Oliver Smithies

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Oliver Smithies (inglizcha: Oliver Smithies; 1925-yil 23-iyul, G'arbiy Yorkshir, Angliya2017-yil 10-yanvar, Chapel Xill, AQSh ) — ingliz-amerikalik genetik. Fiziologiya yoki tibbiyot bo'yicha Nobel mukofoti sovrindori (2007) - embrion ildiz hujayralaridan foydalangan holda sichqonlarda o'ziga xos gen modifikatsiyalarini joriy etish tamoyillarini kashf etgani uchun[1][2].

AQSH Milliy Fanlar Akademiyasi aʼzosi (1971), London Qirollik jamiyatining chet ellik aʼzosi (1998).

Biografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oliverning so'zlariga ko'ra, uning fanga bo'lgan qiziqishi radio va teleskoplarning erta ta'siridan kelib chiqqan. 1951-yilda u Oksfordda magistr darajasiga, keyinroq Oksforddan fiziologiya bo'yicha DPhilga sazovor bo'ldi. 1953-1960-yillarda Toronto universitetining tibbiy tadqiqot laboratoriyasida, songra, 1960-1988-yillarda Viskonsin-Madison universiteti laboratoriyasida ishlagan. Oliver 1988-yildan Shimoliy Karolina universitetining Patologiya va laboratoriya tibbiyoti laboratoriyasining professori bo'lgan. Shuningdek, u ishlab chiqqan texnikalardan foydalanib, sichqonlarning genetik tadqiqotlarini o'tkazdi.

Oliver va Mario Kapekki mustaqil ravishda embrion ildiz hujayralari yordamida sichqonlarda o'ziga xos genlarni o'zgartirish sohasida muhim kashfiyotlar ixtiro qilishdi.

2016-yilga kelib Smitilar Greenpeace, Birlashgan Millatlar Tashkiloti va butun dunyo hukumatlarini genetik jihatdan o'zgartirilgan organizmlarga (GMO) qarshi kurashni to'xtatishga chaqiruvchi xat imzoladi[3][4][5].

Oksforddagi Balliol kollejining faxriy a'zosi. Shuni etib otish kerakki, 1975-yilda Amerika Genetika Jamiyati prezidenti lavozimiga ko'tarildi.

Mukofotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

 

  • 1990 yil - Xalqaro Gayrdner mukofoti, "Ma'lum oqsillar va nuklein kislotalarni ajratish va identifikatsiyalash imkonini beruvchi gel elektroforez usullarini kashf qilish, ishlab chiqish va qo'llash uchun»[6].
  • 1993 yil - Xalqaro Gayrdner mukofoti, "Sichqonchada maqsadli mutatsiyalarni yaratish uchun gomologik rekombinatsiyadan foydalanish bo'yicha kashshof ishlar uchun»[7].
  • 1994 yil - Alfred Sloan mukofoti.
  • 2001 yil - Asosiy tibbiy tadqiqotlar uchun Albert Lasker mukofoti (Mario Kapekki va Martin Evans bilan birgalikda), "Odam kasalliklarining hayvonlar modellarini yaratishga imkon beruvchi sichqoncha genomini ajoyib aniqlik bilan manipulyatsiya qilishning kuchli texnologiyasini ishlab chiqish uchun»[8]
  • 2002 yil - Massry mukofoti ( Mario Kapekki bilan birgalikda)
  • 2005-yil - Rivojlanish biologiyasi bo'yicha Dimes jamg'armasi mukofoti (Mario Kapekki bilan), "Genlar qanday ishlashini aniqlash vositasi sifatida sichqonlarda genlarni nishonlashni rivojlantirish uchun»[9].
  • 2007-yil - Fiziologiya yoki tibbiyot bo'yicha Nobel mukofoti (Mario Kapekki va Martin Evans bilan birgalikda) »[10]
  • 2007-yil - Tomas Xant Morgan medali
  • 2009-yil - Amerika kimyogarlar institutining oltin medali.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Нобелевская премия по физиологии и медицине — 2007“. Элементы.ру (12-oktabr 2007-yil). Qaraldi: 12-yanvar 2017-yil.
  2. О. БЕЛОКОНЕВА. „НОБЕЛЕВСКИЕ ПРЕМИИ 2007 ГОДА. ГЕНЫ ПОД ПРИЦЕЛОМ“. НАУКА И ЖИЗНЬ (декабрь 2007). Qaraldi: 12-yanvar 2017-yil.
  3. „107 Nobel laureates sign letter blasting Greenpeace over GMOs“. 29-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2016-yil.
  4. „Laureates Letter Supporting Precision Agriculture (GMOs)“. 7-iyul 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2016-yil.
  5. „Список нобелевских лауреатов подписавших письмо“. 2-sentabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyun 2016-yil.
  6. „Oliver Smithies - Gairdner Foundation“. 16-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-mart 2017-yil.
  7. „Архивированная копия“. 16-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-yanvar 2017-yil.
  8. The Lasker Foundation“. 6-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-mart 2017-yil.
  9. „Источник“. 6-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-mart 2017-yil.
  10. „The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2007 - NobelPrize.org“. 11-oktabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-yanvar 2017-yil.