Anqara Esenbogʻa aeroporti
| Anqara Esenbogʻa aeroporti turkcha: Ankara Esenboğa Havalimanı | |||
|---|---|---|---|
| IATA kodi: ESB – ICAO kodi: LTAC | |||
| Qisqacha bayon | |||
| Aeroport turi | Fuqarolik | ||
| Egasi | Turkiya Davlat aeroportlari bosh boshqarmasi (DHMİ) | ||
| Operator | TAV Airports Holding | ||
| Xizmat doirasi | Anqara, Turkiya | ||
| Ochilgan | 1955 | ||
| Havo yoʻli tuguni | |||
| Dengiz sathidan balandligi | 3,125 ft / 953 m | ||
| Koordinatalari | 40°07′41″N 032°59′42″E / 40.12806°N 32.99500°E | ||
| Vebsayti | |||
| Xarita | |||
|
| |||
| Uchish/qoʻnish yoʻlaklari | |||
| Uzunligi | Yuzasi | ||
| m | ft | ||
| 03R/21L | 3,750 | 12,303 | Asfalt |
| 03L/21R | 3,750 | 12,303 | Asfalt |
| Maʼlumotlar (2024) | |||
| Yoʻlovchilar soni | 12 853 024 | ||
| Yoʻlovchilar sonining oʻzgarishi 2023–24 | |||
| Parvozlar soni | 96 882 | ||
| Parvozlar sonining oʻzgarishi 2023–24 | |||
| Manba: Yevronazoratdagi Turkiya Aeronavtika axborot nashri[1] Yoʻlovchilar oqimi, ACI Europe[2] | |||
Anqara Esenbogʻa aeroporti (IATA: ESB, ICAO: LTAC) (turkcha: Ankara Esenboğa Havalimanı) – Turkiya poytaxti Anqara shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. 2024-yilda aeroport jami 12 milliondan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan, ulardan 9 millioni mahalliy yoʻlovchilardir. Umumiy yoʻlovchi tashish hajmi boʻyicha 4-oʻrinni (Istanbul aeroporti, Sabiha Goʻkchen aeroporti va Antaliya aeroportidan keyin), mahalliy yoʻlovchi tashish boʻyicha (Istanbul aeroporti va Sabiha Goʻkchen aeroportidan keyin) Turkiyadagi aeroportlar orasida 3-oʻrinni egalladi[3]. Aeroport Newsweek Turkiya jurnalining 100-sonida chop etilgan „Turkiyada umid beruvchi 100 narsa“ roʻyxatida 22-oʻrinni egalladi[manba kerak].
Umumiy tavsifi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Aeroport Anqara shimoli-sharqida, shahar markazida 28 km (17 mi) masofada joylashgan. Aeroport Qiziloy (shahar markazi) va Anqara shaharlararo avtobus terminali (turkcha: Ankara Şehirlerarasi Terminal İşletmesi, AŞTİ) bilan 442-sonli EGO shahar avtobusi (soat 6:00 dan 23:00 gacha harakatlanadi) bilan bogʻlangan. Shahar markaziga transport taksida (taxminan 900 TRY, bir tomonlama hisoblangan) va Havaş avtobus liniyasi orqali (taxminan 120 TRY) amalga oshiriladi. Esenbogʻa aeroporti va Anqara halqa yoʻli oʻrtasidagi yoʻl 2006-yilning yozida kengaytirildi, bu shahar markazi va aeroport oʻrtasidagi haydash vaqtini bir necha daqiqaga qisqartirdi.
Aeroport nomi Esenbogʻa qishlogʻidan kelib chiqqan boʻlib, soʻzma-soʻz maʼnosi „Shamolda oqayotgan buqa“ yoki „Sokin buqa“ boʻlib, 1402-yil Anqara jangida oʻz qoʻshinlarini shu yerga joylashtirgan Amir Temur qoʻshinidagi turkiy sarkardaning nomi Isen Buqaning zamonaviylashtirilgan shakli hisoblanadi[4].
Esenbogʻa xalqaro aeroporti ACI Europe (Xalqaro aeroportlar kengashi) tomonidan Yevropaning eng yaxshi aeroporti sifatida taqdirlandi va 2009-yil 17-iyun kuni Manchester shahrida aeroport xodimlariga mukofot topshirildi. Mukofot har yili 4 toifada beriladi va Esenbogʻa yiliga 5-10 million yoʻlovchilar toifasida edi. Turkiya aeroportiga birinchi marta ACI mukofoti berildi. ACI Europe maʼlumotlariga koʻra, „Ushbu toifadagi eng yaxshi nomzodlar soni kabi, aeroport faoliyatning barcha asosiy yoʻnalishlarida ustundir, ammo hakamlar uni ekologik innovatsiyalar sohasidagi ishi uchun ajratib koʻrsatdi – konditsioner qurilmalarini quvvatlantirish uchun chiqindi gazlarni qayta ishlash orqali 25% energiya tejalgan“. 2020-yilda Esenbogʻa aeroporti Xalqaro aeroportlar kengashi tomonidan 15-25 million yoʻlovchi sigʻimiga ega Yevropaning eng yaxshi aeroporti sifatida taqdirlandi[5].
Terminal binosining sharqida yangi parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilmoqda. Qurilish tugagandan soʻng, hozirgi 03R/21L uchish-qoʻnish yoʻlagi 03C/21C sifatida foydalanishdan toʻxtatiladi va yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi avvalgi nomini oladi[6].

Terminallari
[tahrir | manbasini tahrirlash]„Qurish-ishlatish-topshirish“ modeli asosida qurilgan Esenbogʻa aeroportining mahalliy va xalqaro terminali rekord muddatda qurib bitkazildi – belgilangan muddatdan bir yil oldin. 2006-yil 16-oktyabrda 10 million yoʻlovchi sigʻimi bilan foydalanishga topshirilgan Esenbogʻa aeroporti mahalliy va xalqaro terminali 182 ming m2 maydonga yoyilgan[7]. Maydoni 469 m2 (5,048 kv ft) boʻlgan yangi umumiy aviatsiya terminali 2012-yil yanvar oyida xususiy va biznes samolyotlariga xizmat koʻrsatish uchun ochildi.
2006-yilda ochilgan yangi mahalliy va xalqaro terminallar 168,000 m2 (1,808,337 kv ft) maydondan, 10 000 000 yoʻlovchi / yil, 18 dona teletrap, 105 ta roʻyxatga olish punkti, 34 ta pasport peshtaxtasi, maydoni 123,000 m2 (1,323,961 kv ft) avtoturargoh va 4000 avtomobil sigʻimidan iborat.
Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Quyidagi aviakompaniyalar Anqara Esenbogʻa aeroportida muntazam va charter reyslarini amalga oshirib keladi:
Statistika
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yoʻlovchilar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Yillar | Mahalliy | Oʻzgarishi, %da | Xalqaro | Oʻzgarishi, %da | Jami | Oʻzgarishi, %da |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | 9 623 337 | 3 229 687 | 12 853 024 | |||
| 2023 | 9 123 505 | 2 827 435 | 11 950 940 | |||
| 2022 | 6 756 212 | 1 923 382 | 8 679 594 | |||
| 2021 | 5 728 315 | 1 301 315 | 7 029 630 | |||
| 2020 | 4 415 805 | 746 764 | 5 162 569 | |||
| 2019 | 11 463 200 | 2 277 395 | 13 740 595 | |||
| 2018 | 14 498 102 | 2 241 901 | 16 740 003 | |||
| 2017 | 13 828 365 | 1 988 793 | 15 817 158 | |||
| 2016 | 11 547 240 | 1 496 876 | 13 044 116 | |||
| 2015 | 10 562 282 | 1 551 157 | 12 113 439 | |||
| 2014 | 9 591 350 | 1 444 256 | 11 035 606 | |||
| 2013 | 9 369 832 | 1 572 228 | 10 942 060 | |||
| 2012 | 7 679 371 | 1 593 737 | 9 273 108 | |||
| 2011 | 7 080 072 | 1 405 395 | 8 485 467 | |||
| 2010 | 6 435 211 | 1 328 693 | 7 763 914 | |||
| 2009 | 4 990 134 | 1 094 270 | 6 084 404 | |||
| 2008 | 4 444 311 | 1 247 822 | 5 692 133 | |||
| 2007 | 3 609 122 | 1 349 006 | 4 958 128 | |||
| 2006 | 3 287 585 | 1 259 993 | 4 547 578 | |||
| 2005 | 2 640 604 | 1 189 250 | 3 829 854 | |||
| 2004 | 2 141 047 | 1 134 678 | 3 275 725 | |||
| 2003 | 1 773 531 | 1 010 396 | 2 783 927 | |||
| 2002 | 1 814 563 | ▬ | 1 022 065 | ▬ | 2 836 628 | ▬ |
Parvozlar soni
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Yillar | Mahalliy | Oʻzgarishi, %da | Xalqaro | Oʻzgarishi, %da | Jami | Oʻzgarishi, %da |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | 71 541 | 25 341 | 96 882 | |||
| 2023 | 69 762 | 23 312 | 93 074 | |||
| 2022 | 53 926 | 17 429 | 71 355 | |||
| 2021 | 52 753 | 14 160 | 66 913 | |||
| 2020 | 41 321 | 9 073 | 50 394 | |||
| 2019 | 78 871 | 20 371 | 99 242 | |||
| 2018 | 100 258 | 19 513 | 119 771 | |||
| 2017 | 99 384 | 18 453 | 117 837 | |||
| 2016 | 89 458 | 16 152 | 105 610 | |||
| 2015 | 82 852 | 15 758 | 98 610 | |||
| 2014 | 78 712 | 15 706 | 94 418 | |||
| 2013 | 80 107 | 16 711 | 96 818 | |||
| 2012 | 69 335 | 16 548 | 85 883 | |||
| 2011 | 67 513 | 15 452 | 82 965 | |||
| 2010 | 59 509 | 14 420 | 73 929 | |||
| 2009 | 50 347 | 12 273 | 62 620 | |||
| 2008 | 48 463 | 14 396 | 62 859 | |||
| 2007 | 47 578 | ▬ | 16 331 | ▬ | 63 909 | ▬ |
Boshqa imkoniyatlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Aeroportda AJet kompaniyasining bosh ofisi joylashgan.
- Esenboʻgʻa aeroporti NASA kosmik kemasi uchun favqulodda qoʻnish joylaridan biri sifatida belgilangan[50].

Baxtsiz hodisalar va falokatlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Scandinavian Airlines System 871-reysi: OY-KRB bort raqamli Sud Aviation SE-210 Caravelle I samolyoti qoʻnish vaqtida halokatga uchrab, bortdagi barcha 42 yoʻlovchi halok boʻldi[51].
- Turkish Airlines 835-reysi: TC-TAY bort raqamli Fokker F27 Friendship samolyoti qoʻnishdan biroz oldin tepalikka urilib, 29 kishidan 28 nafari halok boʻldi.
- British European Airways 226-reysi: G-ARJM bort raqamli de Havilland Comet 4B samolyoti uchishdan koʻp oʻtmay qotib qolish tufayli qulab tushdi. 34 kishidan 27 nafari halok boʻldi[52][53].
- 1979-yilgi Turkish Airlines Anqara halokati: TC-JAT bort raqamli Fokker F28 Fellowship samolyoti qoʻnish vaqtida halokatga uchrab, 45 yoʻlovchidan 41 nafari halok boʻldi[54].
- Turkish Airlines 158-reysi: TC-JBR bort raqamli Boeing 727-2F2 samolyoti uchish-qoʻnish yoʻlagidan 50 metr oldin yerga qoʻndi va 67 kishidan 47 nafari halok boʻldi[55].
Anqaradagi boshqa aeroportlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Anqarada uchta harbiy aeroport mavjud:
- Akınci aviabazasi
- Etimesgut aviabazasi
- Güvercinlik harbiy havo bazasi
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ EAD Basic. Ead.eurocontrol.int. Retrieved on 2011-08-01.
- ↑ „ACI EUROPE Airport Traffic Report. December, Q4 and Full Year 2015“. Qaraldi: 2016-yil 28-avgust.
- 1 2 Müdürlüğü, DHMİ Genel „Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü“. www.dhmi.gov.tr. 2015-yil 28-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 11-yanvar.
- ↑ Bardakçi. „Murat Bardakçı: Esenboğa, 600 yıllık bir hezîmetin adıdır“ (2000-yil 31-dekabr). Qaraldi: 2018-yil 11-yanvar.
- ↑ „ACI reveals world's best airports for customer experience“. Airports Council International (2020-yil 9-mart). 2020-yil 5-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 5-may.
- ↑ „General Directorate of State Airports Authority“. 2019-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 11-avgust.
- ↑ „ANKARA ESENBOĞA AIRPORT“. www.esenbogaairport.com. 2013-yil 12-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 5-yanvar.
- ↑ „Air Albania nis nga prilli fluturimet në Ankara e Izmir! Rihap dhe fluturimet në Bolonja, Pisa e Verona“.
- ↑ „Air Serbia reveals third set of new routes“ (2022-yil 8-dekabr).
- ↑ „Flight Schedule“. anadolujet.com.
- 1 2 3 Liu, Jim „AJet NS24 New Flight Number Designations – 12MAR24“ (en-ca). Aeroroutes.com (2024-yil 13-mart). Qaraldi: 2025-yil 2-fevral.
- ↑ „10 Ağustos'ta Adana Şakirpaşa Havalimanı kapatılıyor! Uçuşlar yeni havalimanına aktarılacak“ (2024-yil 3-avgust).
- 1 2 3 Liu, Jim „AJet NS24 Additional Flight Number Changes“ (en-ca). Aeroroutes.com (2024-yil 29-mart). Qaraldi: 2025-yil 2-fevral.
- ↑ „Turkish Airlines adds Ankara – Baghdad service in S19“. 2019-yil 22-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 22-yanvar.
- ↑ „✅ ✈️️ Fly with Most Affordable and Cheap Ticket Opportunities | AnadoluJet“. www.anadolujet.com. Qaraldi: 2023-yil 8-iyun.
- ↑ „Turkish low-cost air carrier to begin flights to Damascus“
- ↑ „Flight VF549“. Flightradar24.
- ↑ „AnadoluJet Adds Ankara – Kazakhstan Routes in NW22“.
- ↑ „✅ ✈️️ Fly with Most Affordable and Cheap Ticket Opportunities | AnadoluJet“.
- ↑ „ANADOLUJET ADDS ANKARA – TASHKENT SERVICE FROM MID-APRIL 2023“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 27-mart.
- ↑ „News for Airlines, Airports and the Aviation Industry | CAPA“.
- ↑ „✅ ✈️️ Fly with Most Affordable and Cheap Ticket Opportunities | AnadoluJet“.
- ↑ „Corendon Ankara Flight Plan“. corendonairlines.com.
- 1 2 3 „CORENDON AIRLINES NW22 SCHEDULED SERVICE ADJUSTMENT – 20OCT22“. aeroroutes.com (2022-yil 20-oktyabr).
- ↑ Release, Press „Ankara becomes the latest destination to join the flydubai network“. www.zawya.com. Qaraldi: 2023-yil 8-iyun.
- ↑ „Iraqi Airways Begins Kirkuk – Turkey Service From Nov 2022“. Aeroroutes (2022-yil 31-oktyabr).
- 1 2 "Ankara" (en). OAG Flight Guide Worldwide (Luton, United Kingdom: OAG Aviation Worldwide Limited) 25 (5): 44-45. November 2023. ISSN 1466-8718.
- ↑ „Pegasus Expands Baku Service in late-2Q25“. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 18-aprel.
- ↑ Bobon, Gabriel „New route: Bucharest - Ankara with Pegasus Airlines from August 2022“ (2022-yil 13-iyul).
- ↑ „Pegasus adds Hamburg / Rotterdam service in W18“. routesonline.com. Qaraldi: 2018-yil 28-oktyabr.
- 1 2 „PEGASUS NS23 NETWORK ADDITIONS – 16APR23“. aeroroutes.com (2023-yil 18-aprel).
- ↑ Liu, Jim „Pegasus NS23 International Service Adjustments – 28FEB23“ (en). Aeroroutes.com (2023-yil 1-mart). Qaraldi: 2025-yil 25-mart.
- ↑ „Pegasus Adds Ankara – Almaty Service from Nov 2022“.
- ↑ „Pegasus Resumes Ankara – Stockholm Service from Nov 2022“.
- ↑ „Schedule“. Flypgs.com.[sayt ishlamaydi]
- 1 2 Liu, Jim „Pegasus NS23 Network Additions – 16APR23“ (en). Aeroroutes.com (2023-yil 18-aprel). Qaraldi: 2025-yil 25-mart.
- ↑ „Pegasus NW24 Network Additions – 11SEP24“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 12-sentyabr.
- ↑ Liu, Jim „Pegasus Airlines NS24 Network Additions – 23APR24“ (en). Aeroroutes.com (2024-yil 24-aprel). Qaraldi: 2025-yil 25-mart.
- ↑ „Sepehran Airlines launches new route between Tehran and Ankara“ (2023-yil 15-oktyabr).
- ↑ Liu, Jim „SunExpress 01-19SEP20 International operations as of 30AUG20“. routesonline.com (2020-yil 3-sentyabr).
- ↑ „SunExpress Germany S19 network additions as of 18OCT18“. routesonline.com.
- ↑ „SunExpress adds Ankara – Munich route from late-Oct 2018“.
- 1 2 3 „SUNEXPRESS NS23 NETWORK ADDITIONS – 30OCT22“. aeroroutes.com (2022-yil 31-oktyabr).
- ↑ Casey, David „SunExpress Schedules New Summer Routes“. Routesonline. Qaraldi: 2022-yil 19-yanvar.
- ↑ „SunExpress S19 network additions as of 18OCT18“. routesonline.com.
- ↑ „SunExpress NS23 Routes Addition Summary – 22NOV22“.
- ↑ Flight Search Transavia
- ↑ Liu, Jim „UR Airlines files S20 network“. Routesonline. Qaraldi: 2020-yil 4-mart.
- ↑ „Uzbekistan Airways Schedules Ankara Launch in Nov 2023“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 19-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 19-sentyabr.
- ↑ Pike. „SPACE SHUTTLE EMERGENCY LANDING SITES“. www.globalsecurity.org. Qaraldi: 2018-yil 11-yanvar.
- ↑ Ranter, Harro „Accident Sud Aviation SE-210 Caravelle I OY-KRB, Tuesday 19 January 1960“. asn.flightsafety.org. Qaraldi: 2024-yil 24-dekabr.
- ↑ „Crash of a De Havilland DH.106 Comet 4B in Ankara: 27 killed | Bureau of Aircraft Accidents Archives“. www.baaa-acro.com. Qaraldi: 2024-yil 24-dekabr.
- ↑ Ranter, Harro „Accident de Havilland DH-106 Comet 4B G-ARJM, Thursday 21 December 1961“. asn.flightsafety.org. Qaraldi: 2024-yil 24-dekabr.
- ↑ Ranter, Harro „CFIT Accident Fokker F-28 Fellowship 1000 TC-JAT, Sunday 23 December 1979“. asn.flightsafety.org. Qaraldi: 2024-yil 24-dekabr.
- ↑ Ranter, Harro „Accident Boeing 727-2F2 TC-JBR, Sunday 16 January 1983“. asn.flightsafety.org. Qaraldi: 2024-yil 24-dekabr.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiomborda „Anqara Esenbogʻa aeroporti“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- Rasmiy sayti

- Aeroport haqida LTAC Great Circle Mapper'da.