Antaliya aeroporti

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Antaliya aeroporti (IATA) :AYT,ICAO :LTAI),Turkiyaning Antaliya viloyatiga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Aeroport,ayniqsa yozda Turkiyaning janubiy qirg'oqlaridan millionlab turk va chet ellik sayyohlarni kutib oladi.Xalqaro aeroportlar kengashi (ACI) 2018 maʼlumotlariga koʻra ,[1] Yevropaning yoʻlovchilarning harakatchanligi boʻyicha tuzilishi eng faol 14 ta aeroportdan biridir. 2019-yil dekabr oyi oxiri holatiga koʻra, Davlat aeroportlari bosh boshqarmasi[2] maʼlumotlariga koʻra, bu Istanbul aeroportidan keyin Turkiyaning ikkinchi yirik aeroportidir.

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aeroport dastlab harbiy maqsadlarda qurilgan.Aeroport 1985-yilda,Turk Havo Yo'llari kichik hududda va 1960-yilda 300 kvadrat metrlik terminal binosida rejali reyslarni amalga oshira boshlaganida xalqaro qatnovga ochilgan.[3]Ichki va xalqaro turizmni rivojlantirish bilan birga,aeroportning birinchi xalqaro terminalining qurilishi 1996-yil iyul oyida Bayındır Holding tomonidan boshlangan va 1998-yil aprel oyida foydalanishga topshirilgan.[4]Bu terminal Turkiyadagi yig'ish-ishlash-uzatish modelining birinchi terminalidir. 1999-yilda Bayindir xalqaro terminal operatori Fraport terminal operatsiyalarini birja aktsiyalarining ellik foizini[5] 25 million evroga sotib oldi va 2006-yil aprel oyida aktsiyalarning qolgan qismi muvaffaqiyatli xarid orqali terminal biznesiga sotildi.[6]

DHMI mintaqadagi eng tez o'sib borayotgan xalqaro yo'lovchi tashishni boshqarish uchun ikkinchi xalqaro terminalni qurish va ishlatish bo'yicha tender o'tkazdi,g'olib bo'lgan Chelebi Holding-IS Holding konsorsiumi 2004-yil may oyida qurilishni boshladi va terminal 2005-yil aprel oyida foydalanishga topshirildi.[4]Chelebi-IS konsorsiumi terminaldan 2009-yil sentabrigacha,shartnoma muddati tugaguniga qadar ishlagan.[7] Ikki xalqaro terminal 50 yil ichida Qurilish muhandislari palatasida 50 ta ish o'rinlarini o'z ichiga olgan.

2007-yil may oyida Fraport-IC konsorsiumi aeroportning birinchi ichki va xalqaro terminallari,VIP va CIP terminallari hamda 2009-yildan 2024-yil oxirigacha ikkinchi xalqaro terminalini boshqarish huquqini qoʻlga kiritdi.[8]Konsorsium qurilish boshlanganidan 11 oy oʻtgach,2010-yil aprel oyida ish boshlagan mavjud ichki terminalni modernizatsiya qilish uchun 100 million yevro sarmoya kiritdi.[9]2018-yilning may oyida TAV Airports Ichtash IC aksiyalarini sotib olib, Fraportning teng huquqli hamkoriga aylandi.

Aeroport 2011-yilda Xalqaro aeroportlar kengashi tomonidan “10-25 million yoʻlovchi” nominatsiyasida “Yevropaning eng yaxshi aeroporti” deb tan olingan.[10][11]

Parvozlar yopiq[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aviakompaniya Manzillar
Atlasglobal Istambul

Bekor qilingan reyslar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aviakompaniya Manzillar
Onur Air Adana, Izmir

Yuk[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aviakompaniyalar
Turk havo yo'llari Istanbul

Statistika[tahrir | manbasini tahrirlash]

Eslatmalar[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • 2000 - Xalqaro terminalda birinchi marta umumiy yo'lovchilar soni 9 mln.[14]
  • 2003-yil - xalqaro terminalda birinchi marta umumiy yo'lovchilar soni bo'yicha - 10 mln.
  • DHMI Antaliya aeroportiga ko'ra, 2019-yil dekabr oyi oxirida Turkiya xalqaro aeroportlardan xalqaro yo'lovchilarning qariyb 26 foizini qabul qilgan.[2]

Transport[15][16][17][tahrir | manbasini tahrirlash]

Tarmoq Yo'nalishlar To'lov
600 Antaliya avtobus terminali
800 Lara
Hawash Shahar markazi 13.00 lira
Tarmoq Yo'nalishlar
Tramvay G'olib

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Turar joy xizmatlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kompaniya Aviakompaniyalar
TGS Turk havo yo'llari, AnadoluJet, SunExpress
Hawash Pegasus
Chelebi Onur Air

Baxtsiz hodisalar va hodisalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • 2002-yil 9-noyabr - Antonov An-26 yuk kemasi Rossiyaning Tyumen aviakompaniyasidan Misrning Xurgada aeroportidan Antaliya aeroportiga soat 19:00 da uchish-qoʻnish yoʻlagigacha 300-400 metr masofada joylashgan.[18] U elektr simlarini ulash orqali yiqildi. Hodisa oqibatida 20 kishi jabrlangan.[19][20]
  • 2019-yil 26-yanvar - Noqulay ob-havo tufayli soat 11:00 da sodir bo'lgan dovul aeroport minoralarini vayron qildi,[21] aeroport platformasida ikkita samolyot va politsiya vertolyotiga qisman zarar etkazdi; Ikki avtobus, bitta mikroavtobus va ikkita zinapoya qulagan. Antaliya gubernatori Munir Karalo'g'lu voqeada 12 kishining jarohatlanganini ma'lum qildi.[22][23]

Rasmlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Top 30 European Airports 2018“ (İngilizce). aci-europe.org. Airports Council International (6 şubat 2019). 25 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 ocak 2020.
  2. 2,0 2,1 2,2 „Gelen-Giden Yolcu Trafiği (2019 Aralık sonu itibarıyla)“. dhmi.gov.tr. DHMİ. 25 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 ocak 2020.
  3. „Antalya Havaalanı“. sabah.com.tr. Sabah (11 ocak 2016). 25 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 ocak 2020.
  4. 4,0 4,1 „50. Yılda 50 Eser, Ulaştırma Yapıları“. imo.org.tr. İnşaat Mühendisleri Odası (20 nisan 2007). 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 ocak 2020.
  5. „Antalya'da, ikinci havalimanı tartışması“. arkitera.com. Arkitera (19 nisan 2002). 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 ocak 2020.
  6. „'Havalimanlarındaki bu işletme süreleriyle yabancılar zor gelir'“. radikal.com.tr. Radikal (13 aralık 2006). 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 ocak 2020.
  7. „Çelebi Hava Servisi A.Ş. 30 Eylül 2009 Tarihinde Sona Eren 9 Aylık Ara Döneme Ait Yönetim Kurulu Faaliyet Raporu“. kap.org.tr. Kamuoyunu Aydınlatma Platformu. 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 ocak 2020.
  8. „Şirket“. antalya-airport.aero. 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 ocak 2020.
  9. „Antalya Havalimanı 45 milyon kapasiteye ulaştı“. haberturk.com. Habertürk (18 nisan 2010). 17 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 ocak 2020.
  10. „ACI awards Turkey's Antalya airport as best airport in Europe“ (İngilizce). worldbulletin.net. World Bulletin (19 temmuz 2011). 26 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 ocak 2020.
  11. „Türkiye'nin en yoğun ikinci havalimanı Antalya'da“. aa.com.tr. Anadolu Ajansı (28 haziran 2015). 26 ocak 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 ocak 2020.
  12. 12,0 12,1 Andoza:Web kaynağı
  13. Andoza:Web kaynağı
  14. „Antalya Airport International Terminal“. aytport.com (Arşivlenmiş) (2007). 22-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25 ocak 2020.
  15. http://www.havas.com.tr/tr/Hizmetlerimiz/OtobusHizmetleriVeOtopark/OtobusServisNoktalari/Pages/Antalya.aspx
  16. https://www.antalya-airport.aero/yolcu-ve-ziyaretciler/ulasim-ve-otopark/otobusler-ve-toplu-tasima
  17. https://www.antalya-airport.aero/ulasimharitasi/index.html
  18. „Antalya'da Rus uçağı düştü“. hurriyet.com.tr. Hürriyet (9 kasım 2002). 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 ocak 2020.
  19. {{Yangiliklar manbasi}} andozasidan foydalanishda title= parametri belgilanishi kerak.
  20. „Kazayı soruşturacak Türk uzmanlar da Rus yapımı uçakla Irak'a gitti“. gazetevatan.com. Vatan (10 ocak 2007). 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27 ocak 2020.
  21. „Son dakika: Antalya Havalimanı'nda hortum faciası... Antalya Valisi: Zaruri olmadıkça dışarı çıkmayın“. hurriyet.com.tr. Hürriyet (26 ocak 2019). 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 ocak 2020.
  22. „Antalya'da şiddetli yağış ve hortum nedeniyle zor anlar yaşanıyor“. aa.com.tr. Anadolu Ajansı (26 ocak 2019). 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 ocak 2020.
  23. „Antalya Havalimanı'nda hortum: 12 yaralı“. trthaber.com. TRT Haber (26 ocak 2019). 15 şubat 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 ocak 2020.


Manba xatosi: <ref> tags exist for a group named "not", but no corresponding <references group="not"/> tag was found