Michael Houghton

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Michael Houghton
Prof Michael Houghton.jpg
Tavalludi 1949 (72–73 yosh)
Buyuk Britaniya
Fuqaroligi Birlashgan Qirollik
Sohasi Mikrobiologiya Virusologiya
Ish joylari Alberta universiteti Chiron korporatsiyasi
Tezis sarlavhasi RNK polimerazalari va transkripsiyasi
Akademik rahbarlari James Chesterton
Mashhur ishlari Gepatit C Gepatit D
Mashhur sovrinlari Karl Landshtayner xotira mukofoti (1992) Robert Kox mukofoti (1993) Uilyam Bomont mukofoti (1994) Lasker mukofoti (2000) Gairdner Foundation xalqaro mukofoti (2013 - rad etilgan) Tibbiyot bo'yicha Nobel mukofoti (2020)

Ser Maykl Xotton (1949-yilda tugʻilgan) — britaniyalik olim va Nobel mukofoti laureati. Qui-Lim Choo, Jorj Kuo va Daniel V. Bredli bilan birga u 1989-yilda gepatit C ni kashf etdi[1] Shuningdek, u 1986-yilda Gepatit D genomini ham kashf etgan[2] Gepatit C virusining (HCV) kashf etilishi qon taʼminotida HCV ni aniqlash uchun diagnostik reagentlarning jadal rivojlanishiga olib keldi, bu esa qon quyish orqali HCVni yuqish xavfini har uch milliondan bir koʻrsatkichidan ikki milliondan birgacha kamaytirdi.[3][4] Taxminlarga koʻra, antitanachalarni tekshirish AQShda va butun dunyo boʻylab yiliga kamida 40 000 ta yangi infektsiyalarning yuqishini oldini olgan.[5]

Xouton hozirda Kanadaning Virusologiya boʻyicha ilmiy-tadqiqot kafedrasi va Li Ka Shing Alberta universitetida virusologiya professori, u erda Li Ka Shing amaliy virusologiya instituti direktori hisoblanadi.[6] U Xarvi J. Alter va Charlz M. Rays bilan birga fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha 2020-yilgi Nobel mukofotining hammuallifidir.[7][8]

Erta hayot va taʼlim[tahrir | manbasini tahrirlash]

1949-yilda Buyuk Britaniyada tugʻilgan otasi yuk mashinasi haydovchisi va kasaba uyushmasi xodimi edi.[5] U Alleyn maktabida tahsil olgan.[9] 17 yoshida u Lui Paster haqida oʻqiganidan soʻng mikrobiolog boʻlishga ilhomlangan.[10][11] Houghton Sharqiy Angliya universitetida oʻqish uchun stipendiya yutib oldi, 1972-yilda biologiya fanlari boʻyicha ikkinchi darajali imtiyozli diplom bilan tugatdi[12] va keyinchalik 1977-yilda London Kingʻs kollejida biokimyo boʻyicha PhD darajasini tugatdi[5][13].[13]

Fiziologiya va tibbiyot boʻyicha 2020-yilgi Nobel mukofoti: HJ Alter, M Xoughton va CM Rays tomonidan olib borilgan seminal tajribalar HCV ni A boʻlmagan, B boʻlmagan gepatitning qoʻzgʻatuvchisi sifatida kashf etishga olib keldi.

Houghton 1982-yilda Chiron korporatsiyasiga oʻtishdan oldin GD Searle & Company kompaniyasiga qoʻshildi. Aynan Chironda Houghton hamkasblari Qui-Lim Choo va Jorj Kuo va Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish markazlaridan Daniel V. Bredli bilan birgalikda birinchi marta HCV uchun dalillarni topdilar.[14]

Xoughton 1989 va 1990-yillarda nashr etilgan bir qator seminal tadqiqotlarning hammuallifi boʻlib, qonda gepatit C antitanachalarini aniqladi, ayniqsa kasallikni yuqtirish xavfi yuqori boʻlgan bemorlarda, shu jumladan qon quygan bemorlarda.[15][16][17][18] Bu ish 1990-yilda qon skrining testini ishlab chiqishga olib keldi; 1992-yilda yanada sezgir testni ishlab chiqish bilan boshlangan keng tarqalgan qon skriningi Kanadada donorlik qon zahiralarining gepatit C bilan zararlanishini deyarli yoʻq qildi.[19][20] Xuddi shu davrda chop etilgan boshqa tadqiqotlarda Houghton va uning hamkorlari gepatit C ni jigar saratoni bilan bogʻlashdi.[21][22][23]

2013-yilda Alberta universitetidagi Houghton jamoasi gepatit C ning bir shtammidan olingan vaktsina virusning barcha shtammlariga qarshi samarali ekanligini koʻrsatdi.[24][25].

Unvon va mukofotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Isolation of a cDNA clone derived from a blood-borne non-A, non-B viral hepatitis genome, aprel 1989. — s. 359–62. DOI:10.1126/science.2523562. 
  2. Wang Structure, sequence and expression of the hepatitis delta (delta) viral genome, 9-oktabr 1986-yil. — s. 508–14. DOI:10.1038/323508a0. 
  3. „Opinion: Nobel-worthy discovery right in our backyard“. Canadian for Health Research. Qaraldi: 4-sentabr 2016-yil.
  4. „Science world abuzz as virologist turns down Gairdner award“. The Globe and Mail. Qaraldi: 10-sentabr 2016-yil.
  5. 5,0 5,1 5,2 Thompson, GilbertPioneers of Medicine Without a Nobel Prize, 2014. — 209 bet. ISBN 978-1-78326-386-8. 
  6. „MMI Faculty – Michael Houghton, PhD“. Qaraldi: 13-yanvar 2014-yil.
  7. 7,0 7,1 „Press release: The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2020“. Nobel Foundation. Qaraldi: 5-oktabr 2020-yil.
  8. Wu, Katherine J.. „Nobel Prize in Medicine Awarded to Scientists Who Discovered Hepatitis C Virus – Harvey J. Alter, Michael Houghton and Charles M. Rice were jointly honored for their decisive contribution to the fight against blood-borne hepatitis, a major global health problem.“, The New York Times (5-oktabr 2020-yil). Qaraldi: 6-oktabr 2020-yil.
  9. „Congratulations to a Nobel Prize Laureate“. Alleyn's School. Qaraldi: 14-aprel 2021-yil.
  10. „Michael Houghton, PhD“. Canadians for Health Research. Qaraldi: 8-oktabr 2016-yil.
  11. „Eureka moments in research“. Alberta Innovates: Health Solutions. Qaraldi: 8-oktabr 2016-yil.
  12. „Nobelist: keep faith, because Covid vaccine is just round corner“. Times Higher Education. Qaraldi: 15-noyabr 2020-yil.
  13. 13,0 13,1 Boyer, J.LLiver Cirrhosis and Its Development – Google Books, 31-mart 2001-yil.. ISBN 978-0-7923-8760-2. 12-yanvar 2014-yilda qaraldi.  Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "ref904913078" defined multiple times with different content
  14. Houghton The long and winding road leading to the identification of the hepatitis C virus., 2009. — s. 939–948. DOI:10.1016/j.jhep.2009.08.004. 
  15. Kuo An assay for circulating antibodies to a major etiologic virus of human non-A, non-B hepatitis., 1989. — s. 362–364. DOI:10.1126/science.2496467. 
  16. Esteban Hepatitis C virus antibodies among risk groups in Spain., 1989. — s. 294–297. DOI:10.1016/s0140-6736(89)90485-6. 
  17. Van Der Poel Anti-hepatitis C antibodies and non-A, non-B post-transfusion hepatitis in the Netherlands., 1989. — s. 297–298. DOI:10.1016/s0140-6736(89)90486-8. 
  18. Alter Detection of antibody to hepatitis C virus in prospectively followed transfusion recipients with acute and chronic non-A, non-B hepatitis, 1989. — s. 1494–1500. DOI:10.1056/nejm198911303212202. 
  19. Cha Use of a signature nucleotide sequence of hepatitis C virus for detection of viral RNA in human serum and plasma, 1991. — s. 2528–2534. DOI:10.1128/JCM.29.11.2528-2534.1991. 
  20. Bresters Enhanced sensitivity of a second generation ELISA for antibody to hepatitis C virus., 1992. — s. 213–217. DOI:10.1111/j.1423-0410.1992.tb01201.x. 
  21. Hasan Hepatitis C HCV associated hepatocellular carcinoma., 1989. — s. 589–91. DOI:10.1002/hep.1840100432. 
  22. De Bisceglie Detection of antibody to hepatitis C virus in patients with various chronic liver diseases., 1989. — s. 581. DOI:10.1002/hep.1840100432. 
  23. Saito Hepatitis C virus infection is associated with the development of hepatocellular carcinoma., 1990. — s. 6547–6549. DOI:10.1073/pnas.87.17.6547. 
  24. Law A hepatitis C virus (HCV) vaccine comprising envelope glycoproteins gpE1/gpE2 derived from a single isolate elicits broad cross-genotype neutralizing antibodies in humans., 19-mart 2013-yil. — s. e59776. DOI:10.1371/journal.pone.0059776. 
  25. Houghton An inactivated hepatitis C virus vaccine on the horizon?, 2013. — s. 285–288. DOI:10.1053/j.gastro.2013.06.029. 
  26. Karl Landsteiner Memorial Award 1992
  27. Robert Koch Prize 1993
  28. William Beaumont Prize 1994
  29. Albert Lasker Clinical Medical Research Award 2000
  30. „List of Past AABB Award Recipients“. aabb.org. Qaraldi: 6-oktabr 2020-yil.
  31. „The William H. Prusoff HEP DART Lifetime Achievement Award“. 6-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-oktabr 2020-yil.
  32. „World-renowned virologist named recipient of Gairdner Award“ (22-mart 2013-yil). 12-yanvar 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-yanvar 2014-yil.
  33. Boesveld. „Edmonton scientist turns down 3200,000 'baby Nobel' because it shut out colleagues“ (20-mart 2013-yil). Qaraldi: 13-yanvar 2014-yil.
  34. „A Titanic actor, climate change trailblazer and banking boss: Meet UEA's newest honorary graduates“. Eastern Daily Press. Qaraldi: 15-sentabr 2020-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Michael Houghton on Nobelprize.org