Ivan Pavlov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ivan Pavlov
Иван Петрович Павлов
Tavalludi 26-sentabr 1849-yil(1849-09-26)
Ryazan, Rossiya Imperiyasi
Vafoti 27-fevral 1936-yil(1936-02-27)
(86 yoshda)
Leningrad, SSSR
Istiqomat joylari Rossiya Imperiyasi, SSSR
Vatani Rus, SSSR
Sohasi Fiziolog
Alma mater Sankt Peterburg Universiteti
Mashhur ishlari oliy nerv faoliyati fiziologiyasi
Mashhur sovrinlari

Ivan Petrovich Pavlov [1849.14(26).9, Ryazan - 1936.27.2, Leningrad] — rus fiziologi; odam va hayvonlar oliy nerv faoliyati taʼlimoti asoschilaridan. Rossiya Fanlar akademiyasi akademik (1907); Tibbiyot-xirurgiya (Harbiy tibbiyot) akademiyasini tugatgach (1879), SP. Botkin laboratoriyasida ishladi. 1890 yildan Harbiy tibbiyot akademiyasining professori, avval farmakologiya, keyinchalik fiziologiya kafedrasi mudiri (1896— 1924), ayni vaqtda Eksperimental tibbiyot institutida fiziologiya boʻlimi boshligʻi. 1925 yildan SSSR Fanlar akademiyasi fiziologiya instituti direktori. Pavlovga ilmiy tatqiqot ishlari olib borish uchun 1921-yil Leningrad yaqinidagi Koltushi (hoz. Pavlove) qishlogʻida ilmiy tajriba stansiyayasi qurib berilgan. Ilmiy izlanishlari qon aylanishi, ovqat hazm qilish va oliy nerv sistemasi fiziologiyasiga oid. Sogʻlom organizm faoliyatini oʻrganishga imkon beruvchi surunkali eksperimentni amaliyotga tatbiq etgan. Ruhiy faoliyat asosini bosh miya poʻstida roʻy beradigan moddiy fiziologik jarayonlar tashkil etishini shartli reflekslar usuli yordamida isbotlagan. Pavlovning oliy nerv faoliyati fiziologiyasi (signal sistemasi, nerv sistemasi tiplari, funksiyalar lokalizatsiyasi, katta yarim sharlar ishi sistemali boʻlishi va boshqalar)ga oid tadqiqotlari fiziologiya, tibbiyot, psixologiya va pedagogikaning rivojlanishida katta rol oʻynadi. Pavlov shartli refleksni kashf qildi va oʻrgandi. Uning odam uchun xos boʻlgan oliy nerv faoliyati, ikkinchi signal sistemasi toʻgʻrisidagi tadqiqotlari amaliy ahamiyatga ega. Nobel mukofoti laureati (1904).[1]

Manbalar[tahrir]

  1. "Pavlov Ivan Petrovich" OʻzME. P-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil