Ulan-Bator

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Mo'g'ulistonning poytaxti
Ulan-Bator Ulaanbaatar2012.jpg
Bayroq Gerb
Bayroq Gerb
Mamlakat Mo'g'uliston
Koordinatalari 47°55′0″N 106°55′0″E / 47.91667°N 106.91667°E / 47.91667; 106.91667Koordinatalari: 47°55′0″N 106°55′0″E / 47.91667°N 106.91667°E / 47.91667; 106.91667
Ilk eslatilishi 1639
Maydoni 4 704,4 km²
Markazi balandligi 1350 m
Aholisi 1 221 000 
Zichlik 259,5 kishi/km²
Vaqt mintaqasi UTC+8
Telefon kodi +976 (0)11
Pochta indeksi 210 xxx
Avtomobil kodi X
Rasmiy sayti http://www.ulaanbaatar.mn/
Ulan-Bator (Yer)
Ulan-Bator

Ulan-bator, Ulaanbaatar (moʻgʻ. Улаанбаатар; mongolcha — Qizil Botir) — shahri Mo'g'ulistonning poytaxti va eng katta shahri. 2012-yiligi hisob boʻyicha shahar aholisining soni 1,2-milliondan ortiq.

Ulaanbaatar Moʻgʻulistonning markazida qismida Tuul daryosining yoqasida, dengiz sathidan 1310-m balandlikda joylashgan. Iqtisodiyot, Madaniyat, bilim, tibbiyot markazi. Ulaanbaatar transport yoʻllarining markazi Moʻgʻulistonning barcha shaharlari bilan kesishadi, temir yoʻl orqali Rossiyaning Trans-Sibir va Xitoyning temir yoʻllariga qoʻshila oladi.

Ulaanbaatar shahri ilk 1639-yili Buddizm markazi tashkil topgan, 1921-yiligi revolyutsiyadan keyin davlat poytaxti boʻldi.

BogdoOʻla togʻi etagida, Tola daryosi vodiysida, 1325 m balandlikda joylashgan. Iqlimi keskin kontinental, yanvarning oʻrtacha t-rasi —27°, iyulniki 18°. Yillik yogʻin 250 mm. Aholisi 691 ming kishi (1999). Alohida maʼmuriy birlik qilib ajratilgan. Shaharga 1639 y.da asos solingan. Dastlab Moʻgʻulistonda koʻchmanchi qayot kechiruvchi lamaizm cherkovi boshliklarining qarorgohi — Orgoo (Urga) boʻlgan. 1706 y.dan Ixxuree (Buyuk ibodatxona), 1911 y.dan Niyslelxuree (Poytaxt ibodatxonasi) deb atalgan. 18-a.ning 2yarmidan Ixxuree manjur noibi qarorgohi va Tashki Mongoliyaning maʼmuriy markazi. Savdo yoʻlida joylashgan Ixxuree yirik savdo markaziga aylangan. 1911 y.dan Niyslelxuree — Tashki Mongoliya Muxtoriyatining eng yirik shahri. 1921 y. 6 iyulda Mongoliya Xalq Respublikasi poytaxti deb eʼlon qilingan. U.B. — transport yoʻllarining muhim chorrahasi. Aeroporta xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning yirik sanoat va madaniyat markazi. Yalpi sanoat mahsulotining 1/2 qismidan ortigʻi U.B.da ishlab chiqariladi. Yengil sanoat (jun yuvish, poʻstin tikish, koʻnteri va b. ishlab chiqarish) rivojlangan. Poligrafiya kti, qurilish materiallari i.ch., yogʻochsozlik va metallsozlik korxonalari, avtomobil taʼmirlash zavodlari, oziq-ovqat sanoati, issiklik elektr st-yalari mavjud. Mongoliya FA, unt, muzeylar, teatrlar bor. U.B.da zamonaviy reja asosida Hukumat uyi, turar joy binolari qurilgan.