Pierre Curie

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Pierre Curie by Dujardin c1906.jpg

Pierre Curie (Pyer Kyuri) (1859.15.5 - Parij — 1906.19.4) — fransuz fizigi. Asosiy ilmiy ishlari kristallar fizikasi, magnetizm va radioaktivlikka oid. Ukasi Paul Jean Curie bilan hamkorlikda pyezoelektriklik hodisasini ochgan va tekshirgan (1880). Kristallar simmetriyasi masalalarini (1884—85), fizikada simmetriya muammolarini oʻrgangan (1894). Magnit hodisalarini tekshirish natijasida paramagnit jismlarning magnit qabulchanligi mutlaq temperaturaga bogʻliqligini (qarang Kyuri-Veys qonuni) va ferromagnit materiallar paramagnit materiallarga aylanuvchi temperaturani aniqlagan (qarang Kyuri nuqtasi). 1898 yildan boshlab rafiqasi M. SklodovskayaKyuri bilan birgalikda radioaktivlik hodisasini tekshira boshlagan. Poloniy va radiy elementini kashf qilgan, radioaktiv nurlanishni tekshirgan (1898). Radiy nurlanishining murakkab tarkibini va shu nurlanish taʼsirida shisha va chinnilarning boʻyalishini aniqlagan (1899). Radiy tuzlaridan oʻz-oʻzidan issiqlik ajralishini aniqlagan (1903); Nobel mukofoti laureati (1903; Marie Curie va Henri Becquerel bilan birgalikda).[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil