Boriy (unsur)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

BORIY (lot. Vopshp). VN — Mendeleyev davriy sistemasining VII guru-higa mansub sunʼiy radioaktiv kim-yoviy elsment. Tartib raqami 107. Bar-qaror nuklidlari yoʻq, massa soni 261 va 262 ga teng boʻlgan 2 ta izotopi maʼlum. Eng uzoq mavjud boʻluvchi nuk-lidi 62V[T|/2= 1 1,8 mk sek, boshqa maʼlumotlarga koʻra (I— 2)-10’ sek]. Oksidlanish darajasi +3 dan +7 gacha; baholangan maʼlumotlarga koʻra VN^’ ionining radiusi 0,083 nm. Ogʻirlik miqdorida olinmagan, uning xossalari oʻrganilmagan. Kimyoviy xossalariga koʻra B. Ke (reniy)ning analogi boʻlishi kerak (nazariy hisoblar). VN°/ Vp5+ning standart elektron potensiali — 0,1V (hisoblab topilgan). B. izotoplari V1 (vismut) izotoplarini 54Sg (xrom) ionlari bilan siklotronda nurlantirish (bombardirovka qilish) yoʻli bilan sintez qilinadi. B.ni olish borasidagi ilk tajribalar 1976 y.da SSSRda Yu.S.Oganesyan rahbarligida oʻtkazilgan. 262VN va 26|VN ning yadroviy xossalari toʻgʻrisidagi birinchi ishonchli maʼlumotlar tegishlicha 1981 va 1989 y.larda Germaniyada olingan. 1997 y.da IYUPAK elementni boriy (N.Bor sharafiga) deb tasdikdadi.





Unsurlarning davriy jadvali
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr