Ostona

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Shahar, Qozogʻiston poytaxti
Ostona
Астана Ak Orda Presidential Palace04.jpg
Bayroq Gerb
Bayroq Gerb
Mamlakat Qozogʻiston
Koordinatalari 51°11′N 71°24′E / 51.183°N 71.400°E / 51.183; 71.400Koordinatalari: 51°11′N 71°24′E / 51.183°N 71.400°E / 51.183; 71.400
Ichki boʻlinishi Almati, Sariarqa, Esil
Akim Tasmagʻambetov Imangali Nurgalievich
Asos solingan 1830
Ilk eslatilishi 1830
Avvalgi nomlari Akmolinsk, Tselinogarad, Akmola
Maydoni 710 km²
Markazi balandligi 506 m
Rasmiy tili qozoqcha
Aholisi 792,775[1] 
Zichlik 1063,38 kishi/km²
Milliy tarkibi qozoqlar 66,80 %
ruslar 23,35 %
ukrainlar 1,81 %
tatarlar 1,34 %
o'zbeklar 1,10 %
va boshqalar 5,63%
Vaqt mintaqasi UTC+6
Telefon kodi +7 7172
Pochta indeksi 010000
Avtomobil kodi Z eskisi, 01 yangisi
Rasmiy sayti http://www.astana.kz
Ostona (Qozogʻiston)
Ostona

OstonaQozogʻistondagi shahar, Qozogʻiston Respublikasi poytaxti, Oqmoʻla viloyati maʼmuriy markazi. Hozirgi kunda shaharning hududi 200 km2. Ishim daryosining oʻng sohilida joylashgan. Temir yoʻl tuguni. Aeroport bor. Aholisi 792,7752 kishi (2013).

Sanoati[tahrir]

Mashinasozlik va metallni qayta ishlash (qishloq xoʻjalik mashinalari, nasos, vagon remonta, gaz apparaturasi, choʻyan kuyish va boshqa zavodlar), oziq-ovqat (goʻsht, sut, non mahsulotlari, pivo zavodi), yengil (chinni zavodi, tikuvchilik fabrikasi va boshqa) sanoatlari rivojlangan. Gʻisht, temir-beton materiallari, uy-joy qurilish qismlari, asfalt, keramika mahsulotlari ishlab chiqariladi. TETS ishlab turibdi. Elektr uzatkich liniyalari Ostonani Qaragʻandi, Pavlodar, Petropavlovsk, Rudniy bilan bogʻlagan.

Tarixi[tahrir]

Shahar eski qismining koʻchalari toʻgʻri burchak shaklida tuzilgan. Ostonada 1960-yildan katta qurilish ishlari boshlandi. 1961—92 yillar bosh plani boʻyicha shaharning janubi-sharqiy qismidagi boʻsh yerlarda tipovoy loyiha asosida koʻp qavatli binolar qurilgan, yangi turar joy mikrorayonlari va jamoat binolari (Madaniyat saroyi, 1960—64, meʼmorlar O. Kratsklis, D. Danneberg , P. Fogel), Yoshlar uyi (1974, meʼmor A. T. Polyanskiy va boshqa), "Ishim" mehmonxonasi, telemarkaz va boshqalar barpo etilgan. Ostonada 4 oliy oʻquv yurti, teatr, oʻlkashunoslik va tasviriy sanʼat muzeylari bor. Ostona 1830-yilda Oqmoʻla qalʼasi sifatida barpo qilingan. Ostona Toshkent va Buxorodan Rossiyaning Yevropa qismiga boruvchi karvonlarning toʻxtash manzili va oʻsha atrofning savdo markazi boʻlgan. [2]

Nomi[tahrir]

Shaharning nomi 1961-yilgacha Akmolinsk, 1992-yilgacha Selinograd, 1998-yilgacha Oqmola boʻlgan. Ostona shahri 1997-yildan beri Qozogʻiston Respublikasining poytaxti boʻlib kelmoqda. Undan avval Olma-ota (Almati) shahri mamlakatning poytaxti boʻlgan.

Ichki boʻlinishi[tahrir]

Ostona Sariarqa tumani, Almati tumani va Esil tumani boʻlib boʻlinadi

Qiziqarli xabarlar[tahrir]

  • Ostona — Osiyo poytaxtlarining ichida shimoliy qutbga eng yaqin joylashgan.
  • Ostona — Yer sharidagi eng sovuq poytaxtlarning biridir, Mongoliya poytaxti Ulan-Batordan issiq, Kanada poytaxti Ottavadan sovuq.

Maorif[tahrir]

Kollejlar[tahrir]

  • Astana politexnik kolleji
  • Tibbiyot kolleji
  • Inovatsion texnalogiyalar kolleji
  • Moliyaviy-iqtisoiy kolleji
  • Gumanitar kolleji (Pedagogik kollej)
  • Gumanitar-yuridik kolleji QazGYuU
  • Yevrosiyo gumanitar institutining kolleji
  • «Turon» kolleji
  • Boshqarish kolleji
  • Moliyaviy akademiyaning kolleji
  • Iqtisodiyot, oziq-ovqatlarni standartlash va texnalogiyalar kolleji
  • Savdo-sanoat va iqtisodiyot kolleji
  • Iqsodiy-hududiy kolleji
  • Qozoq texnalogiya va biznes universitetining kolleji
  • Transport va kommunikatsiya kolleji

Oliy oʻquv yurtlari[tahrir]

Ostona shahrida 10 tadan ziyod oliy oʻquv yurtlati bor, shulardan:

Sport saroylari[tahrir]

  • Bosh stadion Astana Arena — 30 000 kishini sigʻdira oladi [3]
  • Qajimuqan Munaytpasov nomidagi stadoin — 12 350 kishini sigʻdira oladi
  • Yopiq konʼki saroyi — 8 773 kishini sigʻdira oladi
  • Alau muz saroyi — 8 000 kishini sigʻdira oladi
  • Sari-Arqa — 8 000 kishini sigʻdira oladi
  • Qozogʻiston sport saroyi — 6 532 kishini sigʻdira oladi

Aholisi[tahrir]

Ostona shahrining aholisi 2000-yil bilan solishtirganda 169,2-ming kishiga koʻpayib, 2006-yilning boshida 550,2 ming kishiga yetdi. Aholi soni boʻyicha Ostona Qozogʻistondagi Almati shahridan keyin 2-oʻrinda.

Milliy tarkibi[tahrir]

Milliy tarkib (2012)
qozoqlar
  
66.80%
ruslar
  
23.35%
ukrainlar
  
1.81%
boshqalar
  
8.04%
Milliy tarkib (1989)
ruslar
  
54.10%
qozoqlar
  
17.71%
ukrainlar
  
9.26%
boshqalar
  
18.93%
Shahar aholisining milliy tarkibi:[4][5]
1989-yilgi
aholi soni
% 1999-yilgi
aholi soni
 % 2012-yilgi
aholi soni
 %
umumiy 281252 100,00 % 319324 100,00 % 742918 100,00 %
Qozoqlar 49798 17,71 % 133585 41,83 % 480815 66,80 %
Ruslar 152147 54,10 % 129480 40,55 % 188928 23,35 %
Ukrainlar 26054 9,26 % 18070 5,66 % 13453 1,81 %
Tatarlar 9339 3,32 % 8286 2,59 % 9937 1,34 %
Olmonlar 18913 6,72 % 9591 3,00 % 7930 1,07 %
Beloruslar 8220 2,92 % 5761 1,80 % 3834 0,52 %
Koreyslar 1329 0,47 % 2028 0,64 % 4981 0,67 %
O'zbeklar 640 0,23 % 429 0,13 % 8166 1,10 %
Polyaklar 2762 0,98 % 2537 0,79 % 2412 0,32 %
Ingushlar 1889 0,67 % 1822 0,57 % 2732 0,30 %
Ozarbayjonlar 997 0,35 % 902 0,28 % 2978 0,40 %
Qirg'izlar 94 0,03 % 196 0,06 % 1808 0,20 %
Chechenlar 514 0,18 % 752 0,24 % 1063 0,14 %
Boshqirdlar 1187 0,42 % 870 0,27 % 1009 0,14 %
Armanlar 814 0,29 % 576 0,18 % 790 0,10 %
Moldavanlar 1004 0,36 % 629 0,20 % 7 0,9 %
Uyg'urlar 53 0,02 % 161 0,05 % 881 0,12 %
boshqalar 5498 1,64 % 3649 0,83 % 8711 0,90 %

Hamdoʻst shaharlari[tahrir]

Shahar Yil Davlat
Anqara - Turkiya bayrogʻi Turkiya
Istanbul - Turkiya bayrogʻi Turkiya
Izmir - Turkiya bayrogʻi Turkiya
Moskva - Rossiya bayrogʻi Rossiya
Sankt-Peterburg - Rossiya bayrogʻi Rossiya
Qozon 2004 Rossiya bayrogʻi Rossiya
Pittsburg - AQSH bayrogʻi AQSH
Ammon - Iordaniya bayrogʻi Iordaniya
Riga - Latviya bayrogʻi Latviya
Toshkent - Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston [6]
Gdansk 1996 Polsha bayrogʻi Polsha
Varshava 2002 Polsha bayrogʻi Polsha
Kiyev 1998 Ukraina bayrogʻi Ukraina
Seul 2004 Flag of Janubiy Koreya Janubiy Koreya
Dubay - BAA bayrogʻi Birlashgan Arab Amirliklari
Pekin - Xitoy bayrogʻi Xitoy
Manila - Filippin bayrogʻi Filippin
Tbilisi 2005 Gurjiston bayrogʻi Gurjiston [7]
Bishkek 2011 Qirgʻiziston bayrogʻi Qirgʻiziston [8]
Xanoy - Vyetnam bayrogʻi Vyetnam
Nice 2013 Fransiya bayrogʻi Fransiya

Shaharning nazarga tushgan joylari[tahrir]

[9]

Ostona shahrining panoramasi
Shaharning nazarga tushgan joylari
Central Downtown Astana 2.jpg Palace of Independence.jpg Дворец спорта "Казахстан" в Астане.jpg Nur-Astana Mosque 1.jpg Kazakh Eli monument.jpg
boyterak Mustaqillik saroyi Qozogʻiston sport kompleksi Nur Ostona masjdi Qozoq Eli monumenti

Manbalar[tahrir]