Subrahmanyan Chandrasekhar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

CHANDRASEKAR (Chandrasekar) Subraxmanyan (1910.18.10, Lahur, Hindiston — 1995) — amerikalik fizik va astrofizik; millati xind. London Qirollik jamiyati aʼzosi (1944), Amerika fan va sanʼat akademiyasi, AQSH milliy FA aʼzosi. Madras universitetini tugatgan (1930). Kembrij universitetida ishlagan (193336). 1936 y. AQSH ga koʻchib oʻtgan (1953 yildan AQSH fuqarosi) va 1937 yildan Yerk rasadxonasida, Chikago universitetida (1942 yildan prof.) ishlagan. Asosiy ilmiy ishlari yudduzlar tuzilishi, yulduzlar atmosferasi va dinamikasini tadqiq qilishga, matematik fizika (stoxastik jarayonlar nazariyasi)ga oid. Oq mitti yulduzlar nazariyasini yarattan va ularning maksimal massasi (Ch. chegarasi) ni, yulduz izotermik yadrosining massasi (Shenberg — Ch. chegarasi)ni topgan. Nurlaniipjyat uzatilish nazariyasida, yudduzlar dinamikasida, magnit gvdrodinamikasida, muvozanatli figuralar va qora tuynuklar nazariyasida fundamental natijalar olgan. Nobel mukofoti laureati (1983; U. Fauler bilan hamkorlikda).