FIFA Jahon Chempionati 2022

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
2022 FIFA Jahon chempionati
Qatar 2022
Logo_de_la_Copa_Mundial_de_fútbol_2022
Umumiy maʼlumotlar
Mezbon davlat Qatar
Sana 20-noyabr – 18-dekabr
Jamoalar 32 (5ta konfederatsiyadans)
Bellashuv joylari (5ta shaharda)
2018
2026

2022-yilda Qatar maydonlarida oʻtkaziladigan Futbol boʻyicha jahon chempionati tartib boʻyichi 22-turnir hisoblanadi. Ushbu musobaqa 2022-yilning 20-noyabridan 18-dekabriga qadar oʻtkazilishi rejalashtirilgan. Bu arab dunyosida oʻtkaziladigan birinchi jahon chempionati hisoblanadi[1]. Bundan tashqari 2002-yilda Janubiy Koreya va Yaponiyada oʻtkazilgan turnirdan keyin Osiyoda oʻtkazilgan ikkinchi Jahon chempionati boʻladi. Ushbu turnir 32 ta jamoa ishtirokidagi oxirgi jahon chempionati boʻlib, 2026-yilda AQSh, Meksika va Kanadada oʻtkaziladigan 23- turnirda ishtirokchilar soni 48 taga koʻpayishi rejalashtirilgan. Qatarda yoz jazirama issiq boʻlganligi sababli, bu jahon chempionati noyabr oyining oxiridan dekabr oyining o‘rtalariga qadar o‘tkaziladi, bu esa may, iyun yoki iyul oylarida o‘tkazilmaydigan birinchi turnir hisoblanadi[2]. Turnirdagi dastlabki oʻyin Al-Xordagi Al Bayt stadionida Qatar va Ekvador terma jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtadi. Final oʻyini 2022-yilning 18-dekabrida boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan. Jahon chempionatining amaldagi chempioni Fransiya terma jamoasi[3].

Laʼeeb — 2022-yilgi Jahon chempionatining rasmiy maskoti

2011-yilning may oyida FIFAda faoliyat yuritadigan mansabdor shaxslarida Qatar qanday qilib jahon chempionatini oʻtkazish huquqini qoʻlga kiritgani bilan bogʻliq savollar paydo boʻlgan. FIFAning ichki tekshiruvi jahon chempionatini oʻtkazish huquqi Qatar davlatiga berilishida xech qanday korrupsion holat aniqlanmaganini eʼlon qilgan[4]. 2015-yilning 27-mayida Shveytsariya federal prokurorlari 2018 va 2022-yilgi jahon chempionatlarini o‘tkazish uchun arizalar bilan bog‘liq korrupsion holatlari bo‘yicha tergov boshlagan[5][6]. 2018-yil 6-avgust kuni FIFAning sobiq prezidenti Zepp Blatter Qatar „qora amaliyot“ qo‘llaganini daʼvo qilib, taklif qo‘mitasi mezbonlik huquqini qo‘lga kiritish uchun aldaganini taxmin qildi. [7]

Bundan tashqari, Qatar Jahon chempionatiga tayyorgarlik koʻrishda ishtirok etgan chet ellik ishchilarga nisbatan munosabati tufayli qattiq tanqidga uchradi[8][9]. The Guardian gazetasi tomonidan olib borilgan tergovga koʻra, koʻplab ishchilarga oziq-ovqat va suv berilmagan, ularning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar olib qoʻyilgan va ularga oʻz vaqtida yoki umuman ish haqi berilmagan[10].

Mezbonni tanlash[tahrir | manbasini tahrirlash]

alt=
2018-yil 15-iyul Jahon chempionati mezbonligini Rossiyadan Qatarga topshirish marosimi

2018 va 2022-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionatlarini oʻtkazish boʻyicha tender jarayoni 2009-yil yanvar oyida boshlangan va milliy futbol assotsiatsiyalari 2009-yil 2-fevralgacha oʻz takliflarini kiritishlari kerak edi[11]. Dastlab, 2018-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun oʻn bitta taklif qabul qilingan, biroq Meksika keyinchalik oʻz taklifidan voz kechgan[12][13]. Indoneziya futbol assotsiatsiyasi xavfsizlik boʻyicha kafolat xatini taqdim eta olmaganidan keyin 2010-yil fevral oyida Indoneziyaning taklifi FIFA tomonidan rad etilgan[14]. Tender jarayonida UEFAga aʼzo boʻlmagan barcha davlatlar 2018-yilgi takliflarini qaytarib olishgan va shu tariqa UEFAga aʼzo boʻlgan davlatlardan biri 2018-yilgi turnirni oʻtkazishi kafolatlandi. Shu tariqa UEFA davlatlari 2022-yilgi tenderda qatnashish huquqidan mahrum boʻlishgan. 

Yakunda 2022-yilgi futbol bo‘yicha jahon chempionati uchun beshta taklif qolgan: Avstraliya, Yaponiya, Qatar, Janubiy Koreya va AQSh. Yigirma ikki aʼzodan iborat FIFA Ijroiya qoʻmitasi 2010-yil 2-dekabr kuni Syurixda har ikkala turnir mezbonlarini tanlash uchun yigʻilishgan[15]. Ovoz berishdan oldin FIFA ijroiya qo‘mitasining ikki aʼzosi o‘z ovozlari bilan bog‘liq korruptsiya ayblovlari tufayli ishdan chetlatilgan[16].

Ovoz berish natijalari quyidagicha koʻrinish olgan[17]

Strana Birinchi bosqich Ikkinchi bosqich Uchinchi bosqich Toʻrtinchi bosqich
Qatar bayrogʻi Qatar 11 10 11 14
AQSH bayrogʻi AQSh 3 5 6 8
Janubiy Koreya bayrogʻi Janubiy Koreya 4 5 5 Rad etildi
Yaponiya bayrogʻi Yaponiya 3 2 Rad etildi
Avstraliya bayrogʻi Avstraliya 1 Rad etildi

FIFA ijroiya qo‘mitasi aʼzolari ishtirokidagi ovoz berish jarayonida poraxo‘rlik va korrupsiya holatlari bo‘yicha ayblovlar bo‘lgan. Ushbu ayblovlar FIFA tomonidan tekshirilmoqda.

Qatar futbol boʻyicha jahon chempionatiga mezbonlik qiladigan eng kichik davlat hisoblanadi.

Jamoalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Saralash[tahrir | manbasini tahrirlash]

FIFAning oltita qitʼa konfederatsiyasi oʻz saralash musobaqalarini tashkil qilgan. Ayni paytda FIFAga aʼzo barcha assotsiatsiyalar soni 211 ta boʻlgan saralashda ularning barchasi qatnashish huquqiga ega. Qatar mezbon sifatida avtomatik tarzda turnirga yo‘llanma olgan. Biroq OFK Qatarni Osiyo saralash bosqichida ishtirok etishga majbur qilgan, chunki dastlabki ikki tur 2023-yilgi Osiyo Kubogiga saralash vazifasini ham bajarib berishi kerak[18]. Qatar oʻz guruhida gʻolib sifatida final bosqichiga chiqqani uchun uning oʻrniga beshinchi eng yaxshi ikkinchi oʻrinni egallagan Livan terma jamoasi keyingi bosqichga oʻtgan[19]. Jahon chempionatining amaldagi chempioni Fransiya ham odatdagidek toʻgʻridan toʻgʻri musobaqaga yoʻl olgan[20]. Shimoliy Koreya COVID-19 pandemiyasi bilan bog‘liq vaziyat tufayli saralash bosqichida qatnashmagan.

2022-yilgi futbol bo‘yicha jahon chempionatida ishtirok etish huquqini qo‘lga kiritgan 32 mamlakatdan 24 tasi 2018-yilgi oldingi turnirda ham ishtirok etishgan. Qatar futbol bo‘yicha jahon chempionatida debyut qilgan yagona jamoa boʻlib, 1934-yilda Italiyadan beri turnirda debyut qilgan birinchi mezbonga aylanadi..Gollandiya, Ekvador, Gana, Kamerun va Qoʻshma Shtatlar 2018-yilgi turnirni oʻtkazib yuborishgan 2022-yilgi turnirga esa yoʻllanmani qoʻlga kiritishgan. Kanada 36 yildan keyin mundialga qaytdi, ularning oxirgi jahon chempionatidagi ishtiroklari 1986-yilda boʻlgan[21]. Uels 64 yil ichida birinchi marta jahon chempionatida qatnashadi. Uelsliklarning turnirdagi ohirgi ishtiroki 1958-yilda boʻlgan[22].

Toʻrt karra jahon chempioni va amaldagi Yevropa chempioni Italiya oʻz tarixida birinchi marta ketma-ket ikkinchi jahon chempionatiga chiqa olmadi[23]. Italiyaliklar saralashdan oʻta olmagan yagona sobiq chempion jamoaga aylanishdi. Italiya tarixda 1978-yilda Chexoslovakiya, 1994 yilda Daniya va 2006 yilda Gretsiyadan keyin oldingi Yevropa chempionatida gʻalaba qozonib, Jahon chempionatiga yoʻllanma olmagan toʻrtinchi jamoa boʻldi[24][25]. Oldingi Jahon chempionati mezbonlari Rossiya Ukrainaga bostirib kirishi sababli musobaqalardan chetlatilgan[26]. Chili, 2015 va 2016-yilgi Amerika kubogi g‘olibi boʻlib ham ketma-ket ikkinchi marta saralashdan keyingi bosqichga oʻta olmadi. JCH-2018 yo‘llanmasini qo‘lga kiritgan Misr, Panama, Kolumbiya, Peru, Islandiya va Shvetsiya ham 2022-yilgi mundialda ishtirok eta olmaydi.

Qur’a[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yakuniy qura tashlash marosimi 2022-yil 1-aprelda[27] Doha vaqti bilan 19:00 da[28] anjumanlar markazida boʻlib oʻtgan. Konfederatsiyalararo pley-offning ikki gʻolibi va UEFA pley-off bosqichining A yoʻnalishi gʻolibi qur’a tashlash vaqtida hali aniqlanmagan edi[29].

Qur’a uchun 32 ta jamoa FIFA tomonidan 2022-yil 31-martdagi Jahon reytingi asosida toʻrtta savatga ajratilgan[30]. Birinchi savatda mezbon Qatar (avtomatik ravishda A1 pozitsiyasiga tayinlangan) va eng yaxshi yettita jamoa joylashgan edi. Ikkinchi savatda keyingi eng yaxshi sakkizta jamoa, keyingi savatda eng yaxshi sakkizta jamoa joylashgan. 4-savatda eng past reytingdagi beshta jamoa hamda konfederatsiyalararo pley-offning ikkita gʻolibi va UEFA A yoʻnalishining pley-off gʻolibi joy olgan. Bitta konfederatsiya jamoalari bitta guruhga kiritilmagan, UEFA jamoalaridan tashqari albatta. Qur’a 1-savatdan boshlanib va 4-savat bilan yakunlangan[31][32].

1-savat 2-savat 3-savat 4-savat
 Qatar (mezbon 51)
 Braziliya (1)
 Belgiya (2)
 Fransiya (3)
 Argentina (4)
 Angliya (5)
 Ispaniya (7)
 Portugaliya (8)
 Meksika (9)
 Niderlandiya (10)
 Daniya (11)
 Germaniya (12)
 Urugvay (13)
  Shveysariya (14)
 Amerika Qoʻshma Shtatlari (15)
 Xorvatiya (16)
 Senegal (20)
 Eron (21)
 Yaponiya (23)
 Marokash (24)
 Serbiya (25)
 Polsha (26)
 Janubiy Koreya (29)
 Tunis (35)
 Kamerun (37)
 Kanada (38)
 Ekvador (46)
 Saudiya Arabistoni (49)
 Gana (60)
 Uels (18)
 Avstraliya (42)
Kosta Rika Kosta-Rika (31)

Qur’a natijalari[tahrir | manbasini tahrirlash]

A guruhi B guruhi C guruhi D guruhi
 Qatar  Angliya  Argentina  Fransiya
 Ekvador  Eron  Saudiya Arabistoni  Avstraliya
 Senegal  Amerika Qoʻshma Shtatlari  Meksika  Daniya
 Niderlandiya  Uels  Polsha  Tunis
E guruhi F guruhi G guruhi H guruhi
 Ispaniya  Belgiya  Braziliya  Portugaliya
Kosta Rika Kosta-Rika  Kanada  Serbiya  Gana
 Germaniya  Marokash   Shveysariya  Urugvay
 Yaponiya  Xorvatiya  Kamerun  Janubiy Koreya


Hakamlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

2022-yil 19-may kuni FIFA turnirda qatnashadigan 36 nafar bosh hakam, 69 nafar yordamchi va 24 nafar videoyordamchi hakamlar roʻyxatini eʼlon qilgan. Argentina, Braziliya, Angliya va Fransiyadan ikki nafardan hakam JCH 2022 faoliyat yuritadi[33][34]. JCH 2022da ayol hakamlar birinchi marta erkaklar oʻrtasidagi yirik turnirdagi oʻyinlarni boshqaradi.

Fransiyalik Stephani Frappart, Ruandalik Salima Mukansanga va Yaponiyalik Yoshimi Yamashita erkaklar o‘rtasidagi jahon chempionatiga tayinlangan birinchi ayol hakamlar bo‘lishdi[35]. Ularga uchta ayol yordamchi hakamlar qoʻshilgan. Frappart 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati finalini boshqargan[36]. Ung yon qanotlarda Gambiyalik hakam Bakari Gassama va argentinalik hakam Xuan Pablo Belatti yordam beradi. Belatti 2018-yilgi finalda yordamchi hakam boʻlgan[37][38][39]. Yana hakamlar orasida mundialga qaytgan meksikalik hakamlar Sezar Arturo Ramos va zambiyalik Janni Sikazve hamda eronlik yordamchi hakam Muhammadriza Mansuri ham bor[40][41][42].

Stadionlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jahon chempionati uchun tavsiya etilgan dastlabki beshta satdion 2010-yil mart oyi boshida eʼlon qilingan[43]. Stadionlar sovutish tizimlari bilan jihozlangan boʻlib, ular stadion ichidagi haroratni 20 °C (36 °F) darajagacha sovutish imkoniyatiga ega, ammo bu ochiq stadionlarda ishlaydimi yoki yoʻqmi hali nomaʼlum[44][45]. Beshta stadion loyihasining barchasi nemis arxitektori Albert Speer & Partners tomonidan ishlab chiqilgan[46]. „Al Bayt“ stadioni foydalaniladigan sakkizta stadion ichida yagona yopiq stadion hisoblanadi[47].

2010-yil 9-dekabrda eʼlon qilingan hisobotda FIFA prezidenti Zepp Blatterning so‘zlariga ko‘ra, jahon chempionati vaqtida boshqa davlatlar ham baʼzi o‘yinlarni o‘tkazishi mumkin. Biroq hisobotda aniq bir davlat nomi aytilmagan[48]. Blatterning qo‘shimcha qilishicha, har qanday bunday qaror avval Qatar tomonidan qabul qilinishi, keyin esa FIFA ijroiya qo‘mitasi tomonidan maʼqullanishi kerak[49]. Iordaniya shahzodasi Ali bin Al Husayn Avstraliyaning Associated Press agentligiga Bahrayn, Birlashgan Arab Amirliklari, Saudiya Arabistonida oʻyinlarni oʻtkazish mintaqa aholisini turnir davomida birlashtirishga yordam berishini aytib oʻtgan[50].

Bloomberg.com xabariga koʻra, Qatar oʻyin oʻtkaziladigan satdionlar sonini dastlab rejalashtirilgan oʻn ikkitadan sakkiz yoki toʻqqiztaga qisqartirgan[51].


 Qatar
Lusail Doha
Lusail Iconic Stadioni 974-stadion Al-Thumama stadioni
Sigʻimi: 80 000 Sigʻimi: 40 000 Sigʻimi: 40 000
CG rendering of Ras Abu Aboud Stadium crop.jpg
Al-Bayt stadioni
Sigʻimi: 60 000
Al-Vakra
Al-Janoub stadioni
Sigʻimi: 40 000
Visita ao estádio de futebol Al Janoub.jpg
Al-Rayyan
Education City stadioni Ahmad Bin Ali stadioni Halifa xalqaro stadioni
Sigʻimi: 45 350 Vmestimost: 44 740 Sigʻimi: 45 416
Aerial view of Education City Stadium and Oxygen Park in Al Rayyan (Education City Stadium) crop.jpg
Khalifa Stadium, Doha, Brazil vs Argentina (2010).jpg

Taqvim[tahrir | manbasini tahrirlash]

Odatda iyun va iyul oylarida oʻtkaziladigan avvalgi FIFA Jahon Chempionatlaridan farqli oʻlaroq, 2022-yilgi Jahon chempionati Qatarning yozgi jaziramasining oldini olish uchun noyabr va dekabr oylarida oʻtkaziladi.

O‘yin taqvimi FIFA tomonidan 2020-yil 15-iyulda tasdiqlangan[52]. Guruh bosqichining oʻtkaziladigan joyi va vaqti tasdiqlangan yagona uchrashuv mezbon Qatar ishtirokidagi ochilish kuni boʻlib, 2022-yil 20-noyabr kuni „Al Bayt“ stadionida boʻlib oʻtadi[53]. Guruh bosqichida har kuni toʻrtta oʻyin boʻlib oʻtadi.iUchinchi o‘rin uchun o‘yin 2022-yil 17-dekabr kuni „Xalifa“ xalqaro stadionida, final esa 2022-yil 18-dekabr kuni „ Lusail Iconic“ stadionida oʻtkaziladi. Har ikkalasi ham soat 18:00da boshlanishi rejalashitilgan[54].

Har bir stadionda oʻyin oʻtkazadigan jamoalar maʼlum. Bu oʻyin maydonchalarining jamoalar joylashgan mehmonhonaga yaqinligi bilan bogʻliq[52]. Har bir guruh uchun guruh bosqichi oʻyinlari quyidagi stadionlarga taqsimlangan[54].

FIFA 2022-yil 1-aprelda qur’a tashlash marosimidan so‘ng guruh bosqichi o‘tkaziladigan joy va boshlanish vaqtini tasdiqlagan[55][56]. 10-avgust kuni FIFA Qatarning Ekvadorga qarshi dastlabki oʻyinini avvaldan rejalashtirilganidan bir kun oldin, 20-noyabrga koʻchirish taklifini kiritgan[57] Ikki kundan soʻng Qatarning birinchi oʻyinini koʻchirish haqidagi qaror FIFA tomonidan rasman tasdiqlangan[58].

Guruh bosqichi mezoni[tahrir | manbasini tahrirlash]

 

Pley-off bosqichi mezoni[tahrir | manbasini tahrirlash]

Pley-off bosqichida, agar asosiy oʻyin vaqtida hisob teng boʻlsa, qoʻshimcha vaqt oʻynaladi (har biri 15 daqiqadan ikki taym) va kerak boʻlsa, gʻoliblarni aniqlash uchun penaltilar seriyasi oʻtkaziladi[59].

Logotip[tahrir | manbasini tahrirlash]

Rasmiy emblema Lissabonda joylashgan Brandia Central brending agentligi tomonidan ishlab chiqilgan va 2019-yil 3-sentabr kuni Doha minorasi, Katara madaniy qishloq amfiteatri, Dohaning Msheireb markazidagi tadbirlarda taqdim etilgan. U turnir kubogi, cheksizlik ramzi va „8“ raqamiga oʻxshab yaratilgan boʻlib, „bir-biriga bogʻlangan“ voqea va sakkizta mezbon stadionni aks ettiradi. Shuningdek, u turnirning qishki taqvimini bildirish uchun roʻmollar tasviri bilan ham boyitilgan. Yana choʻlni nazarda tutuvchi .qumtepalarga oʻxshash toʻlqinlarni oʻz ichiga olgan[60][61][62].

Toʻplar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Rasmiy oʻyin toʻpi „Al Rihla“ 2022-yil 30-martda taqdim etilgan. U asosan Qatar madaniyati, meʼmorchiligi, ramziy qayiqlari va bayrogʻidan ilhomlangan. Arab tilida Al Rihla soʻzi „sayohat“ degan maʼnoni anglatadi.

„Oʻyin tezlashmoqda“ va „tezlashmoqda“ Adidas tezlikni taʼminlash va toʻpning aniqligini oshirish imkonini beruvchi baʼzi yangi xususiyatlardan foydalangan. [63]

Rasmiy albom[tahrir | manbasini tahrirlash]

Albomning birinchi qoʻshigʻi Trinidad Kardona, Davido va AISHA tomonidan ijro etilgan „Hayya Hayya (Birgalikda yaxshiroq)“ boʻlib, 2022-yil 1-aprelda klip bilan birga chiqgan[64].

Ikkinchi qoʻshiq Gims va Ozuna tomonidan ijro etilgan „Arhbo“ qoʻshigʻi 2022-yil 19-avgustda klip bilan birga chiqarilgan[65].

Translatsiya huquqi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Davlat Efirga uzatadigan kanal Manba
Avstraliya bayrogʻi Avstraliya SBS [66][67]
Avstriya bayrogʻi Avstriya ORF
Ozarbayjon bayrogʻi Ozarbayjon İTV
Albaniya bayrogʻi Albaniya RTSH
Argentina bayrogʻi Argentina TV Pública, TyC Sports
 Armaniston Armeniya 1
Belorussiya bayrogʻi Belarus Belarus 2, Belarus 5, ОНТ
Belgiya bayrogʻi Belgiya VRT, RTBF
Bolgariya bayrogʻi Bolgariya BNT
Bosniya va Gerzegovina bayrogʻi Bosniya va Gertsogovina BHRT
Braziliya bayrogʻi Braziliya Rede Globo [68]
Buyuk Britaniya bayrogʻi Birlashgan Qirollik BBC, ITV, Sky [69]
Vengriya bayrogʻi Vengriya MTVA
Vyetnam bayrogʻi Vyetnam VTV
Olmoniya bayrogʻi Germaniya ARD, ZDF [69][70][71]
Yunoniston bayrogʻi Yunoniston EPT
Gruziya bayrogʻi Gruziya GPB
Daniya bayrogʻi Daniya DR
Isroil bayrogʻi Isroil IPBC
Hindiston bayrogʻi Hindiston Sony SIX [72][73][74]
Indoneziya bayrogʻi Indoneziya RCTI
Irlandiya bayrogʻi Irlandiya RTÉ
Islandiya bayrogʻi Islandiya RÚV TV
Ispaniya bayrogʻi Ispaniya RTVe
Italiya bayrogʻi Italiya Rai, Mediaset
Kanada bayrogʻi Kanada CTV, RDS, TSN [67][75]
Kipr bayrogʻi Qibris CyBC
Xitoy bayrogʻi Xitoy CCTV
Tayvan bayrogʻi Tayvan CTS
Latviya bayrogʻi Latviya LTV
Litva bayrogʻi Litva LRT
Makedoniya bayrogʻi Makedoniya MRT
Malayziya bayrogʻi Malayziya Astro, RTM
Malta bayrogʻi Malta PBS
Meksika bayrogʻi Meksika Televisa, TV Azteca
Moldova bayrogʻi Moldova TRM
Mogʻuliston bayrogʻi Moʻgʻuliston MNB
Nepal bayrogʻi Nepal NTV
Niderlandlar bayrogʻi Niderlandiya NOS
Yangi Zelandiya bayrogʻi Yangi Zelandiya Sky Sport
Norvegiya bayrogʻi Norvegiya NRK
Polsha bayrogʻi Polsha TVP
Portugaliya bayrogʻi Portugaliya RTP [76]
Janubiy Koreya bayrogʻi Janubiy Koreya SBS, KBS, MBC
Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston Qazaqstan, Xabar
Qirgʻiziston bayrogʻi Qirgʻiziston RTP
Rossiya bayrogʻi Rossiya Perviy Kanal, Rossiya-1, Match ТV [77]
Ruminiya bayrogʻi Ruminiya TVR
Serbiya bayrogʻi Serbiya RTS
Slovakiya bayrogʻi Slovakiya RTVS
AQSH bayrogʻi AQSh Fox, Telemundo [78][79]
Tojikiston bayrogʻi Tojikiston Varzish ТВ, Futbol
Tailand bayrogʻi Tailand Plan B
Turkiya bayrogʻi Turkiya TRT
Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston O‘zMTRK (Sport, Yoshlar, Mahalla, Sport2)
Ukraina bayrogʻi Ukraina NOTU
Fransiya bayrogʻi Fransiya TF1, France Televisions, Canal+
Finlandiya bayrogʻi Finlandiya Yle
Xorvatiya bayrogʻi Xorvatiya HRT
Montenegro bayrogʻi Chernogoriya RTCG
Chexiya bayrogʻi Chexiya ČT
Chili bayrogʻi Chili Canal 13, TVN
Shveytsariya bayrogʻi Shveysariya SRG SSR [80]
Shvetsiya bayrogʻi Shvetsiya SVT, TV4 [70][71]
Estoniya bayrogʻi Estoniya ERR
Janubiy Afrika bayrogʻi Janubiy Afrika SABC
 Yaponiya NHK, TV Tokyo

Homiylar[tahrir | manbasini tahrirlash]

FIFA hamkorlari FIFA Jahon chempionati homiylari Afrika va Yaqin Sharqdan hamkorlar Shimoliy Amerikadan hamkorlar Janubiy Amerikadan hamkorlar

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Amir: 2022 World Cup Qatar a tournament for all Arabs“. Gulf Times (15-iyul 2018-yil). Qaraldi: 7-sentabr 2018-yil.
  2. „FIFA Executive Committee confirms November/December event period for Qatar 2022“. FIFA (19-mart 2015-yil). 10-sentabr 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-dekabr 2017-yil.
  3. Taylor. „France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia“. The Guardian (15-iyul 2018-yil). 26-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-sentabr 2018-yil.
  4. „Fifa report 'erroneous', says lawyer who investigated corruption claims“. BBC Sport (13-noyabr 2014-yil). Qaraldi: 24-fevral 2015-yil.
  5. „Criminal investigation into 2018 and 2022 World Cup awards opened“. ESPN FC. ESPN (27-may 2015-yil). Qaraldi: 27-may 2015-yil.
  6. „The Office of the Attorney General of Switzerland seizes documents at FIFA“. The Federal Council. The Swiss Government (27-may 2015-yil). Qaraldi: 27-may 2015-yil.
  7. „Sepp Blatter says Qatar cheated to host World Cup“ (5-avgust 2018-yil). Qaraldi: 7-avgust 2018-yil.
  8. „Amnesty says workers at Qatar World Cup stadium suffer abuse“ (31-mart 2016-yil). 2-aprel 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-mart 2016-yil.
  9. Pattison, Pete. „Revealed: migrant workers in Qatar forced to pay billions in recruitment fees“. The Guardian (31-mart 2022-yil). Qaraldi: 19-iyun 2022-yil.
  10. „Fußball-WM in Katar: Menschenrechtler sehen Rückschritte bei der Lage in Katar“ (de). ZEIT ONLINE (3-iyul 2022-yil). Qaraldi: 3-iyul 2022-yil.
  11. Goff, Steve. „Future World Cups“. The Washington Post (16-yanvar 2009-yil). Qaraldi: 16-yanvar 2009-yil.
  12. „2018 and 2022 FIFA World Cup bids begin in January 2009“. Qaraldi: 29-sentabr 2009-yil.
  13. „World Cup 2018“ (5-yanvar 2015-yil). 19-avgust 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  14. „Indonesia's bid to host the 2022 World Cup bid ends“. BBC Sport (19-mart 2010-yil). Qaraldi: 19-mart 2010-yil.
  15. „Combined bidding confirmed“. FIFA (20-dekabr 2008-yil). Qaraldi: 20-dekabr 2008-yil.
  16. Wilson, Steve. „World Cup 2018: meet Amos Adamu and Reynald Temarii, the Fifa pair suspended over corruption“. The Telegraph (18-noyabr 2010-yil). Qaraldi: 19-noyabr 2021-yil.
  17. Doyle, Paul. „World Cup 2018 and 2022 decision day – live!“. The Guardian (2-dekabr 2010-yil). Qaraldi: 10-dekabr 2016-yil.
  18. Palmer, Dan. „Hosts Qatar to compete in qualifying for 2022 World Cup“. insidethegames.biz. Dunsar Media Company (31-iyul 2017-yil). Qaraldi: 15-avgust 2017-yil.
  19. „Groups finalised for Qatar 2022 & China 2023 race“. The-AFC.com. Asian Football Confederation (17-iyul 2019-yil). Qaraldi: 9-oktabr 2019-yil.
  20. „2022 World Cup odds: France favorite to repeat in Qatar; USA behind Mexico with 16th-best odds“. CBS Sports. Qaraldi: 7-sentabr 2018-yil.
  21. „Canada 4-0 Jamaica: Canadians qualify for first World Cup since 1986“. BBC Sport. British Broadcasting Corporation (28-mart 2022-yil). Qaraldi: 5-iyun 2022-yil.
  22. „World Cup 2022: Wales qualifies for final after 64 year wait“. BBC News. British Broadcasting Corporation (5-iyun 2022-yil). Qaraldi: 5-iyun 2022-yil.
  23. „Italy 0–1 North Macedonia: European champions stunned in World Cup play-offs“. BBC Sport. British Broadcasting Corporation (24-mart 2022-yil). Qaraldi: 24-mart 2022-yil.
  24. „World Cup play-off semi-finals: Wins for North Macedonia, Portugal, Sweden, Wales“. UEFA (24-mart 2022-yil). Qaraldi: 25-iyun 2022-yil.
  25. „4 European champions who failed to qualify for the next FIFA World Cup“. Sportskeeda (25-mart 2022-yil). Qaraldi: 25-iyun 2022-yil.
  26. (28-fevral 2022-yil). „FIFA/UEFA suspend Russian clubs and national teams from all competitions“. Press-reliz. Qaraldi: 28-fevral 2022-yil.
  27. „2022 European football calendar: Match and draw dates for all UEFA competitions“. UEFA (1-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 5-yanvar 2022-yil.
  28. „FIFA Council endorses global summit to discuss the future of football“. FIFA (20-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 20-oktabr 2021-yil.
  29. „Procedures for the Final Draw for the FIFA World Cup Qatar 2022 released“. FIFA (22-mart 2022-yil). Qaraldi: 22-mart 2022-yil.
  30. „Men's Ranking: 31 Mar 2022“. FIFA (31-mart 2022-yil). Qaraldi: 31-mart 2022-yil.
  31. „Draw procedures: FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA (22-mart 2022-yil). Qaraldi: 22-mart 2022-yil.
  32. „Qatar 2022 Final Draw: All you need to know“. FIFA (31-mart 2022-yil). Qaraldi: 31-mart 2022-yil.
  33. „36 referees, 69 assistant referees and 24 video match officials appointed for FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA (19-may 2022-yil). Qaraldi: 19-may 2022-yil.
  34. „FIFA World Cup Qatar 2022 – List of appointed FIFA Match Officials“. FIFA (19-may 2022-yil). Qaraldi: 19-may 2022-yil.
  35. „Qatar World Cup: Women referees to feature for first time in men's competition“. ESPN (20-may 2022-yil). Qaraldi: 20-may 2022-yil.
  36. „Frappart: Final role a huge source of pride“.
  37. „Bakary Gassama“.
  38. „Juan Pablo Belatti“.
  39. „World Cup 2018 Russia“.
  40. „César Ramos Palazuelos“.
  41. „Janny Sikazwe“.
  42. „Alireza Faghani“.
  43. „Stadiums“. Supreme Committee for Delivery & Legacy. 6-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-mart 2019-yil.
  44. „Bidding Nation Qatar 2022 – Stadiums“. Qatar2022bid.com. 3-may 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-may 2010-yil.
  45. Hayajneh, Abdelnaser; Elbarrawy, Hassan; El Shazly, Yassin; Rashid, Tarek (December 2017). "Football and Sustainability in the Desert, Qatar 2022 Green World Cup's Stadiums: Legal Perspective". European Journal of Social Sciences: 475–493. 
  46. „2022 FIFA World Cup Bid Evaluation Report: Qatar“. FIFA (5-dekabr 2010-yil). Qaraldi: 5-dekabr 2017-yil.
  47. „Al Bayt Stadium Design“. qatar2022.qa.
  48. „Report: Qatar neighbors could host 2022 WC games“. Fox Soccer/AP (9-dekabr 2010-yil).
  49. „FIFA 'backs' winter 2022 Qatar cup – Football“. Al Jazeera. 13-may 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-fevral 2012-yil.
  50. „Jordan's Prince Ali calls for winter WCup in Qatar“. Yahoo! Sports/AP (13-dekabr 2010-yil). Qaraldi: 8-yanvar 2016-yil.
  51. Fattah, Zainab. „Qatar Is in Talks to Reduce World Cup Stadiums, BofA Says“. Bloomberg (22-aprel 2013-yil). Qaraldi: 25-may 2013-yil.
  52. 52,0 52,1 „FIFA World Cup match schedule confirmed: hosts Qatar to kick off 2022 tournament at Al Bayt Stadium“. FIFA (15-iyul 2020-yil). 5-dekabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2020-yil.
  53. „World Cup 2022: When does it start, which teams have qualified and what are the groups for Qatar?“. The Telegraph (23-avgust 2022-yil). 23-avgust 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-avgust 2022-yil.
  54. 54,0 54,1 „FIFA World Cup Qatar 2022 Match Schedule“. FIFA. 15-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2020-yil.
  55. „Final match schedule for the FIFA World Cup Qatar 2022 now available“. FIFA (1-aprel 2022-yil). Qaraldi: 1-aprel 2022-yil.
  56. „FIFA World Cup Qatar 2022 – Match Schedule“. FIFA (1-aprel 2022-yil). Qaraldi: 1-aprel 2022-yil.
  57. „World Cup 2022: Tournament set to start one day early with Qatar v Ecuador“. BBC Sport (10-avgust 2022-yil). Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
  58. „Qatar v. Ecuador to kick off FIFA World Cup 2022 on 20 November“. FIFA (12-avgust 2022-yil). Qaraldi: 12-avgust 2022-yil.
  59. 59,0 59,1 „Regulations – FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA (15-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 30-mart 2022-yil.
  60. „Qatar 2022 emblem revealed“. The Peninsula (4-sentabr 2019-yil). 4-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-sentabr 2019-yil.
  61. „Qatar 2022: Football World Cup logo unveiled“. Al Jazeera. 3-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-sentabr 2019-yil.
  62. „Qatar 2022 World Cup logo unveiled, reflects move to winter tournament“. The Week. 4-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-sentabr 2019-yil.
  63. „Al Rihla by adidas revealed as FIFA World Cup Qatar 2022 Official Match Ball“. FIFA (30-mart 2022-yil). Qaraldi: 1-aprel 2022-yil.
  64. „FIFA World Cup Official Soundtrack kicks off with Hayya Hayya (Better Together)“. FIFA (1-aprel 2022-yil). Qaraldi: 1-aprel 2022-yil.
  65. „« Arhbo » de Gims, chanson officielle du Mondial 2022 au Qatar“ (fr). Le HuffPost (20-avgust 2022-yil). Qaraldi: 21-avgust 2022-yil.
  66. Hassett, Sebastian. „SBS locks in two more World Cups“ (28-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  67. 67,0 67,1 „FIFA awards further TV rights for 2015–2022“ (deadlink). FIFA (27-oktabr 2011-yil). 12-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  68. „Globo buys broadcast rights to 2018 and 2022 FIFA World Cups™“ (deadlink). FIFA (28-fevral 2012-yil). 20-oktabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  69. 69,0 69,1 Cushnan, David. „BBC, ITV, ARD and ZDF sign World Cup TV deals“. SportsPro (8-iyun 2014-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  70. 70,0 70,1 „FIFA Executive Committee agrees major governance reforms & Ethics structure“ (deadlink). FIFA (30-mart 2012-yil). 1-aprel 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  71. 71,0 71,1 Connoly, Eoin. „ARD and ZDF get rights to 2018 World Cup“. SportsPro (2-aprel 2012-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  72. „Sony Six scores World Cup rights deal“. Sportbusiness.com (15-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  73. Shah, Gouri. „Sony SIX wins broadcast rights for FIFA World Cup 2014 and 2018“ (15-yanvar 2014-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  74. „Sony Six bags exclusive rights for FIFA till 2018“ (deadlink). exchange4media.com (15-yanvar 2014-yil). 31-may 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  75. „Bell Media lands deal for FIFA soccer from 2015 through 2022“. The Sports Network (27-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  76. „RTP e Seleção Nacional até 2018“. RTP (10-aprel 2013-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  77. VGTRK, Perviy kanal i „Match TV“ poluchili prava na pokaz matchey ChM-2022
  78. Longman, Jeré. „Fox and Telemundo Win U.S. Rights to World Cups“ (21-oktabr 2011-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  79. „FIFA awards US TV Rights for 2015–2022“. FIFA (21-oktabr 2011-yil). 12-iyun 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  80. Connoly, Eoin. „SRG secures Swiss World Cup rights until 2022“. SportsPro (24-aprel 2012-yil). Qaraldi: 15-iyul 2014-yil.
  81. „FIFA and adidas extend partnership until 2030“. FIFA (21-noyabr 2013-yil). 28-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2017-yil.
  82. Matthews. „Coca-Cola renews Fifa football sponsorship until 2022“. Campaign (22-noyabr 2005-yil). 27-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2017-yil.
  83. „Hyundai-Kia drives on as FIFA Partner until 2022“. FIFA (24-noyabr 2010-yil). 18-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2017-yil.
  84. „Qatar Airways announced as Official Partner and Official Airline of FIFA until 2022“. FIFA (7-may 2017-yil). 11-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2017-yil.
  85. „QatarEnergy announced as official FIFA Partner for the FIFA World Cup 2022“. FIFA (27-mart 2022-yil).
  86. Mickle. „Visa extending World Cup deal for eight years“. Sports Business Daily (1-aprel 2013-yil). 27-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2017-yil.
  87. Wilson. „Fifa signs China's Wanda as partner“. BBC News (18-mart 2016-yil). 11-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-dekabr 2018-yil.
  88. „FIFA and Anheuser-Busch InBev announce FIFA World Cup sponsorship for 2018 / 2022“. FIFA (25-oktabr 2011-yil). 27-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-may 2017-yil.
  89. „Byju's named official sponsor of Fifa World Cup Qatar 2022“. The Times of India.
  90. „Byju's announced as an official spnsor of Fifa World Cup Qatar 2022“. Khaleej Times.
  91. Morgan, Liam. „Crypto.com unveiled as FIFA World Cup Qatar 2022 Official Sponsor“. FIFA (22-mart 2022-yil).
  92. Morgan, Liam. „Hisense extends FIFA deal after signing on as 2022 World Cup sponsor“. insidethegames.biz (28-aprel 2021-yil). Qaraldi: 29-aprel 2021-yil.
  93. Long, Michael. „Report: McDonald's extends Fifa deal to Qatar 2022“. Sportspro Media (28-oktabr 2014-yil). Qaraldi: 29-mart 2022-yil.
  94. „Mengniu becomes Official Sponsor of FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA (25-oktabr 2021-yil).
  95. Carp. „Fifa agrees massive World Cup deal with Vivo“. SportsPro (31-may 2017-yil). 2-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-may 2017-yil.
  96. „GWC announced as Regional Supporter and Official Logistics Provider for FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA (21-sentabr 2020-yil).
  97. „Ooredoo signs up as Regional Supporter of FIFA World Cup Qatar 2022 and FIFA Arab Cup Qatar 2021“. FIFA (8-noyabr 2021-yil).
  98. „QNB Group announced as Official Middle East and Africa Supporter and Official Qatari Bank of FIFA World Cup 2022“. FIFA (3-fevral 2021-yil).
  99. „FIFA announces partnership with blockchain innovator Algorand“. FIFA.com. Qaraldi: 5-may 2022-yil.
  100. „Frito-Lay North America in as Regional Supporter of the FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA.com. Qaraldi: 13-avgust 2022-yil.
  101. „The Look Company becomes Regional Supporter of FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA.com. Qaraldi: 8-may 2022-yil.
  102. „Claro signs up as Regional Supporter of FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA.com (8-noyabr 2021-yil).
  103. „Nubank signs on as Official Regional Supporter of FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA (17-noyabr 2021-yil).
  104. „UPL Ltd announced as Regional Supporter for FIFA World Cup Qatar 2022“. FIFA (27-oktabr 2021-yil).