Aqtoʻbe

Aqto'be
	Gerb
Mamlakat	Qozogʻiston
Viloyat	Aqto'be viloyati
Koordinatalari	50°16′N 57°13′E / 50.267°N 57.217°EKoordinatalari: 50°16′N 57°13′E / 50.267°N 57.217°E
Akim	Umarov Erxan Bulatjanovich
Asos solingan	1869
Maydoni	233 km²
Rasmiy tili	qozoqcha
Aholisi	367 220
Vaqt mintaqasi	UTC+5
Telefon kodi	+7 7132
Pochta indeksi	030000
Avtomobil kodi	D
Rasmiy sayti	http://www.akimataktobe.kz/

Aqtoʻbe shahri — Qozogʻiston Respublikasining gʻarbida joylashgan, Rossiyaning Orenburg viloyati bilan, Qozogʻistonning Gʻarbiy Qozogʻiston, Atirau, Qoʻstanoy, Qiziloʻrda va Mangʻistov viloyatlari bilan chegaradosh. Aqto'be viloyatining markazi. Shaharda 300 mingdan ziyod aholi istiqomat qilishadi.

Aholisi [tahrir]

Shahar aholisi koʻp millatli hizoblanadi. Shaharda 2012 yilgi maʼlunot boʻyicha 367 220 kishi istiqomat qilishadi. Aholining milliy tarkibi quyidagicha:

qozoqlar — 68,72 %
ruslar 19,58 %
ukrainlar 5,69 %
tatarlar 2,21 %
olmonlar 0,92 %
beloruslar 0,35 %
koreyslar 0,34 %
moldavanlar 0,26 %
ozarbayjonlar 0,23 %
chechenlar 0,20 %
o'zbeklar 0,15 %
bulg'orlar 0,14 %
boshqurtlar 0,14 %
armanlar 0,12 %
va boshqalar. (2010-yil 1 oktyabr)

Tarixi [tahrir]

Aqtoʻbe qamalining qurulishi boshlangan 1869 yilgi 28 may shaharning podevori qalangan kun boʻlib hisoblanadi. Shaharning qurulishini boshlash toʻgʻrisida Peterburgning „Birjevie vedomosti“ gazetasi bunday yozadi: „… Aqtoʻbe qamaliga Yelek daryosining chap tarafida Yelek himoyasidan 180 verst, Orenburg-Qazali karvon yoʻliga yaqin, Qargʻali daryosining tarmogʻidagi Ilinka stansiyasidan 170 verst uzoqlikda er tanlab olindi. Qurulish hozirning oʻzida boshlanib ketdi, Yelek uezlik boshqarmachiligini kuzgacha koʻchirish koʻzlanmoqda“.

Aqtoʻbeni rivojlantirishning bosh rejasi 1881 yili qabul qilindi.

1880 yili Aqtoʻbede ilk bor xalq sanogʻi oʻtkazildi, 409 aholi boʻldi. Ular 38 uyda yashashdi, uning 5 uyi daraxtdan, 33 uyi somon gʻishtdan qurulgan.

Aqtoʻbeda birinchi maktab 1884 yili barpo etilddi. Birinchi „Triumf“ sinematogrofi 1910 yildan boshlab faoliyat yutitdi.

1901 yili ilk bor Toshkentda, izi bilan Orenburgda shu ikki shaharni Aqtoʻbe orqali bogʻlaydigan temir yoʻl qurulishi boshlandi.

Bugungi Aqtoʻbe [tahrir]

Bugungi Aqtoʻbe — korxonasi, tadbirkorlik va iqtisodiy tuzulishlar, qurulishi, sh jumladan turgʻun uy qurulishi rivojlangan, Qulayli kommunikatsiyalari bor zamonaviy shahar.

Viloyat markazida sosiologik soha rivojlangan, bilim berish mahkamalari, uning ichida oliy oʻquv yurtlari, madaniy-sport sohasi rivojlangan.