Ivanovo viloyati

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Ivanovo viloyati - RF tarkibidagi viloyat. 1929 y. 14 yanvar da tashkil topgan. Mayd. 23,9 ming km2. Aholisi 1222 ming kishi (2000), asosan ruslar. 22 maʼmuriy r-n, 17 shahar va 32 shaharcha bor. Markazi Ivanovo sh. I. v. Sharqiy Yevropa tekisligining markaziy qismida joylashgan. Yer yuzasi, asosan, tekislik. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yozi issiq (iyulning oʻrtacha t-rasi 18—19°), qishi oʻrtacha sovuq (yanv. niki — 12°). Yillik yogʻin 550—600 mm. Daryolari Volga havzasiga mansub. I. v. da Gorkiy suv omborining bir qismi, Volga — Uvod kanali bor. 200 dan ortiq koʻl mavjud. Viloyat maydonining 2,9% botqoqlik. Tuprogʻi, asosan, podzol va botqoq tuproqlar. Qariyb 1 mln. ga yer oʻrmon. Sut emizuvchilardan malla quyon, oq quyon, tulki, tiyin; qushlardan karqur, kur, chil, kaklik; botqoqlik va qoʻllarda oʻrdak, gʻozlar uchraydi.

I. v. RFning toʻqimachilik (ip, gazlama va zigir tola gazlamasi) sanoati r-nlaridan biri. "Krasnaya Talka" yigiruv f-kasi, melanj va kamvol k-tlari va b. bor. Ip gazlama sanoatining asosiy markazlari: Ivanovo, Kinesh-ma, Shuya, Vichuga, Furmanov, Teyko-vo, Rodniki, Yuja. Zigʻir tola gazlamasi sanoati markazi — Privoljsk. Toʻqimachilik mashinasozligi, asosan, Ivanovo sh. da. Ivanovo "Tochpribor", "Ivtekmash" i. ch. birlashmalari, "Elektrokontakt", "Stroymashina", "Temp" (avtokranlar) zavodlari bor. Toʻqimachilik sanoati ehtiyojlari uchun boʻyoq va kislotalar ishlab chiqariladi, neft kimyosi, oziqovqat sanoatlari birmuncha rivojlangan. Sut-goʻsht mahsulotlari, konserva va b. ishlab chiqariladi. Oʻrmon va yogʻochsizlik sanoati (yogʻochtaxta, mebel i. ch.) rivojlangan. Yogʻoch-sozlik korxonalari, asosan, viloyatning Zavoljye va jan.sharqida joylashgan. Qurilish materiallari sa-noatida gʻisht, yigʻma temir-beton konstruksiyalar va detallar ishlab chiqariladi. Yoqilgʻi-energetika majmui maxdlliy xom-ashyo hisobiga ishlaydi (Ivanovo sh. yonidagi torfda ishlaydigan elektr stansiyasi, Saratov—Nijniy Novgorod—Cherepovets gazoprovodi). Gʻalla, kartoshka, yem-xashak ekinlari, tolali zigʻir, sabzavot ekiladi. Chorvachilikda sut-goʻsht chorvachiligi va choʻchqachilik, zotdor yilqichilik yetakchi oʻrinda. Palex va Xoluy shaharlari badiiy hunarmandchilik (lok-boʻyoq mahsulotlarini tayyorlash, miniatyurali rasm chizish) ning markazlari sifatida mashhur. Viloyatning asosiy t.y. liniyasi Moskva— Ivanovo—Kineshma. Volga, Teza, Unja, Klyazma daryolarida kema qatnaydi. 7 oliy oʻquv yurti, kutubxonalar, 5 muzey, 3 teatr bor. [1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil