Robert Langlands

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Robert Langlands
Langlands2.jpg
Tavalludi 6-oktabr 1936-yil (1936-10-06) (86 yosh)
Yangi Westminster, Britaniya Kolumbiyasi, Kanada
Fuqaroligi Kanada/AQSh
Sohasi Matematika
Ish joylari Princeton universiteti,
Yale universiteti,
Perspektiv tadqiqotlar instituti
Akademik rahbarlari Cassius Ionescu-Tulcea
Mashhur shogirdlari James Arthur
Thomas Callister Hales
Diana Shelstad
Mashhur sovrinlari Jeffery–Williams mukofoti (1980)
Cole mukofoti (1982)
Wolf mukofoti (1995-96)
Steele mukofoti (2005)
Nemmers mukofoti (2006)
Shaw mukofoti (2007)
Abel mukofoti (2018)
Order of Canada (2019)

Robert Langlands (talaffuzi: Robert Lenglends) (1936-yil 6-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik-kanadalik[1] matematik. Langlends Langlands dasturi asoschisi oʻlaroq tanilgan[2][3]. 1996-yil Wolf mukofoti, 2018-yili Abel mukofoti bilan taqdirlangan[4].

Langlands 1957-yilda Britaniya Kolumbiyasi universitetidan bakalavr darajasini[5], 1958-yilda esa magistr darajasini olgan. Shundan soʻng u Yale universitetiga oʻqishga oʻtgan va 1960-yilda PhD ilmiy darajasini olgan[6]. Olim 1967-yilgacha Princeton universitetida va 1967–1972-yillarda Yale universitetida ishlagan[7]. Langlandsni 1972-yilda Perspektiv tadqiqotlar institutiga professor boʻlib ishlashga taklif qilishgan va u 2007-yilda isteʼfoga chiqquniga qadar shu lavozimda ishlagan[8].

Olim Langlands dasturi nomi bilan maʼlum boʻlgan ilmiy ishlari va gipotezalari bilan shuhrat qozongan. Dastur gavdalantirish teoriyasi hamda avtmomorfik formalarni sonlar nazariyasidagi Galois guruhlari bilan bogʻlovchi bir necha gipoteza va natijani oʻz ichiga oladi. 2020-yiga qadar Langlands Perspektiv tadqiqotlar institutida Albert Einsteinning ofisida ishlagan[8]. Langlands matematikadan tashqari tilshunoslikka ham qiziqadi. Fransuz, turk, nemis va rus tillarini biladi.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Robert Phelan Langlands“. NAS. Qaraldi: 26-mart 2018-yil.
  2. Contento, Sandro (March 27, 2015), "The Canadian Who Reinvented Mathematics", Toronto Star, http://projects.thestar.com/math-the-canadian-who-reinvented-mathematics/ 
  3. D Mackenzie (2000) Fermat's Last Theorem's First Cousin, Science 287(5454), 792-793.
  4. „2018: Robert P. Langlands“. www.abelprize.no. Qaraldi: 22-iyul 2022-yil.
  5. „Robert P. Langlands Is Awarded the Abel Prize, a Top Math Honor“ (20-mart 2018-yil). Qaraldi: 20-mart 2018-yil.
  6. „Canadian mathematician Robert Langlands wins Abel Prize for 2018“ (21-mart 2018-yil). Qaraldi: 26-mart 2018-yil.
  7. Mathematics Department“. math.metu.edu.tr. Qaraldi: 26-iyul 2021-yil.
  8. 8,0 8,1 Edward Frenkel „preface“,. Love and Math: The Heart of Hidden Reality. Basic Books, 2013. ISBN 978-0465050741. „Robert Langlands, the mathematician who currently occupies Albert Einstein's office at the Institute for Advanced Study in Princeton“ 

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]