré gipotezasini 5 va undan katta oʻlchamlar uchun isbotlab bergan. 1962-yilda esa h-cobordism teoriyasini isbotlab bergan, aynan shu uchun Fields medali bilan taqdirlangan.