Ostona

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Shahar, Qozogʻiston poytaxti
Ostona
qoz. Астана Ak Orda Presidential Palace04.jpg
Bayroq Gerb
Bayroq Gerb
Mamlakat Qozogʻiston
Koordinatalari 51°11′N 71°24′E / 51.183°N 71.400°E / 51.183; 71.400Koordinatalari: 51°11′N 71°24′E / 51.183°N 71.400°E / 51.183; 71.400
Ichki boʻlinishi Almati, Sariarqa, Esil
Akim Tasmagʻambetov Imangali Nurgalievich
Asos solingan 1830
Ilk eslatilishi 1830
Avvalgi nomlari Akmolinsk, Tselinogarad, Akmola
Maydoni 710 km²
Markazi balandligi 506 m
Rasmiy tili qozoqcha
Aholisi 828 759[1] 
Zichlik 1063,38 kishi/km²
Milliy tarkibi qozoqlar 66,80 %
ruslar 23,35 %
ukrainlar 1,81 %
tatarlar 1,34 %
o'zbeklar 1,10 %
va boshqalar 5,63%
Vaqt mintaqasi UTC+6
Telefon kodi +7 7172
Pochta indeksi 010000
Avtomobil kodi Z eskisi, 01 yangisi
Rasmiy sayti http://www.astana.kz
Ostona (Qozogʻiston)
Ostona

Ostona — (qoz. Астана) Qozogʻistondagi shahar, Qozogʻiston Respublikasi poytaxti, Oqmoʻla viloyati maʼmuriy markazi. Hozirgi kunda shaharning hududi 200 km2. Ishim daryosining oʻng sohilida joylashgan. Temir yoʻl tuguni. Aeroport bor. Aholisi 792,7752 kishi (2013).

Sanoati[tahrir]

Mashinasozlik va metallni qayta ishlash (qishloq xoʻjalik mashinalari, nasos, vagon remonta, gaz apparaturasi, choʻyan kuyish va boshqa zavodlar), oziq-ovqat (goʻsht, sut, non mahsulotlari, pivo zavodi), yengil (chinni zavodi, tikuvchilik fabrikasi va boshqa) sanoatlari rivojlangan. Gʻisht, temir-beton materiallari, uy-joy qurilish qismlari, asfalt, keramika mahsulotlari ishlab chiqariladi. TETS ishlab turibdi. Elektr uzatkich liniyalari Ostonani Qaragʻandi, Pavlodar, Petropavlovsk, Rudniy bilan bogʻlagan.

Tarixi[tahrir]

Shahar eski qismining koʻchalari toʻgʻri burchak shaklida tuzilgan. Ostonada 1960-yildan katta qurilish ishlari boshlandi. 1961—92 yillar bosh plani boʻyicha shaharning janubi-sharqiy qismidagi boʻsh yerlarda tipovoy loyiha asosida koʻp qavatli binolar qurilgan, yangi turar joy mikrorayonlari va jamoat binolari (Madaniyat saroyi, 1960—64, meʼmorlar O. Kratsklis, D. Danneberg , P. Fogel), Yoshlar uyi (1974, meʼmor A. T. Polyanskiy va boshqa), "Ishim" mehmonxonasi, telemarkaz va boshqalar barpo etilgan. Ostonada 4 oliy oʻquv yurti, teatr, oʻlkashunoslik va tasviriy sanʼat muzeylari bor. Ostona 1830-yilda Oqmoʻla qalʼasi sifatida barpo qilingan.

Nomi[tahrir]

Shaharning nomi 1961-yilgacha Akmolinsk, 1992-yilgacha Selinograd, 1998-yilgacha Oqmola boʻlgan. Ostona shahri 1997-yildan beri Qozogʻiston Respublikasining poytaxti boʻlib kelmoqda. Undan avval Olma-ota (Almati) shahri mamlakatning poytaxti boʻlgan.

Ichki boʻlinishi[tahrir]

Ostona Sariarqa tumani, Almati tumani va Esil tumani boʻlib boʻlinadi

Qiziqarli xabarlar[tahrir]

  • Ostona — Osiyo poytaxtlarining ichida shimoliy qutbga eng yaqin joylashgan.
  • Ostona — Yer sharidagi eng sovuq poytaxtlarning biridir, Mongoliya poytaxti Ulan-Batordan issiq, Kanada poytaxti Ottavadan sovuq.

Maorif[tahrir]

Kollejlar[tahrir]

  • Ostona politexnik kolleji
  • Tibbiyot kolleji
  • Inovatsion texnalogiyalar kolleji
  • Moliyaviy-iqtisoiy kolleji
  • Gumanitar kolleji (Pedagogik kollej)
  • Gumanitar-yuridik kolleji QazGYuU
  • Yevrosiyo gumanitar institutining kolleji
  • «Turon» kolleji
  • Boshqarish kolleji
  • Moliyaviy akademiyaning kolleji
  • Iqtisodiyot, oziq-ovqatlarni standartlash va texnalogiyalar kolleji
  • Savdo-sanoat va iqtisodiyot kolleji
  • Iqsodiy-hududiy kolleji
  • Qozoq texnologiya va biznes universitetining kolleji
  • Transport va aloqa kolleji

Oliy oʻquv yurtlari[tahrir]

Ostona shahrida 10 tadan ziyod oliy oʻquv yurtlati bor, shulardan:

Sport saroylari[tahrir]

  • Bosh stadion Astana Arena — 30 000 kishini sigʻdira oladi [2]
  • Qajimuqan Munaytpasov nomidagi stadoin — 12 350 kishini sigʻdira oladi
  • Yopiq konʼki saroyi — 8 773 kishini sigʻdira oladi
  • Alau muz saroyi — 8 000 kishini sigʻdira oladi
  • Sari-Arqa — 8 000 kishini sigʻdira oladi
  • Qozogʻiston sport saroyi — 6 532 kishini sigʻdira oladi

Aholisi[tahrir]

Ostona shahrining aholisi 2000-yil bilan solishtirganda 169,2-ming kishiga koʻpayib, 2006-yilning boshida 550,2 ming kishiga yetdi. Aholi soni boʻyicha Ostona Qozogʻistondagi Almati shahridan keyin 2-oʻrinda.

Milliy tarkibi[tahrir]

Milliy tarkib (2012)
qozoqlar
  
66.80%
ruslar
  
23.35%
ukrainlar
  
1.81%
boshqalar
  
8.04%
Milliy tarkib (1989)
ruslar
  
54.10%
qozoqlar
  
17.71%
ukrainlar
  
9.26%
boshqalar
  
18.93%
Shahar aholisining milliy tarkibi:[3][4]
1989-yilgi
aholi soni
% 1999-yilgi
aholi soni
 % 2012-yilgi
aholi soni
 %
umumiy 281252 100,00 % 319324 100,00 % 742918 100,00 %
Qozoqlar 49798 17,71 % 133585 41,83 % 480815 66,80 %
Ruslar 152147 54,10 % 129480 40,55 % 188928 23,35 %
Ukrainlar 26054 9,26 % 18070 5,66 % 13453 1,81 %
Tatarlar 9339 3,32 % 8286 2,59 % 9937 1,34 %
Olmonlar 18913 6,72 % 9591 3,00 % 7930 1,07 %
Beloruslar 8220 2,92 % 5761 1,80 % 3834 0,52 %
Koreyslar 1329 0,47 % 2028 0,64 % 4981 0,67 %
O'zbeklar 640 0,23 % 429 0,13 % 8166 1,10 %
Polyaklar 2762 0,98 % 2537 0,79 % 2412 0,32 %
Ingushlar 1889 0,67 % 1822 0,57 % 2732 0,30 %
Ozarbayjonlar 997 0,35 % 902 0,28 % 2978 0,40 %
Qirg'izlar 94 0,03 % 196 0,06 % 1808 0,20 %
Chechenlar 514 0,18 % 752 0,24 % 1063 0,14 %
Boshqirdlar 1187 0,42 % 870 0,27 % 1009 0,14 %
Armanlar 814 0,29 % 576 0,18 % 790 0,10 %
Moldavanlar 1004 0,36 % 629 0,20 % 7 0,9 %
Uyg'urlar 53 0,02 % 161 0,05 % 881 0,12 %
boshqalar 5498 1,64 % 3649 0,83 % 8711 0,90 %

Hamdoʻst shaharlari[tahrir]

Shahar Yil Davlat
Anqara - Turkiya bayrogʻi Turkiya
Istanbul - Turkiya bayrogʻi Turkiya
Izmir - Turkiya bayrogʻi Turkiya
Moskva - Rossiya bayrogʻi Rossiya
Sankt-Peterburg - Rossiya bayrogʻi Rossiya
Qozon 2004 Rossiya bayrogʻi Rossiya
Pittsburg - AQSH bayrogʻi AQSh
Ammon - Iordaniya bayrogʻi Iordaniya
Riga - Latviya bayrogʻi Latviya
Toshkent - Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston [5]
Gdansk 1996 Polsha bayrogʻi Polsha
Varshava 2002 Polsha bayrogʻi Polsha
Kiyev 1998 Ukraina bayrogʻi Ukraina
Seul 2004 Janubiy Koreya
Dubay - BAA bayrogʻi Birlashgan Arab Amirliklari
Pekin - Xitoy bayrogʻi Xitoy
Manila - Filippin bayrogʻi Filippin
Tbilisi 2005 Gruziya bayrogʻi Gurjiston [6]
Bishkek 2011 Qirgʻiziston bayrogʻi Qirgʻiziston [7]
Xanoy - Vyetnam bayrogʻi Vyetnam
Nice 2013 Fransiya bayrogʻi Fransiya

Shaharning nazarga tushgan joylari[tahrir]

[8]

Ostona shahrining panoramasi
Shaharning nazarga tushgan joylari
Central Downtown Astana 2.jpg Palace of Independence.jpg Дворец спорта "Казахстан" в Астане.jpg Nur-Astana Mosque 1.jpg Kazakh Eli monument.jpg
boyterak Mustaqillik saroyi Qozogʻiston sport kompleksi Nur Ostona masjdi Qozoq Eli monumenti

Manbalar[tahrir]