Kontent qismiga oʻtish

Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti
qozoqcha: Халықаралық Нұрсұлтан Назарбаев әуежайы
IATA kodi: NQZ – ICAO kodi: UACC – Joylashuv identifikatori: AKL
– WMO identifikatori: 35188
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik
Operator "Ostona xalqaro aeroporti" AJ
Xizmat doirasi Ostona, Oqmoʻla viloyati
Joylashuvi Yesil tumani, Ostona, Qozogʻiston
Ochilgan 1963 (63 yil avval) (1963)
Havo yoʻli tuguni * Air Astana
Markazi * SCAT Airlines
Dengiz sathidan balandligi 355 m / 1,165 ft
Koordinatalari 51°01′19″N 071°28′01″E / 51.02194°N 71.46694°E / 51.02194; 71.46694
Vebsayti nn-airport.kz
Xarita
NQZ (Qozogʻiston)
NQZ
Aeroportning Qozogʻiston xaritasidagi joylashuvi
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
04/22 3,500 11,483 Asfalt
Maʼlumotlar (2023)
Yoʻlovchilar soni 8,315,108
Yoʻlovchilar sonining oʻzgarishi 23-24 10,18%
Qozogʻistondagi oʻrni Ikkinchi New entry
Yuk tashish 41,233 tonna (2 019)
Manba: Aeroport statistikas
Aeronavtika axborot nashri Qozogʻiston[1]

Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti (IATA: NQZ, ICAO: UACC) (qozoqcha: Халықаралық Нұрсұлтан Назарбаев әуежайы) – Qozogʻistonning Oqmoʻla viloyatidagi xalqaro aeroport. Bu Qozogʻiston poytaxti Ostonaga xizmat koʻrsatadigan asosiy xalqaro aeroportdir. Aeroport 2019-yilda 5 099 391 nafar yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan holda Markaziy Osiyoga (Olmaota xalqaro aeroportidan keyin) ikkinchi eng gavjum xalqaro yoʻlovchi shlyuzi, postsovet davlatlaridagi 13-oʻrinda va yoʻlovchi tashish hajmi boʻyicha Qozogʻistonda ikkinchi oʻrinda turadi.

U Ostona shahrining Yesil tumanida shahar markazidan 16.7 km (10.4 mi) janubi-sharqda joylashgan. Aeroportda ikkita yoʻlovchi terminali va bitta uchish-qoʻnish yoʻlagi, shuningdek, yuk va texnik xizmat koʻrsatish inshootlari mavjud. 2-terminal marhum yapon meʼmori Kisho Kurokava tomonidan ishlab chiqilgan. U Qozogʻiston flagmani – Air Astana aviakompaniyasining asosiy habi hamda SCAT Airlines, Qazaq Air, arzon aviatashuvchi – FlyArystan uchun ikkilamchi havo tuguni boʻlib, avvalroq Starlines Kazakhstan va Tselinograd OAJ uchun ham hab sanalgan.

Obyekt 1931-yilda Akmolinsk aeroporti sifatida ochilgan, keyin shahar nomini oʻzgartirgandan soʻng Tselinograd aeroporti, keyin esa Ostona xalqaro aeroporti deb oʻzgartirilgan. Hukumat qarori bilan birinchi prezident sharafiga aeroport nomi Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti deb oʻzgartirildi. 2020-yil 8-iyun kuni aeroport oʻzining uch belgili IATA aeroport kodini rasman TSE dan NQZ ga oʻzgartirdi[2]. Skytrax World Airport Awards 2022-da „Markaziy Osiyo va MDHdagi eng yaxshi mintaqaviy aeroport“ deb topdi[3].

Tarixi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aeroport 1930-yilda Akmolinskdan (hozirgi Ostona) uch kilometr uzoqlikda, bugungi zamonaviy arxitektura minorasi Bayterak hududida qurilgan. Samolyotning uchishi va qoʻnishi uchun kvadrat maydon, kichik kutish zali boʻlgan 8 xonali taxta bekati, uchuvchilar uchun ikki xonali uy va aeroport hududida yoqilgʻi ombori mavjud edi. 1931-yil dekabr oyida Ostonaning birinchi aerodromi shahar chetida qurilgan va Ikkinchi jahon urushidan keyin yanada rivojlangan. Semipalatinsk va Akmolinsk oʻrtasida muntazam havo qatnovi oʻrnatildi (korxona tashkil etilgan kun)[4].

Suv toshqinlari paytida aerodrom yopilgan. Aerodrom va shahar oʻrtasidagi aloqa telefon, parom (Ishim daryosi ustidan koʻprik yoʻq edi) va piyodalar yoʻli orqali amalga oshirilgan. Dastlabki bir necha yil ichida havo qatnovi „Samolyotning joʻnashi dushanba kuni tongda“ yoki „Chorshanba kuni quyosh chiqishida“ kabi boʻsh vaqt jadvallari bilan oʻziga xos xususiyatga ega edi. Yoʻlovchilar, pochta va yuklarni tashish Kalinin K-4, Kalinin K-5, Polikarpov R-5, Petlyakov Pe-2 samolyotlarida amalga oshirilgan. Muntazam reyslar 1934-yilda Olmaota – Qaragʻandi – Akmolinsk – Otbosar – Qoʻstanay – Sverdlovsk, Qaragʻandi – Petropavlovsk – Qoʻrgʻaljin – Akmolinsk yoʻnalishlarida tashkil qilingan[4].

1946-yil boshida Polikarpov Po-2 samolyotlarining birinchi guruhi muntazam xizmat koʻrsatish uchun Akmolinskga keldi. Guruh Qaragʻandi aviatsiya korxonasiga tegishli edi. Yoʻlovchi va pochta tashish uchun quyidagi yoʻnalishlar ochildi: Akmolinsk – Qoʻrgʻaljin – Oqsuv – Astraxanka – Balkashino (Aqmolinsk viloyati aholi punktlari). Operatsion boʻlinma ikki kishidan iborat boʻlgan. 1946-yilda aviatsiya xalq xoʻjaligiga – tibbiy aviatsiyaga xizmat koʻrsata boshladi[4].

1947-yildan 1948-yilgacha Akmolinsk aeroporti bazasida uchta Polikarpov Po-2 samolyotidan iborat aviapark tashkil etildi. Bu flot Qaragʻandida joylashgan havo guruhining bir qismi edi. Aeroport zamonaviy jihozlar (oʻsha vaqtdagi) bilan jihozlangan, qurilishni rivojlantirish boshlandi: radiostansiya uchun Fin uyi, uchta bino va garaj qurilgan. Xodimlarning umumiy soni 40-50 kishini tashkil etdi. Aeroport yengil samolyotlarga qoʻshimcha ravishda Lisunov Li-2 kabi ogʻirroq turdagi samolyotlarga xizmat koʻrsatishni boshladi. 1963-yil 4-noyabrda Tselinograd aeroporti (avvalgi nomi – Akmolinsk) birinchi Ilyushin Il-18 samolyotini shahar markazidan 18 km uzoqlikdagi yangi terminalda qabul qildi. 1963-yil dekabr oyida Ilyushin Il-18 samolyoti muntazam parvozlarni amalga oshira boshladi. Aeroport terminali qurilish bosqichida edi, shuning uchun moslashtirilgan ikki qavatli bino havo harakatini boshqarish xizmati joylashgan aerovokzal vazifasini bajargan[4].

1966-yil fevral oyida yangi aerovokzal foydalanishga topshirildi. Oʻsha yilning iyun oyida birlashgan aviaguruhning barcha xizmatlari yangi aeroportga koʻchirildi. 1969-yilga kelib, Tselinograd aviaguruhining samolyot parki birinchi Antonov An-24 samolyoti bilan toʻldirildi. Antonov An-24 samolyotining kelishi bilan yoʻlovchi, pochta va yuk tashish hajmi keskin oshdi. Odamlar sobiq Ittifoqning koʻplab shaharlariga ucha boshladilar. 1975-yilda Tupolev Tu-154 birinchi marta aeroportga qoʻndi. Shundan soʻng, Tupolev Tu-154 samolyotining Olmaota – Tselinograd – Moskva yoʻnalishi boʻyicha muntazam parvozlari boshlandi. Akmola (Ostona) aviatorlari uchun tarixiy belgi 1998-yilda poytaxtning oʻzgarishi boʻldi. Aerodromni rekonstruksiya qilish boshlandi va nisbatan qisqa vaqt ichida yakunlandi: sunʼiy qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagi taxminan 3500 metrga uzaytirildi; taksi yoʻli va perron ham kengaytirildi. Yoritish tizimlari va radionavigatsiya uskunalari almashtirildi. VIP bino qurildi, aeroport majmuasi rekonstruksiya qilindi[4].

2005-yil 2-fevralda 25000 kvadrat metrlik yangi yoʻlovchi terminalining tantanali ochilishi bilan xalqaro aeroportni rekonstruksiya qilish boʻyicha keng koʻlamli loyiha yakunlandi. Roʻyxatdan oʻtish uchun stendlar soni ikkita bagaj tasmasi bilan birga 24 taga koʻpaytirildi. Hozirda 2-terminal ichki reyslarga xizmat koʻrsatish uchun ishlatiladi. 2015-yil 19-noyabr kuni 2400 kvadrat metrlik Biznes aviatsiya terminalining tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi. BAT hududi soatiga 200 yoʻlovchiga moʻljallangan. Terminal binosida launj bar, konferentsiya zali, muzokaralar oʻtkazish uchun xonalar, bolali yoʻlovchilar uchun qulayliklar, dyuti-fri doʻkon, mehmonlar uchun 52 ta avtoturargoh mavjud[4].

Infratuzilmani rivojlantirish dasturi doirasida 2017-yilda xalqaro reyslar uchun yangi yoʻlovchi terminali qurildi. 47 000 kvadrat metr maydonni egallagan yangi terminal aeroport infratuzilmasiga qoʻnish yenglari va toʻrtta avtobus qoʻnish yoʻnalishlari boʻlgan oltita yangi samolyotlar toʻxtash joyini qoʻshadi, shuningdek, aeroportda xizmat koʻrsatish sifatini oshirishga qaratilgan turli texnologiyalar va jarayonlarni oʻz ichiga oladi[4].

Aeroportning IATA kodidagi „N“ Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti, shuningdek, Qozogʻiston poytaxti Ostona nomini bildiradi. „QZ“ – lotin yozuviga asoslangan qozoq alifbosining yangi versiyasiga koʻra Qozogʻistonning qisqartmasidir[5].

Imkoniyatlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aeroport Air Astana aviakompaniyasining asosiy hab boʻlib, SCAT Airlines, arzon aviatashuvchi – FlyArystan, Qazaq Air uchun asosiy operatsion baza hisoblanadi. U ikkita yoʻlovchi terminali (T1 va T2), biznes aviatsiya terminali, shuningdek, yuk va texnik xizmat koʻrsatish inshootlariga ega. 2019-yilda u 5 099 391 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi, bu 2018-yilga nisbatan 12,1 foizga koʻpdir va u Qozogʻistondagi ikkinchi eng gavjum aeroportga aylandi. Yoʻlovchilar soni boʻyicha eng gavjum yagona yoʻnalish Olmaota hisoblanadi.

Uchish-qoʻnish yoʻlagi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan 355 m (1,165 ft) balandlikda joylashgan. Aeroportda 04/22 ga belgilangan yagona faol uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud boʻlib, uning asfalt/beton yuzasi 3,500 m × 45 m (11,483 ft × 148 ft) tashkil etadi. Aeroport juda yomon ob-havo sharoitida qoʻnadigan samolyotlarni xavfsiz boshqarish uchun IIIA toifali (har ikki yoʻnalishda ham) asboblar qoʻnish tizimi (ILS) yondashuvi bilan jihozlangan, shuningdek, samolyotlarga tuman kabi kam koʻrinadigan sharoitlarda qoʻnishga imkon beradi. Aeroport Il-76, Antonov An-124 Ruslan va Boeing 747-400F oʻlchamidagi samolyotlarni qabul qila oladi[manba kerak].

Shuningdek, u yengil samolyotlar va barcha turdagi vertolyotlarni qabul qila oladi.

Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroportida uchish-qoʻnish yoʻlagi
Yoʻnalish Uzunlik Kengligi Yuzasi Faoliyat yillari Oxirgi katta yaxshilanish Foydalanish ILS Eslatmalar
04/22 11,483 ft
3,500 m


 149 ft
45 m


 Beton/asfalt 1931-yil – Hozirgi 2019 Birlamchi uchish-qoʻnish yoʻlagi Cat. IIIA (ikkala yoʻnalishda) Uchish-qoʻnish yoʻlagi 3500 metr uzunlikda boʻlib, taksi yoʻlaklarini qoʻllab-quvvatlovchi tizimlar mavjud. Uchish-qoʻnish yoʻlagi uchish va qoʻnish uchun moʻljallangan.

Terminallari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yoʻlovchi terminali
Terminal Ochilgan vaqti Maydoni Ishlash qobiliyati Avtoturargohlar
T1 – xalqaro terminali 31-may, 2017-yil (9 yil avval) 47 000 m2 5 200 000 6 (aerokoʻprik)
4 (masofaviy)
T2 – ichki terminali 2-fevral, 2005-yil (21 yil avval) 23 892 m2 3 000 000 6 (aerokoʻprik)

4 (masofaviy)

Jami 1-dekabr, 1931-yil (94 yil avval) 70 892 m2 8 200 000 12 (aerokoʻprik)
92 (masofaviy)

Ichki va xalqaro reyslar uchun alohida terminallar mavjud. Ikkala terminal ham yonma-yon joylashgan boʻlib, bitta avtoturargohga ega va tranzit yoʻlovchilar uchun birlashtiruvchi yoʻlak bor.

T1 – xalqaro terminali

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yangi xalqaro terminal („T1“ belgisi) 2017-yil iyun oyida ochilgan[6]. Yangi terminalning rejalarida ilgari mavjud terminal binosidagi eshiklarni toʻldiruvchi 5-6 ta yangi uchib ketish eshiklari koʻrsatilgan[7]. 47 000 kv. M. va EXPO 2017 uchun qurilishni oʻz vaqtida yakunladi va T1 – Xalqaro terminal rolini oldi. Yangi terminal Aeroport infratuzilmasiga qoʻnish yenglari boʻlgan 6 ta yangi samolyotlar toʻxtash joyini va 4 ta avtobus qoʻnish yoʻnalishini qoʻshib oldi, shuningdek, aeroportda xizmat koʻrsatish sifatini oshirishga qaratilgan turli texnologiyalar va jarayonlarni oʻz ichiga oladi. Yangi terminalda 1000 kvadrat metr umumiy ovqatlanish maydoni mavjud, savdo shoxobchalari 1300 kvadrat metr maydonni egallaydi.

T2 – ichki terminali

[tahrir | manbasini tahrirlash]

T2 – terminal binosi konseptsiyasi marhum yapon meʼmori Kisho Kurokava tomonidan ishlab chiqilgan. Yangi xalqaro terminalning ochilishi bilan eski terminal (hozirda „T2“ deb nomlanadi) endi ichki reyslarning joʻnash va qoʻnishlariga moʻljallangan. T2 – 2005-yilda aeroport rekonstruksiya qilinganida dastlabki va yagona terminal edi. 2005-yil 2-fevralda aeroportning T2 yoʻlovchi terminalining tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi. Terminal maydoni 25 ming kvadrat metrdan ortiq. Roʻyxatdan oʻtish taymerlari soni – 24, bagaj tasmasi 2 ta. Aeroport dizayni sharq va gʻarb anʼanalarining uygʻunligidan iborat. Bino besh qavatli, panoramali liftlar, eskalatorlar, aerokoʻpriklar, dam olish xonalari hamda yoʻlovchilarni avtomatik roʻyxatdan oʻtkazish tizimi, aeroport doʻkonlari, restoranlar, kafelar, dorixona, call-markaz, Wi-Fi va boshqa imkoniyatlardan iborat.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yoʻlovchi tashish

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Quyidagi aviakompaniyalar Ostonaga va undan muntazam, mavsumiy va charter reyslarini amalga oshiradilar[8]:

AviakompaniyaManzillar
AeroflotMoskva–Sheremetyevo
Air AstanaAqtau, Aqtoʻbe, Atirau, Dubay-Xalqaro, Frankfurt, Guanchjou[9], Istanbul, Olmaota, Pekin–Poytaxt, Phuket[10], Seul–Inchxon[11], Oʻral, Oʻskemen
Mavsumiy: Antaliya[12], Bodrum[13], Danang[14], Larnaka[15], Nha Trang[16], Phu Quoc[17], Podgoritsa[18], Qoʻstanay[19], Tbilisi[20], Toshkent[21]
Mavsumiy charter: Doha[22], Malè[23], Sanya[24]
Air CairoMavsumiy charter: Sharm ash-Shayx[25]
Air ChinaPekin–Poytaxt[26], Sian[27]
AJetAnqara[28]
Azerbaijan AirlinesBoku[29]
BelaviaMinsk[30]
Centrum AirToshkent[31]
China Southern AirlinesUrumchi[32]
FlyArystanAqtau, Aqtoʻbe, Atirau, Kutaisi, Olmaota, Qoʻstanay, Qiziloʻrda, Semey, Toshkent, Turkiston, Urumchi, Oʻral, Oʻskemen[33], Chimkent
Mavsumiy: Batumi[34], Bishkek[35], Issiqkoʻl[36]
Mavsumiy charter: HindistonGoa-Dabolim[37], Goa-Manohar[38], Gʻoziposho/Alaniya[39]
flydubaiDubay-Xalqaro
LOT Polish AirlinesVarshava–Shopen[40]
LufthansaFrankfurt[41]
Mavi Gök AirlinesMavsumiy charter: Antaliya[42]
Pegasus AirlinesAntaliya, Istanbul–Sabiha Goʻkchen[43]
Red Sea AirlinesMavsumiy charter: Sharm ash-Shayx[44]
Red Wings AirlinesMineralnye Vodi[45], Qozon[46], Yekaterinburg[47]
Rossiya AirlinesSankt-Peterburg[48]
SCAT AirlinesAqtau, Aqtoʻbe, Atirau, Belgrad[49], Moskva–Vnukovo, Olmaota, QozogʻistonPavlodar, Praga[50], Sankt-Peterburg, Taroz[51], Ulan-Bator[52] Oʻskemen, Chimkent[53]
Mavsumiy: Batumi[54], Pattaya[55], QozogʻistonUrjar[56], Uchorol[57]
Mavsumiy charter: MisrAl-Olamayn[58], Antaliya[59], Danang[60], Nha Trang[61], Sanya[62], Sharm ash-Shayx[63]
Shirak AviaYerevan[64]
Somon AirDushanbe[65]
Turkish AirlinesIstanbul[66]
Mavsumiy charter: Antaliya[67]
Oʻzbekiston havo yoʻllariToshkent[68]
VietJet AirMavsumiy charter: Danang[69], Nha Trang[70], Phu Quoc[71]
Vietjet QazaqstanAqtoʻbe[72], Bishkek[73], Jezqazgʻan[74], Novosibirsk[75], Olmaota[76], Omsk[77], Petropavl[78], Qiziloʻrda[79], Qoʻstanay[80], Samarqand[81], Toldiqoʻrgʻon[82], Turkiston[83], Oʻskemen[84], Chimkent[85]
Mavsumiy: Balxash[86], QozogʻistonUrjar[87], Uchorol[88]

Yuk tashish

[tahrir | manbasini tahrirlash]
AviakompaniyaManzillar
Cargolux, Lyuksemburg bayrogʻi LyuksemburgLyuksemburgLyuksemburg[89]
Cathay Pacific Cargo, Gon Kong bayrogʻi GonkongHong Kong[90]
My FreighterToshkent[91]
Sichuan AirlinesBudapesht[92], Chendu–Tianfu

Statistika

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Air Astana aviakompaniyasi oʻz markazini Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroportida saqlaydi.

Yoʻlovchilar oqimi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yoʻlovchilar soni, 2004 – 2019 [93]
Yil Yoʻlovchilar Bir yil oldinga

nisbatan oʻzgarish

2004 496 240[94] 24,9%
2005 657 550[94] 32,5%
2006 834 299[95] 26,9%
2007 1 171 000[95] 40,4%
2008 1 316 000[95] 12,4%
2009 1 309 000[95] Decrease 0,5%
2010 1 620 000[95] 23,8%
2011 1 984 000[95] 22,5%
2012 2 303 143[94] 16,1%
2013 2 609 431[94] 13,3%
2014 2 960 181[94] 13,5%
2015 3 366 560[94] 13,7%
2016 3 452 714[94] 2,2%
2017 4 294 145[94] 24,8%
2018 4 545 373[94] 6,8%
2019 5 099 391[94] 12,1%
2020 3 059 714[94] Decrease %
2021 4 837 464[94]  %
2022 6 000 000[94]  %

Eng gavjum yoʻnalishlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Olmaota xalqaro aeroporti haftasiga 144 reys bilan eng mashhur ichki yoʻnalishga aylangan.

Haftalik reyslar orqali Ostonaga va undan eng gavjum ichki yoʻnalishlar (2020)[96]
Daraja Mintaqa Shahar Aeroport(lar) IATA Haftalik reyslar Aviakompaniyalar
1. Qozogʻiston Olmaota Olmaota Olmaota xalqaro aeroporti ALA 144 Air Astana, FlyArystan, Qazaq Air, SCAT Airlines
2. Qozogʻiston Chimkent Chimkent Chimkent xalqaro aeroporti CIT 41 Air Astana, FlyArystan, Qazaq Air, SCAT Airlines
3. Qozogʻiston Atirau viloyati Atirau Atirau xalqaro aeroporti GUW 33 Air Astana, FlyArystan, Qazaq Air, SCAT Airlines
4. Qozogʻiston Sharqiy Qozogʻiston viloyati Oʻskemen Oʻskemen aeroporti UKK 30 Air Astana, Qazaq Air, SCAT Airlines
5. Qozogʻiston Aqtoʻbe viloyati Aqtoʻbe Aqtoʻbe xalqaro aeroporti AKX 29 Air Astana, FlyArystan, Qazaq Air, SCAT Airlines
6. Qozogʻiston Mangʻistau viloyati Aktau Aktau xalqaro aeroporti ShHT 19 Air Astana, SCAT Airlines
7. Qozogʻiston Jambul viloyati Taraz Avliyoota xalqaro aeroporti DMB 19 SCAT aviakompaniyasi
8. Qozogʻiston Qoʻstanay viloyati Qoʻstanay Qoʻstanay aeroporti KSN 17 FlyArystan, Qazaq Air, SCAT Airlines
9. Qozogʻiston Qiziloʻrda viloyati Qiziloʻrda Qiziloʻrda aeroporti KZO 13 Air Astana, FlyArystan
10. Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Oʻral Oʻral Oq yoʻl aeroporti URA 10 Air Astana
Haftalik reyslar orqali Ostonaga MDHning eng gavjum yoʻnalishlari (2020)[96]
Daraja Mamlakat Shahar Aeroport(lar) IATA Haftalik reyslar Aviakompaniyalar
1. Rossiya Rossiya Federatsiyasi Moskva Sheremetyevo xalqaro aeroporti,
Domodedovo xalqaro aeroporti,
Vnukovo xalqaro aeroporti,
Jukovskiy xalqaro aeroporti		 SVO
DME
VKO
ZIA		 31 Aeroflot,
Air Astana,

S7 AirlinesSCAT aviakompaniyasi,FlyArystan

2. Oʻzbekiston Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent Islom Karimov nomidagi Toshkent xalqaro aeroporti TAS 10 Air Astana, Oʻzbekiston havo yoʻllari
3. Rossiya Rossiya Federatsiyasi Novosibirsk Novosibirsk Tolmachevo aeroporti OVB 9 Air Astana,

S7 Airlines

4. Belarus Belarus Respublikasi Minsk Minsk milliy aeroporti MSQ 7 Belavia
5. RossiyaRossiya Federatsiyasi Yekaterinburg Koltsovo xalqaro aeroporti SVX 6 Air Astana
6. Rossiya Rossiya Federatsiyasi Sankt-Peterburg Fyodor Dostoyevskiy xalqaro aeroporti LED 5 Air Astana
7. RossiyaRossiya Federatsiyasi Omsk Omsk Tsentralniy aeroporti OMS 5 Air Astana
8. Tojikiston Tojikiston Respublikasi Dushanbe Dushanbe xalqaro aeroporti DYU 5 SCAT aviakompaniyasi
9. Qirgʻiziston Qirgʻiziston Respublikasi Bishkek Manas xalqaro aeroporti FRU 3 Air Astana
10. Ukraina Ukraina Kiev Boryspil xalqaro aeroporti KBP 3 Air Astana
Haftalik reyslar orqali Ostona va undan eng gavjum xalqaro yoʻnalishlar (2020)[96]
Daraja Mamlakat Shahar Aeroport(lar) IATA Haftalik reyslar Aviakompaniyalar
1. Turkiya Turkiya Istanbul Istanbul aeroporti IST 12 Air Astana, Turk havo yoʻllari
2. Germaniya Germaniya Frankfurt am Main Frankfurt aeroporti FRA 10 Air Astana, Lufthansa
3. Birlashgan Arab Amirliklari Birlashgan Arab Amirliklari Dubay Dubay xalqaro aeroporti DXB 10 Air Astana, flydubai
4. Xitoy Xitoy Pekin Pekin Poytaxt xalqaro aeroporti PEK 6 Air Astana, Air China
5. Xitoy Xitoy Urumchi Urumchi Divopu xalqaro aeroporti URC 5 Air Astana, China Southern Airlines
6. Birlashgan QirollikBirlashgan Qirollik London Hitrou aeroporti LHR 4 Air Astana
7. Polsha Polsha Varshava Varshava Frederik Shopen aeroporti WAW 3 LOT Polish Airlines
8. Birlashgan Arab AmirliklariBirlashgan Arab Amirliklari Abu Dabi Abu-Dabi xalqaro aeroporti AUH 2 Etihad Airways
9. Fransiya Fransiya Parij Parij Sharl de Goll aeroporti CDG 2 Air Astana
10. Janubiy Koreya Janubiy Koreya Seul Inchxon aeroporti ICN 2 Air Astana

Aviahalokatlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1967-yil 17-iyunda Aeroflot Li-2 (CCCP-71220) Tselinograd aeroportidan Qaragʻandi aeroportiga (hozirgi Sariarka) uchib ketib, toʻxtab qoldi va Tselinogradda uchish-qoʻnish yoʻlagiga qulab tushdi va uning 3 nafar ekipajidan 2 nafari va 3 nafar yoʻlovchisi halok boʻldi[97][98].

1989-yil 4-oktabrda Aeroflot An-24 (CCCP-46525) uchuvchilari haddan tashqari tezlik bilan qoʻnishi tufayli Tselinograd aeroportiga yaqinlashayotganda uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Samolyot qoʻnganidan soʻng aeroport panjarasining ustuniga borib urilgan. Samolyot tuzatib boʻlmaydigan darajada shikastlangan deb hisobdan chiqarilgan, biroq 4 nafar uchuvchi yoki 48 yoʻlovchidan hech biri jabrlanmagan[99].

2012-yilning 25-dekabr kuni Ostona xalqaro aeroportidan havoga koʻtarilgan Qozogʻiston Chegara qoʻshinlarining An-72 samolyoti ob-havoning past koʻrinishi va samolyot barometridagi texnik nosozliklar tufayli Chimkent xalqaro aeroportida uchish-qoʻnish yoʻlagiga yetmay qulab tushdi. Samolyot bortidagi 27 kishining barchasi halok boʻlgan[100].

Yer usti transporti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jamoat transporti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Avtobus

[tahrir | manbasini tahrirlash]

10 va 12-sonli shahar avtobus yoʻnalishlari aeroportni Ostona shahri markazi bilan bogʻlaydi. Xizmat 06:00 dan 22:00 gacha ishlaydi va aeroportdan (aeroportdan tashqarida) shahar markaziga va aksincha, oraliq toʻxtash joylari bilan qatnaydi. Yagona tarif 150 (150 tenge).

Avtomobil va taksi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aeroport P3 mintaqaviy yoʻlida, shahar markazidan taxminan 16,7 km (12 mi) masofada va tirbandlikka qarab, taxminan 25 daqiqalik yoʻlda joylashgan. Avtomobil va mototsikl uchun keng toʻxtash joyi mavjud. Taksilar toʻgʻridan-toʻgʻri terminal binosi tashqarisida aeroportning toʻxtash joyida ham mavjud (Yandeks. Taxi va inDriver). Koʻpgina taksi kompaniyalari aeroportga / aeroportga sayohat qilish uchun odatda mobil ilova orqali bron qilinadigan tekis tarif taklif qiladilar (odatda tarif 1650).

Yana qarang

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ AIP Kazakhstan
  2. ↑ „Переименован он теперь“ (ru). Время. Qaraldi: 2020-yil 26-iyun.
  3. ↑ „Kazakh Airlines Increase Flights, Carry Nearly Nine Million Passengers in 2022“ (en). The Astana Times. Qaraldi: 2022-yil 27-dekabr.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 „History; Get know the history of the Airport“ (en). nn-airport.kz. Qaraldi: 2020-yil 13-avgust.
  5. ↑ „Nursultan Nazarbayev International Airport code officially changes to NQZ“. 2020-yil 8-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 9-iyun.
  6. ↑ „Astana International Airport's new terminal takes the first international flight“. Central Asia Aero News. 2017-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 12-iyun.
  7. ↑ „Astana International Airport Kazakhstan“. Mabetex. 2022-yil 27-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 11-yanvar.
  8. ↑ „Nursultan Nazarbayev International Airport Flight Schedule“. Qaraldi: 2019-yil 23-noyabr.
  9. ↑ Casey, David „Routes & Networks Latest: Rolling Daily Updates (W/C Feb. 9, 2026)“. aviationweek.com. Informa PLC (2026-yil 11-fevral). Qaraldi: 2026-yil 11-fevral.
  10. ↑ „Kazakhstan airline's new route to Phuket takes off in October“ (en-ca) (2024-yil 27-avgust). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  11. ↑ „Air Astana Resumes Astana-Seoul Direct Flights“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  12. ↑ „Air Astana to launch Almaty and Astana services to Antalya in May-2016“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 18-may.
  13. ↑ „Air Astana to launch Astana-Bodrum service from Jul-2025“ (en-CA) (2025-yil 4-iyul). Qaraldi: 2025-yil 4-iyul.
  14. ↑ „Fly from Astana and Almaty to Da Nang, Vietnam“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 23-may.
  15. ↑ „Nur-Sultan(NQZ) to Larnaca(LCA)“. flyteam.jp. Qaraldi: 2026-yil 30-yanvar.
  16. ↑ „Air Astana to launch Astana-Nha Trang service from late Mar-2025“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  17. ↑ „Air Astana Launches Direct Flights To Phu Quoc“. travelradar. Qaraldi: 2024-yil 30-noyabr.
  18. ↑ „Air Astana to resume Batumi, Bodrum, Heraklion and Podgorica services in summer 2024“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 22-may.
  19. ↑ „Air Astana outlines summer 2024 schedule highlights“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 22-may.
  20. ↑ „Air Astana resumes Astana-Tbilisi service“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 22-may.
  21. ↑ „CAir Astana to launch Astana-Tashkent service“ (en). www.centreforaviation.com. CAPA. Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  22. ↑ „Kazakh Airlines Resume Flights to Middle East“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  23. ↑ „Air Astana is launching direct flights from Astana to the Maldives“ (2025-yil 15-iyul). Qaraldi: 2025-yil 16-iyul.
  24. ↑ „Tour operator KOMPAS has launched a new direct flight from Astana to Sanya“ (en-ca) (2025-yil 24-iyun). Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  25. ↑ "Sharm el-Sheikh, Egypt" (en). OAG Flight Guide Worldwide (Luton, United Kingdom: OAG Aviation Worldwide Limited) 25 (2): 1003. August 2023. ISSN 1466-8718.
  26. ↑ „Air China Resumes Direct Flights to Kazakhstan“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  27. ↑ „Air China Resumes Direct Flights to Kazakhstan“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  28. ↑ „Direct flight between Astana and Ankara was launched“ (en-ca). Qaraldi: 2022-yil 5-may.
  29. ↑ „Kazakhstan, Azerbaijan to Resume Baku-Astana, Baku-Almaty Flights“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  30. ↑ „Belavia to increase Minsk-Astana frequency on 30-Mar-2016“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 23-may.
  31. ↑ „Centrum Air Announces 10 New Routes — Expanding Its Global Network“ (en). www.centrum-air.com. Centrum Air™. Qaraldi: 2025-yil 10-dekabr.
  32. ↑ „China Southern Airlines to frequent flights to Kazakhstan“ (en-ca) (2024-yil 17-may). Qaraldi: 2025-yil 24-may.
  33. ↑ „Astana—Oskemen flight“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  34. ↑ Guliyeva, Vafa. „Kazakhstan's low-cost carrier to begin direct Astana-Batumi flights | Caliber.Az“ (en). Caliber.az (2026-yil 9-aprel). Qaraldi: 2026-yil 23-aprel.
  35. ↑ „Flights Astana - Bishkek“. flyarystan.com. FlyArystan. Qaraldi: 2025-yil 26-mart.
  36. ↑ „Kazakhstan's FlyArystan to launch seasonal Astana-Issyk-Kul flights“ (en-ca) (2026-yil 3-aprel). Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  37. ↑ „1st of 32: Kazakh charter airline brings 165 to Goa“. The Times of India (2024-yil 9-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 9-dekabr.
  38. ↑ Devyatkin, Daniil. „Чартерные рейсы в Гоа из Алматы и Астаны запускает FlyArystan“ (ru). kz.kursiv.media. Kursiv Media Kazakhstan (2025-yil 10-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 13-noyabr.
  39. ↑ „FlyArystan Brings Back Direct Flights to Alanya from Astana and Almaty“. TDKNews International News Agency (2026-yil 5-fevral). Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  40. ↑ „LOT Polish Airlines to Launch Direct Flights to Astana“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  41. ↑ Birbayeva, Ayana. „Lufthansa Resumes Kazakhstan Flights in March“. The Astana Times (2026-yil 24-fevral). Qaraldi: 2026-yil 24-fevral.
  42. ↑ „Mavi Gök Aviation is launching flights from Astana to Antalya.“ (en-ca) (2025-yil 25-fevral). Qaraldi: 2025-yil 25-fevral.
  43. ↑ „Pegasus Airlines has resumed flights to Nur-Sultan.“ (en-ca) (2022-yil 25-iyun). Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.
  44. ↑ „Red Sea Airlines launches Sharm eh Sheikh-Astana service“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  45. ↑ „Red Wings to launch Mineralnye Vody-Astana service in Apr-2024“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 23-may.
  46. ↑ „Red Wings increases Kazan-Astana frequency“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 23-may.
  47. ↑ „Red Wings to launch five Yekaterinburg services in summer 2024“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 23-may.
  48. ↑ „Авиакомпания «Россия» запустит прямые рейсы между Петербургом и Астаной“ (ru). Ведомости. Ведомости. Северо-Запад (2026-yil 21-aprel). Qaraldi: 2026-yil 21-aprel.
  49. ↑ „SCAT Airlines to launch Astana-Belgrade service in 2025“. Qaraldi: 2025-yil 12-avgust.
  50. ↑ „SCAT Airlines Launches Astana-Prague Direct Flights“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  51. ↑ „SCAT Airlines to increase frequency of Astana and Almaty services ahead of EXPO 2017“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  52. ↑ „SCAT Airlines to launch Astana-Ulaanbaatar service from Jun-2026“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  53. ↑ „SCAT Airlines to increase frequency of Astana and Almaty services ahead of EXPO 2017“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  54. ↑ „SCAT Airlines to launch Astana-Batumi service from Jun-2024“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 22-may.
  55. ↑ „TAT Welcomes New Flights by SCAT Airlines and AirAsia at U Tapao Airport“ (en-ca) (2024-yil 19-iyun). Qaraldi: 2025-yil 22-may.
  56. ↑ „Kazakhstan's Civil Aviation Committee announces subsidised routes for 2020“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  57. ↑ „Usharal Airport. Alakol, schedule, booking, departures“ (en-US). Usharal Airport (2025-yil 1-iyun). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  58. ↑ Burdin, Victor. „FlyArystan is launching flights to Sharjah, and SCAT – to Mersa Matruh.“ (en-CA). Forbes Kazakhstan (2021-yil 24-may). Qaraldi: 2025-yil 3-iyun.
  59. ↑ „SCAT Airlines to launch Astana-Antalya charter on 17-May-2016“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  60. ↑ „New air routes to link Da Nang with Kazakhstan“ (en-US). VietnamPlus, Vietnam News Agency (VNA) (2025-yil 14-mart). Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.
  61. ↑ „Kazakhstan expands global reach with new international air routes in 2025“ (en-US). Trend News Agency (2025-yil 11-aprel). Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.
  62. ↑ „The international regular flight between Kazakhstan's capital Astana and Sanya has been successfully resumed“ (en-US). Selfie Travel China (2023-yil 10-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 3-aprel.
  63. ↑ „Kazakhstan Continues to Expand International Flights, as Countries Worldwide Relax COVID-19 Restrictions“ (en-US). The Astana Times (2022-yil 8-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 2-iyun.
  64. ↑ Pernekulova, Meruyert. „Kazakhstan expands flight connection with Armenia“. qazinform.com. Qazinform International News Agency. Qaraldi: 2026-yil 22-aprel.
  65. ↑ „Direct Flight Links Dushanbe and Astana, Boosting Regional Connectivity“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  66. ↑ „Turkish Airlines' Astana-Istanbul Route Turns 20 — With No Plans to Stop“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  67. ↑ „Kazakhstan and Turkey to increase frequency from May-2022“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 13-may.
  68. ↑ „Uzbekistan Airways to increase Tashkent-Astana frequency in summer 2019“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 23-may.
  69. ↑ Choudhary, Kunal K. „Da Nang Tourism Explodes as Vietjet Air Reopens Direct Moscow Route, Eradicating Multi-Hub Travel Chaos and Securing Central Vietnam as Russia's Premier Tropical Escape: Latest Airline News and Aviation Updates“. nomadlawyer.org. Nomad Lawyer (2026-yil 24-may). Qaraldi: 2026-yil 30-may.
  70. ↑ „VietJet Air launches flights to Kazakhstan“ (en-US). Aviation Administration of Kazakhstan (2022-yil 12-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 14-aprel.
  71. ↑ „Two Airlines Launch New Direct Flights from Kazakhstan to Southeast Asia“ (en-US). Astana Times (2024-yil 28-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 5-noyabr.
  72. ↑ „Qazaq Air to increase Astana-Aktobe frequency from May-2025“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 23-may.
  73. ↑ „Qazaq Air Launches Direct Flights from Astana to Bishkek and Samarkand“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  74. ↑ „Qazaq Air to commence Astana-Zhezkazgan service in Oct-2024“ (en-US). CAPA - Centre for Aviation (2024-yil 25-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  75. ↑ „Qazaq Air to Resume Astana-Novosibirsk Flights This Month“ (en-ca). Qaraldi: 2026-yil 2-aprel.
  76. ↑ „Air Astana and Qazaq Air resume Nur Sultan-Almaty service“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  77. ↑ „Возобновление рейсов из Омска в Астану снова отложили“ (ru). bk55.ru. БК55 - Последние Новости Омска и Омской области.. «Бизнес-курс» - еженедельный журнал для деловых людей Омска (2026-yil 6-avgust). Qaraldi: 2026-yil 6-avgust.
  78. ↑ „Qazaq Air outlines summer 2023 schedule“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 23-may.
  79. ↑ „Qazaq Air to increase Astana-Kyzylorda frequency from Oct-2024“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  80. ↑ „Qazaq Air to increase Astana-Kostanay frequency from May-2023“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  81. ↑ Temirgaliyeva, Arailym. „QAZAQ AIR launches new international route from Astana to Samarkand“ (en). Qazinform.com. Kazinform International News Agency (2025-yil 2-may). Qaraldi: 2025-yil 15-iyul.
  82. ↑ „Qazaq Air to increase Astana-Taldykorgan frequency from Jun-2025“ (en-US). CAPA - Centre for Aviation (2025-yil 29-may). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  83. ↑ „Qazaq Air to launch Astana-Turkistan-Samarkand service from May-2025“ (en-US). CAPA - Centre for Aviation (2025-yil 26-fevral). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  84. ↑ „Qazaq Air to resume Ust Kamenogorsk-Novosibirsk service from Jan-2024“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  85. ↑ „Qazaq Air to launch Shymkent-Astana from Mar-2017“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 1-iyun.
  86. ↑ „Daily flights to be launched from Balkhash to Astana“ (en). kaztag.kz. «INA «KazTAG» LLP. Kazakh Telegraph Agency (2026-yil 29-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 21-may.
  87. ↑ „Qazaq Air will launch Urjar flights from Almaty and Astana on June 1“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 22-may.
  88. ↑ „Qazaq Air launches seasonal Astana-Usharal and Almaty-Usharal services“ (en-ca). Qaraldi: 2025-yil 22-may.
  89. ↑ „Cargolux returns to Kazakhstan, plans up to 14 weekly flights via Astana“ (en). The Astana Times (2026-yil may).
  90. ↑ Zhexenbekov, Almas. „Cathay Pacific to launch cargo, passenger flights to Kazakhstan“ (en-EN). Qazinform.com. Kazinform International News Agency (2026-yil 11-iyul). Qaraldi: 2026-yil 16-iyul.
  91. ↑ Jeffrey, Rebecca. „My Freighter to launch flights from Shanghai to Schiphol“ (en). Air Cargo News (2025-yil 28-iyul). Qaraldi: 2025-yil 30-iyul.
  92. ↑ „Chinese airline Sichuan Airlines launches regular cargo flights via Astana“ (en). nn-airport.kz (2026).
  93. ↑ „Жолаушылар ағыны | Нұрсұлтан Назарбаев халықаралық әуежайы“. Nursultan Nazarbayev International Airport.
  94. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 http://www.kase.kz/files/emitters/ARAL/aralp_2016_rus.pdf (Wayback Machine saytida 2020-11-27 sanasida arxivlangan) Kolichestvo obslujennix passajirov v aeroportax Respubliki Kazaxstan za 2015-2016 gg.str 39
  95. 1 2 3 4 5 6 „Аэропорт Астана - показатели динамики развития пассажиропотока за 2006-2011“. 2012-yil 15-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 25-oktyabr.
  96. 1 2 3 „Nursultan Nazarbayev International Airport“. Flightradar24. Qaraldi: 2019-yil 14-oktyabr.
  97. ↑ Ranter. „ASN Aircraft accident Lisunov Li-2 CCCP-71220 Karaganda Airport (KGF)“. aviation-safety.net. Qaraldi: 2022-yil 8-yanvar.
  98. ↑ „Crash of a Lisunov LI-2 in Karaganda : 9 killed | Bureau of Aircraft Accidents Archives“. www.baaa-acro.com. Qaraldi: 2022-yil 8-yanvar.
  99. ↑ Ranter. „ASN Aircraft accident Antonov An-24RV CCCP-46525 Stepnogorsk Airport“. aviation-safety.net. Qaraldi: 2022-yil 8-yanvar.
  100. ↑ Ranter. „ASN Aircraft accident Antonov An-72-100 UP-72859 Shymkent Airport (CIT)“. aviation-safety.net. Qaraldi: 2022-yil 8-yanvar.

Havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Nursulton_Nazarboyev_xalqaro_aeroporti&oldid=6236634" dan olindi