Nepal milliy futbol terma jamoasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
   NEP Nepal milliy futbol terma jamoasi
Laqabi The Gorkhalis (Askarlar)
Assotsiatsiya Butun Nepal Futbol Assotsiatsiyasi (ANFA)
Sub-konfederatsiya SAFF (Janubiy Osiyo)
Konfederatsiya AFC (OSIYO)
Bosh murabbiy  KUW Abdullah Al Mutairi
Sardor Nawayug Shrestha
Eng koʻp oʻynagan futbolchi Raju Kaji Shakya (91)
Toʻpurar Hari Khadka
Nirajan Rayamajhi (13)
Uy stadioni Dasarath Rangasala Stadium
FIFA reytingi 176 ↓ 8 Iyun 2022,
Eng yuqori FIFA reytingi 121 (Dekabr 1993 - Fevral 1994,)
Eng past FIFA reytingi 196[1] (Yanvar2016,)
Elo reytingi 196
Eng yuqori Elo reytingi 163 (Noyabr1972,)
Eng past Elo reytingi 210 (May 1999)
forma
Asosiy libosi
forma
Zaxira libosi
Ilk xalqaro oʻyini
 CHN 6-2    NEP
(Pekin, Xitoy; 13 Oktabr 1972)[2]
Yirik gʻalabasi
   Nepal 7-0  BHU
(Katmandu, Nepal; 26 September 1999)[3]
Yirik magʻlubiyati
 KOR 16-0    NEP
(Inchxon, Shimoliy Koreya; 29 Sentabr 2003)
SAFF Chempionati
Ishtiroki 13 (Ilk marta 1993-yili)
Eng yaxshi natijasi Ikkinchi oʻrin (2021)
OFK birdamlik kubogi
Ishtiroki 1 (Ilk marta 2016-yili)
Eng yaxshi natijasi Gʻolib 2016
OFK Chaqiruv kubogi
Istiroki 3 (Ilk marta 2006-yili)
Eng yaxshi natijasi Yarim final (2006)

Nepal milliy futbol jamoasi (nepalcha: नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोली) Nepalni Xalqaro erkaklar futbol assotsiatsiyasi va ANFA tomonidan himoya qiladi. Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (OFK) aʼzosi Nepal futbol jamoasi uy oʻyinlarini Katmandudagi Dasarath Rangasala Stadiumda oʻtkazmoqda.

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kelib chiqishi (1921-1993)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Nepalda futbol 1921-yilda Rana sulolasi davrida milliy sport turi boʻlgan. Bir nechta klublar tuzildi va bir nechta ichki turnirlar, masalan, Ram Janaki kubogi (1934) va Tribhuvan Challenge Shield (1948) tashkil etildi. 1951-yilda Butun Nepal Futbol Assotsiatsiyasi (ANFA) tashkil etildi va bu Nepal milliy futbol jamoasining shakllanishiga olib keldi.

Asos solinishi(1963-1970)[tahrir | manbasini tahrirlash]

1963-yilda Nepal jamoasi Ogʻa Xon Oltin Kubogida birinchi xalqaro safar oʻyinida maydonga tushdi.[4] Nepal 18 kishilik tarkibga ega boʻlgandan soʻng, ANFA oʻyinchilarni birinchi oʻyinini oʻtkazish uchun Sharqiy Pokistonning (hozirgi Bangladesh) Dakka shahriga musobaqada ishtirok etish uchun uchib ketdi. Bangabandhu National Stadiumda Nepal Pokistonning Western Railway jamoasi bilan toʻqnash keldi. Jamoa 0:7 hisobida magʻlub boʻldi. Ikki kundan soʻng Nepal terma jamoasi Sharqiy Pokistonning mahalliy jamoasi boʻlgan Dhaka Wonders bilan oʻynadi. Ushbu oʻyinda ham 0:7 hisobida magʻlub boʻldi. Ikki qoniqarsiz oʻyindan soʻng Nepal saralash bosqichidan chiqib ketishi aniq edi. Yakuniy oʻyin Dakka Police Clubga qarshi boʻlib oʻtdi, ammo oldingi ogʻir yoʻqotishlarga qaramay, Nepal oʻyinda bitta gol evaziga gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi. Gol muallifi Prakash Bikram Shah chet elda gol urgan birinchi nepallik boʻldi.[5] Gol 19-daqiqada kiritildi.

Modernizatsiya va oltin avlod (1970-1999)[tahrir | manbasini tahrirlash]

1970-yilda Nepal FIFAga aʼzo boʻldi. Ikki yildan soʻng Nepal Osiyo Futbol Konfederatsiyasiga (OFK) qoʻshildi. Bu bilan Nepal birinchi rasmiy xalqaro oʻyinini 1972-yil 13-oktabrda oʻtkazdi va Xitoy Xalq Respublikasiga 2:6 hisobida magʻlub boʻldi. FIFA tomonidan tan olingan oʻyinda Nepal terma jamoasi safida birinchi gol urgan birinchi nepallik futbolchi Y.B.Ghale boʻldi. Ghale 1982-yilgi Osiyo oʻyinlarida Quvayt darvozasiga ham gol urgan. Tegishli futbol infratuzilmasining yoʻqligi, murabbiylar, texniklar va boshqa jihozlarning yetishmasligi Nepal futbol federatsiyasining milliy oʻyinchilar oʻrtasida futbol darajasini oshirishga qaratilgan saʼy-harakatlari yoʻlida doimo toʻsiq boʻlib kelgan. Jon boshiga toʻgʻri keladigan rasmiy daromad Nepalda futbolning rivoji FIFAning yoshlar dasturlari orqali Nepalda futbolni targʻib qilishga boʻlgan qatʼiy qarori tufayli juda yaxshi natija koʻrsatdi.

1980-yillarning oʻrtalarida FIFA Nepal federatsiyasiga oʻzining birinchi yoshlar dasturini ishga tushirishda yordam berish uchun moliyaviy yordam koʻrsatdi va bir qator murabbiylarni yubordi, bu dastur boshlangʻich darajada (masalan, maktablarda) iqtidorlarni aniqlash va yosh futbolchilar bilan taʼminlashga qaratilgan edi. Maydonda ham, undan tashqarida ham kerakli nou-xau bilan taʼminlandi. Dastlabki besh yillik reja birinchi yoshlar dasturi boʻyicha tayyorlangan oʻyinchilarning yarmiga milliy terma jamoada joy topishga yordam berdi va birinchi va oltinchi Janubiy Osiyo federatsiyasi (SAF) oʻyinlarida 2 ta oltin medalni qoʻlga kiritgan jamoa asosan yosh oʻyinchilardan iborat edi. Nepal pastki oʻrindagi davlatlar qatoriga kirgan boʻlsa-da, Nepal Janubiy Osiyo o'yinlarida katta muvaffaqiyatlarga erishdi va ikkita oltin, ikkita kumush va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Nepal 1986-yilda Daniyada 80-yillarning oʻrtalari va oxirigacha Osiyo Konfederatsiyasiga kirmagan jamoalariga qarshi bir nechta muhim oʻrtoqlik uchrashuvlarini oʻtkazdi. Jumladan, 1987-yilda SSSR va Sharqiy Germaniya va 1989-yilda Gʻarbiy Germaniyaga qarshi maydonga tushdi.[6] Shu bilan birga, Nepal terma jamoasi 1989-yilgi ANFA kubogida Ural Sverdlovsk FC kabi klublarga qarshi turnirlarda qatnashgan.

Nepal 1997 va 1998-yillardagi Gubernator oltin kubogi, 1993-yilgi Janubiy Osiyo o'yinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan va 1993-yilda Janubiy Osiyo mintaqaviy hamkorlik uyushmasida 3-oʻrinni qoʻlga kiritgan bir qancha kichik turnirlarda gʻalaba qozonishda davom etdi.

Pasayish (2000-2009)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Nepal futboli 2001-yildan 2003-yilgacha unutilmas ikki yilga duch keldi ikki guruh (hukumat va FIFA tomonidan qoʻllab-quvvatlangan terma jamoa) oʻrtasidagi janjal Nepal futbolini chuqur muammolarga olib kelgan edi. Nepal taʼqiqga duch keldi va shuning uchun hech qanday tadbirlarda ishtirok eta olmadi va reyting keskin tushib ketdi. Mojaro hal qilindi, ammo bu Nepal futboli ancha pasga tushib ketgan edi. Nepal oʻzining 100-xalqaro futbol uchrashuvini 2003-yil yanvar oyida Janubiy Osiyo Futbol Federatsiyasi (SAFF) chempionatida Bangladesh bilan oʻynaganida nishonladi. Nepal turnirda haqiqiy taʼsir koʻrsata olmadi. 22 yillik xalqaro ishtiroki davomida Nepal jamoasi Janubiy Osiyodan tashqarida bor-yoʻgʻi 26 ta davlat bilan oʻynadi, shunga qaramasdan u turli mintaqaviy turnirlar davomida mamlakatning barcha Janubiy Osiyodagi qoʻshnilarini magʻlub etdi. Nepal, shuningdek, 1999-yil Bangabandhu kubogida Gana U23 va 2002 FIFA Jahon chempionati saralash kampaniyasida Qozogʻiston (shu davrda Qozogʻiston OFK aʼzosi boʻlgan) kabi raqobatbardosh jamoalarga yaxshi oʻyin koʻrsatdi.

Futbol saviyasini koʻtarish uchun koʻplab urinishlarga qaramay, resurslari cheklangan mamlakat futbolchilari Janubiy Osiyodan tashqari xalqaro futbolda ham oʻz izlarini qoldira olishmadi. 2003-yilda Osiyo Kubogi saralash bosqichida Nepalning A terma jamoasi Janubiy Osiyodan tashqarida boʻlib oʻtgan xalqaro oʻyinlarda bir qancha magʻlubiyatga uchradi. Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan Osiyo Kubogi saralash bosqichi doirasidagi oʻyinda mezbonlar raqib darvozasiga 16 ta gol urishga muvaffaq boʻlishdi. Oltita uchrashuvda Nepal oʻz darvozasidan 45 ta gol oʻtkazib yubordi va bir marta ham raqib darvozasiga aniq zarba bera olmadi. Biroq, 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun saralash musobaqasi Nepalning xalqaro futboldagi eng yaxshi oʻyinlaridan biriga guvoh boʻldi. Askarlar toʻrtta oʻyinda ikkita gʻalabani taʼminladilar va Makao va Iroqqa qarshi ikkita oʻyinda 13 ta gol urishdi. Ammo Nepal milliy va yoshlar terma jamoalari xalqaro miqyosda sezilarli muvaffaqiyatlarga erisha olmagani va FIFA bir necha xalqaro turnirlarda yoshni cheklashning yangi tizimini joriy qilgani sababli, Nepal yaqinda faqat FIFA Jahon chempionati va Osiyo kubogi saralash bosqichida hamda SAFFda ishtirok etishga qaror qildi.

Qayta tiklanish (2010-yildan hozirgi kungacha)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Murabbiy sifatida Graham Robertsn tayinlanganidan soʻng, Nepal oʻn yillik tanazzuldan keyin katta muvaffaqiyatlarga erishdi. Nepal 2015-yilda SAFF U-19 chempionligini va 2016-yilda 3 ta yirik turnirda, Bangabandhu kubogida va OFK birdamlik kubogida gʻolib chiqdi va 2016-yil Janubiy Osiyo oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Nepal 2016-yilda hech qanday oʻyinda magʻlub boʻlmagan.[7][8]

Nepal 2019-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichida yaxshi oʻyin koʻrsatdi, Guam ishtirok eta olmaganligi sababli keyingi bosqichga chiqdi.[9] Nepal oʻz maydonida kuchliroq Filippin va Yamanga qarshi ikkita muvaffaqiyatli durang oʻynadi, ikkalasi ham 0:0 hisobida yakunlandi.[10][11] Ammo terma jamoa Tojikistonga ikki marta[12][13] va safarda Filippinga[14] va Yamanga yutqazgani uchun[15] 2019-yilgi Osiyo kubogi saralashiga chiqa olmadilar.

Nepal 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashida ishtirok etdi, u yerda kuchli Avstraliya, Quvayt va Iordaniya, shuningdek, Xitoy Taypeyi bilan birga kuch sinashdi. Nepalliklar Xitoy Taypeyi ustidan safarda 2:0 hisobida bitta gʻalaba qozonishgan va keyingi beshta oʻyindan soʻng birorta ham gol ura olishmagan.

Nepal 2021-yilgi SAFF chempionatida ishtirok etdi va Hindiston milliy futbol jamoasidan keyin guruhda 2-oʻrinni egalladi. Ular yaxshi oʻyin koʻrsatishdi, ammo Nepal „moviy yoʻlbarslar“ga qarshi gʻalaba qozona olmadi va 3-0 hisobida magʻlub boʻldi.

Uy stadioni[tahrir | manbasini tahrirlash]

Dasrath Rangashala

Jamoaning uy maydoni mamlakat boʻylab turlicha boʻlib, ulardan biri Dasarath Rangasala stadionidir. Katmanduda joylashgan Nepaldagi koʻp maqsadli stadion hisoblanadi. 18 000 tomoshabinga moʻljallangan, ularning barchasi chiroyli tarzda joylashtirilgan. Bu Nepaldagi eng katta stadioni hisoblanadi. U Nepal qahramonlaridan biri Dashrath Chand sharafiga nomlangan.

Yaqinda stadion 2012-yilgi OFK Chaqiruv kubogi va 2013-yilgi SAFF chempionati uchun asosiy joy sifatida foydalanilgan, shuningdek, Halchowk Stadium baʼzi oʻyinlarga mezbonlik qilgan.

Sport tadbirlaridan tashqari, stadion madaniy tadbirlarni oʻtkazish uchun musiqa maydoni sifatida ham foydalaniladi, Bryan Adams bu joyda konsert bergan.

Nepaldagi 2013-yilgi SAFF chempionati oldidan stadion taʼmirlandi, bunda oʻrindiqlar 20 000 dan 28 000 gacha kengaytirildi.

Jamoa imiji[tahrir | manbasini tahrirlash]

Toʻplam[tahrir | manbasini tahrirlash]

Milliy terma jamoa libosida Nepal davlat bayrogʻi ranglarini aks ettirish uchun qizil, koʻk va oq uch rangli ranglardan foydalanilgan. Uy uchrashuvlarida qizil rang, mehmonda esa koʻk rangdan foydalaniladi. Baʼzi toʻplamlardagi naqsh bayroqning uchburchak shaklini, yaʼni 2013-yilgi toʻplamni aks ettiradi. Nepalning toʻplamlari asosan shablon toʻplamlari boʻlib, maxsus jamoaga xos toʻplamdan farqli hisoblanadi. Buning sababi, Nepal terma jamoasi ishlab chiqaruvchilar bilan toʻplamlar boʻyicha hamkorlik bitimlarini amalga oshirish yetarli daromad keltirmaydi.

1998-yilgacha boʻlgan tarix haqida juda kam narsa maʼlum. Biroq 1998-yilda Bangkokda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlari paytida Nepal terma jamoasi Bijay Shohni jamoaga texnik yordam koʻrsatish uchun yollagan, shu bilan birga murabbiy yordamchisi sifatida ham ishlagan. Oʻsha paytda jamoada turnir uchun bosma sport kiyimlari yoʻq edi. Vaqtinchalik toʻplamlarni chop etgandan soʻng, Bijay „Attsh“ deb nomlanuvchi futbolkalarni chop etish kompaniyasini ochishdan ilhomlanib, ilk bora AQSh matbaa kompaniyasi va Janubiy Koreyadagi hamkasblari bilan hamkorlikda milliy terma jamoa uchun toʻplamlarning birinchi partiyasini ishlab chiqardi.

Natijalar va oʻyinlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oxirgi 12 oydagi oʻyinlar va kelajakda rejalashtirilgan oʻyinlar

  G'alaba   Durang   Mag'lubiyat

2021[tahrir | manbasini tahrirlash]

2022[tahrir | manbasini tahrirlash]

Andoza:Football box collapsible Andoza:Football box collapsible

Murabbiylar shtabi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bosh murabbiy  KUW Abdullah Al Mutairi
Darvozabonlar murabbiyi    NEP Bikash Malla
Jamoa menejeri    NEP Madhusudan Upadhyaya
Fizioterapevt    NEP Avishkar Pudasaini

Oʻyinchilar rekordi[tahrir | manbasini tahrirlash]

24 Mart 2022[16]

Eng koʻp ishtirok[tahrir | manbasini tahrirlash]

Daraja Futbolchi Ishtirok Gollar Karyera
1 Raju Kaji Shakya 91 0 1982-1997
2 Kiran Chemjong 84 0 2008-hozirgacha
3 Rohit Chand 74 0 2009-hozirgacha
Biraj Maharjan 74 1 2008-2021
5 Sagar Thapa 64 1 2003-2015
6 Bharat Khawas 57 10 2008-hozirgacha
7 Anil Gurung 52 10 2007-2017
Jumanu Rai 52 11 2006-2015
Sandip Rai 52 4 2008-2015
10 Anjan Bista 51 8 2014-hozirgacha

Eng yaxshi toʻpurarlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Daraja Futbolchi Gollar Ishtirok Nisbat Karyera
1 Nirajan Rayamajhi 13 20 0.65 2000-2008
Hari Khadka 13 35 0.37 1995-2006
3 Jumanu Rai 11 52 0.21 2006-2015
4 Anil Gurung 10 52 0.19 2007-2017
Bharat Khawas 10 57 0.18 2008-hozirgacha
6 Bimal Gharti Magar 9 39 0.23 2012-hozirgacha
7 Anjan Bista 8 51 0.16 2014-hozirgacha
8 Basanta Thapa 7 27 0.26 1998-2006
Nawayug Shrestha 7 40 0.18 2015-hozirgacha
10 Naresh Joshi 6 9 0.67 1997-2000

FIFA Jahon chempionati[tahrir | manbasini tahrirlash]

FIFA Jahon chempionati final FIFA Jahon chempionati saralash
Yil Natija Pld G' D M GF GA GD Pts Natija Pld G' D M GF GA GD Pts
 Urugvay 1930 FIFA aʼzosi emas FIFA aʼzosi emas
 Italiya 1934
 Fransiya 1938
 Braziliya 1950
Shveysariya 1954
 Shvetsiya 1958
 Chili 1962
 ENG 1966
 Meksika 1970 Chetlatildi Chetlatildi
 GDR 1974
Argentina 1978
 Ispaniya 1982
 Meksika 1986 Saralashdan oʻta olmadi 3-chi (3A guruhi) 4 0 1 3 0 11 −11 1
 Italiya 1990 4-guruh (4-guruh) 6 0 0 6 0 28 −28 0
 USA 1994 Chetlatildi Chetlatdi
 Fransiya 1998 Saralashdan oʻtolmadi 4-guruh (4-guruh) 6 0 1 5 2 19 −17 1
 Janubiy Koreya Yaponiya 2002 3-chi (6-guruh) 6 2 0 4 13 25 −12 6
 Germaniya 2006 Chetlatildi Chetlandi
 Janubiy Afrika 2010 Saralashdan oʻta olmadi 1-bosqich 2 0 0 2 0 4 −4 0
 Braziliya 2014 2-bosqich 4 2 1 1 7 11 −4 7
 Rossiya 2018 1-bosqich 2 0 1 1 0 2 −2 1
 Qatar 2022 2-tur 8 2 0 6 4 22 −18 6
 Kanada  Meksika  USA 2026 Aniqlanishi uchun To be determined
Jami 0/22 - - - - - - - - 8/22 38 6 4 28 26 122 −96 22

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „India slip to 172 in latest FIFA rankings“. The Indian Express (3-mart 2017-yil). Qaraldi: 3-mart 2017-yil.
  2. „FIFA Fixtures & Results“. FIFA.com. 9-iyul 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-noyabr 2013-yil.
  3. „8th SAF-Games 1999“. Indian Football. Qaraldi: 29-noyabr 2013-yil.
  4. „Aga Khan Gold Cup“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Qaraldi: 25-avgust 2014-yil.
  5. „Late Prakash Bikram Shah – First Nepali National football player to score first-ever goal in International football“. Sportskeeda. Qaraldi: 19-oktabr 2013-yil.
  6. „Nepal – elo ratings“. Elo Ratings. Qaraldi: 17-mart 2015-yil.
  7. „Nepal beat Bahrain 3-0 in Bangabandhu, win first international title after 23 years than AFC Solidarity by beating Macau 1-0 in final..Nepal won South Asian Games 2016 football Gold medal by defeating host country India on final 2-1.“. The Himalayan Times (22-yanvar 2016-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2016-yil.
  8. „NEPAL CROWNED AFC SOLIDARITY CUP 2016 CHAMPIONS“. AFC(Asian Football Confederation) (16-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 21-noyabr 2016-yil.
  9. „Teams for final round of AFC Asian Cup UAE 2019 qualifiers confirmed“. Asian Football Confederation. Qaraldi: 13-yanvar 2017-yil.
  10. „Nepal held to goalless draw by Yemen“ (13-iyun 2017-yil).
  11. „Philippines blow chance to make Asian Cup“ (14-noyabr 2017-yil).
  12. „Nepal slump to 2-1 defeat vs Tajikistan in Asian Cup Qualifier“ (5-sentabr 2017-yil).
  13. „The AFC“.
  14. „AFC Asian Cup 2019 Qualifiers: Philippines 4-1 Nepal“ (28-mart 2017-yil).
  15. „Yemen beats Nepal 2-1 at AFC Asian Cup UAE 2019 Qualifiers Final Round match - Xinhua | English.news.cn“. 30-mart 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-iyul 2022-yil.
  16. Strack-Zimmermann, Benjamin „Statistics“ (en). www.national-football-teams.com. Qaraldi: 13-iyun 2021-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]