Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi
 | |||
| Tahallusi |
Oranje Holland Clockwork Orange The Flying Dutchmen[1] | ||
|---|---|---|---|
| Assotsiatsiya | Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) | ||
| Konfederatsiya | UEFA (Europe) | ||
| Bosh murabbiy | Ronald Koeman | ||
| Sardor | Virgil van Dijk | ||
| Eng koʻp oʻynagan futbolchi | Wesley Sneijder (134) | ||
| Eng yaxshi toʻpurar | Robin van Persie (50) | ||
| Uy stadioni |
Johan Cruyff Arena De Kuip Philips Stadion De Grolsch Veste | ||
| FIFA kodi | NED | ||
| |||
| FIFA reytingi | |||
| Hozirgi | 7 ▬ (19 January 2026)[2] | ||
| Eng yuqori | 1[3] (August 2011) | ||
| Eng past | 36[4] (August 2017) | ||
| Birinchi xalqaro oʻyin | |||
 Belgiya 1–4 Niderlandiya  (Antwerp, Belgium; 30 April 1905) | |||
| Eng yirik gʻalaba | |||
Niderlandiya 11–0 San Marino  (Eindhoven, Netherlands; 2 September 2011) | |||
| Eng yirik magʻlubiyat | |||
 Angliya 12–2 Niderlandiya (Darlington, England; 21 December 1907)[upper-alpha 1] | |||
| Jahon chempionati | |||
| Ishtiroki | 11 (Ilk marta 1934-yili) | ||
| Eng yaxshi natijasi | Runners-up (1974, 1978, 2010) | ||
| European Championship | |||
| Ishtiroki | 10 (Ilk marta 1976-yili) | ||
| Eng yaxshi natijasi | Champions (1988) | ||
| Nations League | |||
| Ishtiroki | 2 (Ilk marta 2019-yili) | ||
| Eng yaxshi natijasi | Runners-up (2019) | ||
| Vebsayt | onsoranje.nl (niderlandcha) | ||
Niderlandlar futbol boʻyicha xalqaro musobaqalarda Niderlandlar milliy terma jamoasini himoya qiladi. Terma jamoa aʼzolari Niderlandlar Qirollik assotsiatsiya federatsiya muassasi ostida terma jamoaga toʻplanadi.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Niderlandlar Qirollik futbol assotsiatsiyasi (KNVB) bundan bir vaqtlar, anirogʻi 1879-yilda tashkil topgan. Niderlandlar oʻzining birinchi xalqaro oʻyinini 1905-yil 30-aprelda oʻtkazadi. Toʻqsariqlilar birinchi debyut oʻyinida belgiyachilar ustidan (4:1) hayratnalarli gʻalabaga erishdi, yana bir tomoni gollarning 4 tasini ham Eddy de Neve oʻz hisobiga yozib qoʻydi. 1908 va 1912-yillar Olimpiyada oʻyinlari bronza medallari sohibi, 1930-yilda jahon chempionati tarixida birinchi martda niderlandlar ishtirok etishdan bosh tortishdi.
Birinchi jahon chempionati 1930-yilda Urugvayda boʻlib oʻtdi. Gollandiya, boshqa koʻplab Yevropa davlatlari singari, Atlantika okeani boʻylab sayohat qilish bilan bogʻliq yuqori xarajatlar va oʻtgan yili mamlakatga taʼsir koʻrsatgan ogʻir iqtisodiy inqiroz tufayli musobaqadan voz kechdi.
1934-yilgi jahon chempionatini Italiya qabul qildi. Niderlandiya terma jamoasi ushbu turnirda 1934-yil 27-mayda Shveysariya terma jamoasiga qarshi debyut qildi va birinchi raundda 2:3 hisobida magʻlubiyatga uchradi. Jahon chempionatlarida birinchi ikkita golni Kik Smit va Len vente urdi.
1938-yilda Fransiyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Niderlandiya terma jamoasi yana birinchi raunddan oʻtishga muvaffaq boʻlmadi, bu safar niderlandiyaliklar Chexoslovakiya terma jamoasiga magʻlub boʻlishdi. Oʻyinning asosiy vaqti gʻolibni aniqlamadi (0: 0), qoʻshilgan vaqtda raqiblar „Oranj“darvozasiga 3 ta javobsiz toʻpni yuborishdi[5].
Saralash siklida Oranj oʻz qoʻshnilaridan Belgiya terma jamoasi, shuningdek Norvegiya va Islandiya terma jamoalaridan oldinda boʻlib, umumiy gol va oʻtkazib yuborilgan toʻplar farqi 24-2 boʻlgan guruhda gʻalaba qozondi. Bosh murabbiy Rinus Mixels misli koʻrilmagan taktik sxemani ishlab chiqdi, uning asosini oʻyinchilarning umumiy harakatchanligi va universalligi gʻoyasi qoʻydi. „Total futbol“ deb nomlangan ushbu oʻyin modeli turli Amplua va hatto butun liniya oʻyinchilarining oʻyin davomida bir — birini almashtirishning cheklanganligini, futbolchilarning maydon boʻylab tezlik bilan harakatlanishini va hujum harakatlariga eʼtibor qaratishni nazarda tutgan. Gollandiyaliklar tomonidan ongli ravishda yaratilgan tuzilgan betartiblikdan raqiblar tom maʼnoda bosh aylana boshladilar va ular shunchaki Mixelsning palatalari tomonidan oʻrnatilgan kaleydoskopik ritmlar bilan chayqalib ketishdi. Bunday sehrli jamoani faqat oʻsha paytda gollandiyaliklarda mavjud boʻlgan tegishli ijrochilar mavjud boʻlganda yaratish mumkin edi. Ushbu toʻq sariq rangning motori va miya markazi noyob Yoxan Kroyf edi — afsonaviy oʻyinchi, orkestr oʻyinchisi, jahon futbolining eng nozik virtuozlaridan biri. U ajoyib oʻyin tasavvuriga, ajoyib texnikaga va haqiqiy xarizmaga ega edi. Ushbu daho atrofida birlashtirilgan jamoada Rob Rensenbrink, Yoxan Neskens, Rud Krol va boshqalar kabi isteʼdodli va oʻqitilgan futbolchilar guruhi toʻplandi. Gʻarbiy Germaniya dalalarida ularga teng keladiganlar yoʻq edi. Shunga qaramay, Niderlandiya terma jamoasi, shubhasiz, jahon chempionatining eng yaxshi jamoasi-74, oxir-oqibat chempion boʻlmadi. UUrugvay milliy futbol terma jamoasini 2:0, Bolgariyani 4:1, Argentinani 4:0, GDRni 2:0, Braziliyani 2:0 hisobida magʻlub etib, finalga ishonch bilan chiqdi. Faqat shvedlar guruh bosqichining ikkinchi oʻyinida tenglikni himoya qilishga muvaffaq boʻlishdi. Biroq, Germaniya terma jamoasiga qarshi turnirda hal qiluvchi oʻyin niderlandiyaliklar uchun fojia boʻldi. Oʻyinning ikkinchi daqiqasida Yoxan Neskens Niderlandiya terma jamoasini oldinga olib chiqdi. Birinchi boʻlimda Pol Braytner va Gerd Müller GFR terma jamoasini toʻpni urib, oldinga olib chiqdilar. Ikkinchi boʻlim davomida (GFR terma jamoasining 2:1 hisobida) gollandiyaliklar raqibga hujum qilishdi, ammo hisob oʻzgarmadi.
Che 1976-yilda Che-76 saralash turnirida Niderlandiya terma jamoasi murakkab guruhga kirdi. Ular 1974 yilgi jahon chempionatining bronza sovrindorlari, anʼanaviy kuchli italiyaliklar bilan kuchlarini oʻlchashlari kerak edi. Shuningdek, uning kompaniyasini Finlyandiya terma jamoasi tashkil etdi, u jahon futbol elitasiga tegishli emas. Butun kurash uchta jamoa oʻrtasida boʻlib oʻtdi. Finlar 0:0 hisobida gʻalaba qozonib, faqat Italiyadan ochko olishlari bilan esda qolishdi. Niderlandiya esa guruhda birinchi oʻrinni egalladi, faqat gol va oʻtkazib yuborilgan toʻplar farqi boʻyicha polyaklardan oldinda qoldi. Pley-off oʻyinlarida Oranj oʻz qoʻshnilari belgiyaliklar bilan ishonchli munosabatda boʻldi. Rotterdamdagi birinchi oʻyin 5:0, javob 2: 1. Ammo Yugoslaviyada oʻtgan final raundida Oranj kutilmaganda Chexoslovakiyaga 1:3 hisobida magʻlub boʻldi. Tasalli finalida Yugoslaviyani 3:2 hisobida magʻlub etib, uchinchi oʻrinni egalladi.
1978-yilgi jahon chempionati. Avstriyalik Ernst Xappel rahbarligida (jamoada Yoxan Kroyf yoʻq edi), Oranj turnirga asosiy favorit sifatida keldi. Niderlandiya uchun turnir eng yaxshi tarzda boshlanmadi. Peru terma jamoasi bilan teng natija bilan oʻynagan terma jamoa ikkinchi turda Eronni 3:0 hisobida magʻlub etdi. Oxirgi turda Oranj shotlandiyaliklarga kutilmaganda 2:3 hisobida magʻlub boʻldi. Faqat gol urish va oʻtkazib yuborilgan toʻplarning eng yaxshi farqi tufayli ular Shotlandiyani ortda qoldirib, guruhda ikkinchi oʻrinni egallashga muvaffaq boʻlishdi, bu esa ularga ikkinchi raundga chiqish imkonini berdi. Gollandiyaliklar ikkinchi raundning birinchi turida oʻzlarini esladilar, u yerda Avstriyaga 5:1 hisobida hech qanday imkoniyat qoldirmadilar. Ikkinchi turda Germaniya bilan oʻyin boʻlishi kerak edi. Ikkinchi boʻlimning oʻrtalarida nemislar toʻrt yil oldin boʻlgani kabi 2:1 hisobida gʻalaba qozonishdi, Oranj esa hujumlarning butun toʻlqinini yogʻdirdi. Yakuniy hushtak tugashidan atigi olti daqiqa oldin Rene van der Kerxof hisobni tenglashtirdi. Finalga chiqish uchun Italiya terma jamoasi bilan kurashishga toʻgʻri keldi. 19-daqiqada Niderlandiya terma jamoasi himoyachisi erni Brandst toʻpni oʻz darvozasiga kesib tashladi. U, ikkinchi boʻlimning boshida, hisobni tenglashtirib, oʻz nazoratini tuzatdi. Uchrashuv tugashiga oʻn daqiqa qolganida, Oranj yarim himoyachisi ari Xan uzoq masofadan aqldan ozgan zarba bilan gol urdi va shu bilan yakuniy hisobni 2:1 ga oʻrnatdi va oʻz jamoasini finalga olib chiqdi, u yerda Argentina terma jamoasi ularni kutdi. Birinchi boʻlimda argentinalik Kempes hisobni ochdi, faqat 81-daqiqada Dirk Nanning hisobni tenglashtirdi. Va tom maʼnoda soʻnggi daqiqalarda apelsin ajoyib imkoniyatni qoʻldan boy beradi. Rob Rensenbrink shtangani urdi. Qoʻshimcha vaqtda argentinaliklar ikkita gol urishdi va apelsin yana ikkinchi oʻrinni egalladi. Hal qiluvchi oʻyinda argentinaliklardan 1:3 hisobida magʻlubiyat koʻp jihatdan 1980-yilgi Yevropa chempionatida soʻzsiz ishtirok etishni oldindan belgilab qoʻydi (undan keyin keyingi finalni Oranj yana 8 yil kutishga majbur boʻldi).
Jahon chempionatidagi natijalari
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Yil | Bosqich | Oʻ | Gʻ | D* | M | GK | GOʻ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 URU 1930 | Ishtirok etishmgan | - | - | - | - | - | - |
.svg){kind=small} 1934 | Birinchi round | 1 | 0 | 0 | 1 | 2 | 3 |
 FRA 1938 | Birinchi round | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 3 |
.svg){kind=small} 1950 | Ishtirok etishmagan | - | - | - | - | - | - |
 SUI 1954 | Ishtirok etishmagan | - | - | - | - | - | - |
 SWE 1958 | Kvalifikatsiyadan oʻtolmagan | - | - | - | - | - | - |
 CHI 1962 | Kvalifikatsiyadan oʻtolmagan | - | - | - | - | - | - |
| ENG 1966 | Kvalifikatsiyadan oʻtolmagan | - | - | - | - | - | - |
 MEX 1970 | Kvalifikatsiyadan oʻtolmagan | - | - | - | - | - | - |
 GER 1974 | Final | 7 | 5 | 1 | 1 | 15 | 3 |
.svg){kind=small} 1978 | Final | 7 | 3 | 2 | 2 | 15 | 10 |
 ESP 1982 | Kvalifikatsiyadan oʻtolmagan | - | - | - | - | - | - |
| MEX 1986 | Kvalifikatsiyadan oʻtolmagan | - | - | - | - | - | - |
 ITA 1990 | 1/8 final | 4 | 0 | 3 | 1 | 3 | 4 |
 USA 1994 | Chorak final | 5 | 3 | 0 | 2 | 8 | 6 |
| FRA 1998 | Toʻrtinchi oʻrin | 7 | 3 | 3 | 1 | 13 | 7 |
 KOR JPN 2002 | Kkvalifikatsiyadan oʻtolmagan | - | - | - | - | - | - |
| GER 2006 | 1/8 final | 4 | 2 | 1 | 1 | 3 | 2 |
 RSA 2010 | Final | 7 | 6 | 0 | 1 | 12 | 6 |
 BRA 2014 | - | ||||||
| Umumiy | 9/19 | 42 | 22 | 10 | 10 | 71 | 44 |
- *V nichi vklyucheni takje matchi плей-офф, kotorie zavershilis poslematchevimi penalti.
Yevropa chempionatidagi natijalari
[tahrir | manbasini tahrirlash]1960 — ishtirok etishni rad etishgan
1964-1972 — kvalifikatsiyadan oʻtolmagan
1976 — 3-chi oʻrin
1980 - guruh bosqichi
1984 — kvalifikatsiyadan oʻtolmagan
1988 — chempion
1992 — 1/2 final
1996 — 1/4 final
2000 — 1/2 final
2004 — 1/2 final
2008 — 1/4 final
Terma jamoa tarkibi
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Izohlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Note that this match is not considered to be a full international by the English Football Association, and does not appear in the records of the England team, because professional football had already been introduced in England at that time. In the Netherlands, however, professional football was not introduced until 1954. Before then, players who left the Netherlands to turn pro in another country were banned from the national team.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Holland's media-friendly football pros“. Radio Netherlands Worldwide (2011-yil 17-dekabr). 2013-yil 12-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 25-iyul.
- ↑ „The FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking“. FIFA (2026-yil 19-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 19-yanvar.
- ↑ „The FIFA/Coca-Cola World Ranking - Ranking Table - FIFA.com“. www.fifa.com. 2019-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „The FIFA/Coca-Cola World Ranking - Ranking Table - FIFA.com“. www.fifa.com. 2019-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Brazil 0 Netherlands 3: More ignominy for hosts as Dutch finish third“. Qaraldi: 2024-yil 28-may.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash] |
Vikiomborda „Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- onsoranje.nl – official website (niderlandcha)
- voetbalstats.nl — statistics of the national football team (niderlandcha)
- Netherlands at UEFA
- Netherlands at FIFA
- Netherlands internationals at the RSSSF archive
- Netherlands managers at the RSSSF archive