Rentgen Vilgelm Konrad

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

RENTGEN (Rontgen) Vilgelm Konrad (1845.27.3, Lennep, Dyusseldorf yaqinida — 1923.10.2, Myunxen) — nemis fizigi. Syurixdagi (Shveysariya) Oliy texnika maktabida oʻqigan (1865— 68). Vyursburg (1870 y.dan) va Strasburg (1872 y.dan) universitetida ishlagan. Xoenxeymdagi Oliy q.x. maktabi (1875 y.dan), Strasburg universiteti (1876 y.dan), Gisen universiteti (1879 y.dan), Vyursburg universiteti (1888 y.dan, 1894 y.dan rektor). Myunxen universiteti (1900 20) prof. R. yangi nurlanishni kashf qilib, ularni "Xnurlar" deb atadi (1895) (keyinchalik bu nurlar rentgen deb atala boshlandi). Rentgen nurlari tibbiyot, fan va texnikaning turli sohalarida keng qoʻllanila boshlandi. R. birinchi rentgen trubkasini yaratdi. 1897 y.dan boshlab u kristall arnin g pyezoelektr va piroelektr xususiyatlarini oʻrgangan, kristallardagi elektr va optik hodisalarning oʻzaro bogʻliqligini aniqlagan, harakatdagi muqitlar elektrodinamikasi masalalari bilan shugʻullangan. R.ning magnetizm boʻyicha tadqiqotlari X. A. Lorents elektron nazariyasining yaratilishida katta ahamiyatga ega boʻlgan. R. fiziklar ichida dunyoda birinchi boʻlib Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan (1901).[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil