Filippin milliy futbol terma jamoasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Filippin milliy futbol terma jamoasi
Logo_of_Philippine_Football_Federation
Laqabi Azkals (Koʻcha itlari)
Assotsiatsiya Filippin Futbol Federatsiyasi (PFF)
Sub-konfederatsiya SAFF (Janubiy Osiyo)
Konfederatsiya AFC (OSIYO)
Bosh murabbiy  USA Thomas Dooley
Sardor Neil Etheridge[1]
Eng koʻp oʻynagan futbolchi Phil Younghusband (108)
Toʻpurar Phil Younghusband (52)
Uy stadioni Rizal Memorial Stadium
FIFA reytingi 131↓ 1 Iyun 2022,
Eng yuqori FIFA reytingi 111 (May 2018,)
Eng past FIFA reytingi 195 (Sentabr - Oktabr 2006,)
Elo reytingi 177
Eng yuqori Elo reytingi 136 (2015 16 Iyun,)
Eng past Elo reytingi 218 (Yanvar 2000, Dekabr 2002, Noyabr 2006)
forma
Asosiy libosi
forma
Zaxira libosi
Ilk xalqaro oʻyini
 Filippin 2-1 Xitoy Taypeyi bayrogʻi Xitoy Taypeyi
(Manila, Filippin; Fevral 1, 1913)
Yirik gʻalabasi
 JPN 2-15  PHI
(Tokio, Yaponiya; May 10, 1917)[2]
Yirik magʻlubiyati
 JPN 15-0  PHI
(Tokio, Yaponiya; Sentabr 28, 1967)
Osiyo Kubogi
Ishtiroki 1 (Ilk marta 2019-yili)
Eng yaxshi natijasi Guruh bosqichi (2019)
OFK Chaqiruv kubogi
Ishtiroki 3 (Ilk marta 2006-yili)
Eng yaxshi natijasi Ikkinchi oʻrin (2014)
AFF Chempionati
Istiroki 11 (Ilk marta 1996-yili)
Eng yaxshi natijasi Yarim final (2010, 2012, 2014, 2018)

Filippin milliy futbol jamoasi (Filippin/Tagalog talaffuzi: Pambansang koponan ng futbol ng Pilipinas) Filippin sharafini xalqaro futbolda himoya qiladi. Filippin Futbol Federatsiyasi tomonidan boshqariladi va 1913-yildan beri xalqaro miqyosda oʻyinlarda ishtirok etib kelmqoda.

Ikkinchi Jahon urushidan oldin Filippin Uzoq Sharq chempionati oʻyinlarida Yaponiya va Xitoy Respublikasi bilan muntazam ravishda raqobatlashardi. Hozircha terma jamoa hech qachon FIFA Jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmagan va faqat bir marta, yaʼni 2019-yilda OFK Osiyo kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan. Ular 2014-yilgi OFK Chaqiruv kubogida finalda Falastinga magʻlub boʻlgach, ikkinchi oʻrinni egallagan.[3]

Futbol eng ommabop sport turi boʻlgan Janubi-Sharqiy Osiyoning aksariyat qismidan farqli oʻlaroq, Filippindagi eng mashhur sport turlari basketbol va boks boʻlib, bu amerikancha hayotning taʼsiri hisoblanadi. Bu koʻplab futbol isteʼdodlarini haydab chiqaradi va mamlakat futbolining muvaffaqiyat qozonmasligiga yordam beradi. Koʻpincha Filippin AFF chempionatida qatnashadi va oxirgi oʻrinni egallaydi.

2010-yilgi AFF chempionatidan buyon mamlakat sportning uygʻonish qismi sifatida futbolni rivojlantirishga harakat kuchaydi, futbol rivojlanishi va muxlislarni qoʻllab-quvvatlashini oshirish uchun koʻproq ragʻbat berila boshlandi.[4] Oxir-oqibat, bu mamlakatning 2019-yilgi Osiyo Kubogida birinchi yirik turnirda ishtirok etishiga olib keldi, kubok bahslarida jamoa oʻz guruhida ochkosiz va gʻalaba qozonmagan holda oxirgi oʻrinni egalladi.[5]

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

1910-1940-yillar: Dastlabki yillar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Filippin futbolni oʻz ichiga olgan Uzoq Sharq chempionati oʻyinlarida ishtirok etdi. Birinchi ishtirok 1913-yilda, oxirgisi esa 1934-yilda boʻlib oʻtgan. Oʻyinlar Britaniya uy chempionatidan tashqari milliy terma jamoalar uchun birinchi mintaqaviy futbol turniri edi. Milliy terma jamoa oʻyinlarda muntazam ravishda Yaponiya va Xitoy va bir marta Gollandiya Sharqiy Hindiston bilan toʻqnash keldi. Filippin birinchi turnirda Xitoy ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. 1917-yil davomida milliy terma jamoa xalqaro futboldagi eng katta gʻalabasiga erishdi. Filippin-ispan ramzi Paulino Alcantara boshchiligidagi Filippin Yaponiyani 15-2 hisobida magʻlub etdi.[6][7][8]

Uzoq Sharq chempionati oʻyinlari tugatilgandan soʻng, milliy terma jamoa imperator Jimmu tomonidan Yaponiya imperiyasi tashkil etilganining 2600 yilligini nishonlash uchun 1940-yilgi Sharqiy Osiyo oʻyinlarida ishtirok etdi. Jamoa chempion Yaponiya va ikkinchi oʻrin egalari Manjuriyadan keyin va Xitoy Respublikasidan oldinda uchinchi oʻrinni egalladi.[9][10]

1950-1990-yillar: Futbolning pasayishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1950-yillarda Filippin xalqaro jamoalar bilan oʻrtoqlik uchrashuvlarini oʻtkazdi, ammo milliy terma jamoa mablagʻ yetishmasligini boshdan kechirdi va ommaviy axborot vositalaridan deyarli yoritilmadi. Oʻsha paytda milliy terma jamoaga isteʼdodlar Xitoy-Filipin hamjamiyatidan katta yordam olgan Manila Futbol Ligasidan jalb qilingan. Milliy terma jamoaning 1958-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida munosib oʻyin koʻrsatishi va u yerda Yaponiyani 1:0 hisobida magʻlubiyatga uchratgani yapon matbuoti tomonidan keng yoritildi.[11]

1958-yildan keyin Filippin futboli tanazzulga yuz tutdi, bir qancha asosiy futbolchilar terma jamoada oʻynash uchun moliyaviy qiyinchiliklar tufayli terma jamoadan isteʼfoga chiqdi. Milliy terma jamoa futbolchilari Ed Ocampo va Eduardo Pacheko basketbolga oʻtishdi va oʻyinchilarga maosh oladigan tijorat basketbol klublarida oʻynashni davom ettirdilar. Filippin Kongressi 3135-sonli Respublika qonunini qabul qildi, unda Filippin Havaskorlar Atletika Federatsiyasi nizomi qayta koʻrib chiqildi. Unda jamoalarda 40 foizdan ortiq xitoylik va chet ellik qoni boʻlgan boshqa oʻyinchilardan iborat boʻlmasligini belgilovchi 60-40 qoidasi mavjud edi.[12] Homiylar qaytib ketishdi va asosan xitoy-filipin hamjamiyati tomonidan moliyalashtiriladigan ligalar pasayishni boshladi. 60-40 qoidasi Filippin Futbol Federatsiyasi (PFF) prezidenti Jonni Romualdez davrida, 1982-yildan keyin PFA oʻzini PFF sifatida qayta tashkil qilganidan keyin olib tashlandi.[11][13]

1962-yili Jakartada boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida terma jamoa yirik hisobda magʻlubiyatga uchradi. Bunga milliy terma jamoaning Malayziyadan uchralgan 15:1 hisobidagi magʻlubiyati ham kiradi, bu esa oʻsha paytdagi terma jamoaning eng yomon magʻlubiyatiga aylangan. Keyinchalik bu rekord 1967-yilda 1968-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari saralashida Yaponiyaga 15:0 hisobida magʻlub boʻlganligi tufayli yangilandi. Chet elliklar katta yoʻqotishlarni kamaytirish maqsadida terma jamoaga bosh murabbiy sifatida jalb qilingan. Angliyalik Allan Rogers Malayziyadan rekord darajadagi magʻlubiyatdan soʻng ishga qabul qilindi va ispaniyalik Juan Cutillas ham Yaponiyaga qarshi rekord darajadagi magʻlubiyatdan soʻng terma jamoani boshqarish vazifasini oldi.[14]

Oltmishinchi yillarning boshlarida Filippin futbol assotsiatsiyasi mahalliy futbolchilar va murabbiylarni tayyorlash va mamlakatda sportni rivojlantirish uchun chet eldan yordam soʻrash maqsadida San-Migel korporatsiyasi bilan hamkorlik qildi. Buyuk Britaniyalik murabbiylar Alan Rogers va Brayan Birch. Ikkalasi boʻshashgandan soʻng, Denni MakKlellan va Grem Adams oʻz vazifalarini davom ettirdilar. 1961-yilda San-Migel milliy futbol assotsiatsiyasi orqali Ispaniyadan futbol boʻyicha mutaxassis boʻlgan toʻrt nafar tibbiyot talabalari — Francisco Escarte, Enrique dela Mata, Claudio Sanchez va Juan Cuttilasni sotib oldi. Escarte va dela Mata bir yildan keyin mamlakatni tark etishdi.[15]

Germaniya bosh murabbiyi Eckhard Krautzun boshchiligidagi milliy terma jamoa 1991-yilgi Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlarida umumjamoa hisobida toʻrtinchi oʻrinni egallagan va bu turnirdagi eng yaxshi natijadir. Filippin musobaqada amaldagi chempion Malayziyani 1:0 hisobida magʻlubiyatga uchratib, ikkinchi bor guruh bosqichidayoq turnirdan chiqarib yubordi. Filippin terma jamoasi safida yagona gol Norman Fegidero tomonidan kiritildi.[14][16][17]

2000-yillar[tahrir | manbasini tahrirlash]

2006-yil sentabr oyida mamlakat FIFA Jahon reytingida 195-oʻringa tushib ketdi, bu tarixdagi eng past koʻrsatkichdir.[18] Yil oxiriga kelib, Filippin 2007-yilgi ASEAN futbol chempionati saralash bosqichida yaxshi natija koʻrsatib, umumiy hisobda 171-oʻringa koʻtarildi.[19] Ular ketma-ket uchta oʻyinda gʻalaba qozonishdi, bu Filippin uchun birinchisi boʻldi va shu tariqa 2007-yilgi ASEAN futbol chempionatiga yoʻllanma oldi.[20] Oʻsha paytdagi murabbiy Aris Caslib guruh bosqichida ikkita gʻalaba bilan yarim finalga chiqishni maqsad qilgan.[21] Filippin futbol federatsiyasi prezidenti Juan Migel Romualdez turnirda hali ham nochor boʻlib qolishlarini va oʻz umidlarini unchalik baland koʻtarmasliklari kerakligini taʼkidlaganiga qaramay, qaror qabul qilindi, Filippin musobaqa davomida birorta gʻalaba qozonolmadi.[22]

Filippin oʻz maqsadiga erisha olmadi, faqat uchta oʻyinda durang qayd etdi. Ularning yomon oʻyinlari Kaslibning isteʼfoga chiqishiga olib keldi.[23] Shuningdek, PFF roʻyxatdan oʻtishni va 2010-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichiga kirishni rad etdi.[24] Biroq 2010-yilgi hamda 2006-yilgi jahon chempionati saralashiga kirmaslik haqidagi qaror 2003-yilda yakunlangan Rene Adadning PFF prezidentligi davrida qabul qilingani maʼlum boʻldi.[27] Buning oʻrniga PFF asosiy eʼtiborni ichki va mintaqaviy musobaqalarga qaratmoqchi edi.[24] Instead, the PFF wanted to focus on domestic and regional competitions.[25]

Filippin 2008-yilda hech qanday yirik musobaqada ishtirok eta olmadi. Ular 2008-yilgi OFK Chaqiruv kubogini faqat toʻplar nisbatiga koʻra,[26] va 2008-yilgi AFF Suzuki kubogini kamroq gol urish natijasi bilan oʻtkazib yubordilar.[27]

Biznesmen va sport homiysi Dan Palami 2009-yilda Filippin futbol federatsiyasi tomonidan milliy terma jamoa menejeri etib tayinlangan. Terma jamoa hali ham hukumatdan minimal yordam olardi. Palami oʻzining shaxsiy pullaridan foydalanib, jamoaga moliyaviy sarmoya kiritdi. Terma jamoa mas’uliyatini oʻz zimmasiga olganidan beri u „Project 100“ nomli rejani koʻz oldiga keltirdi, bu reja jamoani FIFA reytingi boʻyicha dunyoning eng kuchli 100 terma jamoasi qatoriga kiritishni rejalashtirmoqda. Koʻproq xorijda tugʻilgan filippinliklar milliy terma jamoaga chaqirilgan.[28]

2010-yillar: Uygʻonish davri[tahrir | manbasini tahrirlash]

Milliy terma jamoa (koʻk libosda) Pxenyandagi Kim Il-Sung Stadiumda Shimoliy Koreyaga (qizil libosda) qarshi oʻynaydi. 2015-yilning 8-oktabr kuni boʻlib oʻtgan futbol boʻyicha JCh-2018 saralash oʻyini golsiz durang bilan yakunlandi.
Parading Philippine national team players celebrating their win and thanking fans in attendance
Milliy terma jamoa futbolchilari 27-mart kuni Tojikiston ustidan 2:1 hisobidagi gʻalabadan soʻng OFK Osiyo Kubogi uchun tarixidagi ilk saralashni nishonlashmoqda, 2018

Filippinning 2010-yilgi AFF chempionatidagi kampaniyasi Simon McMenemyning boshqaruvi davrida yaxshi natijaga erishdi. Musobaqaga yoʻllanmani qoʻlga kiritishi kerak boʻlgan Laos bilan birga ikki jamoadan biri sifatida asosiy yoʻllanmani qoʻlga kiritgan Filippin birinchi marta guruh bosqichidan chiqdi, birorta ham magʻlubiyatga uchramadi va amaldagi chempion Vyetnamga qarshi gʻalabaga erishdi.[29] Keyinchalik ushbu oʻyin mahalliy filippinlik muxlislar tomonidan „Xanoy moʻjizasi“ deb ataladigan oʻyin basketbol bilan birgalikda mashhurroq sport turi boʻlgan futbolni uygʻonishini boshlagan oʻyin hisoblanadi.[30][31] Pley-off bosqichida ular AFF standartlariga javob beradigan stadion yoʻqligi sababli Jakartada Indoneziyaga qarshi oʻzlarining belgilangan uy va safar oʻyinlarini oʻtkazishlariga toʻgʻri keldi. Filippin ikkala oʻyinda ham magʻlub boʻldi.

Keyingi yili Michael Weiß bosh murabbiy boʻldi. Milliy terma jamoa 2012-yilgi OFK Chaqiruv Kubogida saralash oʻyinlari joriy qilinganidan beri ilk bor yoʻllanmani qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi va birinchi uchrashuv ikkala oʻyinida Shri-Lankani 4:0 hisobida magʻlub etilib, FIFA Jahon chempionati saralash bosqichidagi ilk gʻalabasini qayd etdi.[32] Quvayt Filippinni ikkinchi bosqichda ikki marta magʻlub etib, jahon chempionati saralash bosqichdan chiqarib yubordi.

2012-yilda Filippin OFK Chaqiruv kubogining yarim finaliga yoʻllanma oldi va birinchi marta sobiq chempionlar Hindiston va Tojikiston ustidan gʻalaba qozondi, ammo yarim finalda Turkmanistonga 2:1 hisobida magʻlub boʻldi.[33] Uchinchi oʻrin uchun pley-offda Filippin Falastin ustidan 4-3 hisobida gʻalaba qozondi.[34] Filippin 2012-yilgi Filippin Tinchlik Kubogida gʻolib chiqdi, bu oʻz uyida oʻtkazilgan oʻrtoqlik turniri, bu ularning 1913-yildagi Uzoq Sharq oʻyinlaridan keyingi birinchi chempionligi edi. 2012-yilgi AFF chempionatida Filippin 2010-yildagi natijalarini takrorlab yarim finalga yoʻl oldi. Ikki oʻyinli yarim finalda Singapurga umumiy hisobda bitta gol farqi bilan magʻlub boʻlishdi.

Thomas Dooley terma jamoa bosh murabbiyiga aylandi. 2015-yil oktabr oyida 2018-yilgi FIFA Jahon chempionati va 2019-yilgi Osiyo kubogi saralashida Yamanni Doha shahrida 2:0 hisobida taslim etildi, bu oʻz uyidan safarda oʻtkazilgan ilk Jahon chempionati saralashi boʻldi.[35] Ular Osiyo Kubogi saralash bosqichining uchinchi bosqichiga yoʻl olishgan boʻlsa-da, FIFA Jahon chempionatiga chiqish uchun kurashni ikkinchi bosqichda yakunladi.

2016-yil oxirida Filippin Myanma bilan birgalikda AFF chempionati guruh bosqichiga mezbonlik qilgan boʻlsa-da, oʻtgan uchta masum kabi guruh bosqichidan chiqa olmadi.

Milliy terma jamoa Rossiyada boʻlib oʻtadigan futbol boʻyicha 2018-yilgi Jahon chempionatiga chiqa olmagan boʻlsa-da, saralashning soʻnggi oʻyinida oʻz maydonida Tojikistonni 2:1 hisobida magʻlub etib, 2019-yilgi Osiyo Kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. 2018-yilning may oyida milliy terma jamoa FIFA Jahon reytingida 111-oʻringa koʻtarilib, bu jamoaning eng yuqori koʻrsatkichi boʻldi.[36][37]

2019-yilgi Osiyo Kubogida Filippin.

Filippin 2019-yilgi Osiyo Kubogidagi tarixiy debyutini Janubiy Koreyaga oʻtkazdi va 0:1 hisobida magʻlubiyatga uchradi.[38] keyin Xitoyga 0:3 hisobida magʻlub boʻldi[39] va Qirgʻizistonga ham 1:3 hisobida magʻlub boʻldi, Stephan Schröck turnirda Azkallar uchun tarixiy gol urdi.[40]

2020-yillar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Osiyo Kubogidagi nisbatan muvaffaqiyatli debyutidan soʻng, Filippin 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichini boshladi, u yerda Suriya, Xitoy, Guam va Maldiv orollari bilan guruhlangan. Dastlabki oʻyinda Azkalllar oʻz uyida Suriya bilan toʻqnash keldi va erta hisobda oldinga chiqib oldi, faqat suriyaliklar ajoyib qaytishga muvaffaq boʻlishdi va Bakolodda Azkallarni 5:2 hisobida magʻlub etishdi.[41] Oʻz uyidagi yirik magʻlubiyatdan soʻng, Guam va Maldiv orollari ustidan ikki marta mehmonda gʻalaba qozonib, ishonchini tikladilar.[42][43] Ushbu oʻyinlar oraligʻida filippinlar oʻz uylarida Xitoyni qabul qilishdi va „Azkallar“ darvozaboni Neil Etheridgening ajoyib oʻyinidan soʻng, jamoaning imkoniyatini oshirib yuborgan golsiz durangga erishishga harakat qilishdi. Biroq suriyaliklar filippinliklarning imkoniyatini yana bir bor yoʻqqa chiqarishdi, suriyaliklar Azkallar ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozonishdi. COVID-19 pandemiyasi oʻyinlarning 2021-yilga koʻchirilishiga olib kelganida, Filippin Sharjadagi markazlashgan maydonda oʻynashga majbur boʻldi. Keyin filippinliklar Guamni 3:0 hisobida magʻlub etishdi, ammo Xitoyga 0:2 hisobida magʻlub boʻlishdi, shu sababli 2022-yilgi FIFA Jahon chempionatiga chiqa olmadi, saralash bosqichini Maldiv orollari bilan 1:1 hisobida yakunladi. Shunday boʻlsa-da, oʻz guruhidagi uchinchi oʻrinni egallab Filippinning 2023-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichining uchinchi bosqichiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi.[44][45][46]

Ulan-Batorda boʻlib oʻtgan 2023-yilgi Osiyo Kubogi saralashining uchinchi bosqichida Filippin terma jamoasi debyutant Gerrit Holtmannning soʻnggi daqiqadagi goli evaziga mezbon Moʻgʻulistonni 1:0 hisobida magʻlub etdi va Yaman bilan 0:0 hisobida durang oʻynadi, ammo Falastinga 4:0 hisobida magʻlub boʻldi. Barcha guruhlarda ikkinchi oʻrinni egallagan beshta eng yaxshi jamoa keyingi bosqichga yoʻllanma olishadi. Ammo B guruhida ikkinchi oʻrinni egallashiga qaramay, Azkallar yomon natija tufayli 2023-yilgi Osiyo Kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmadilar.[47]

Jamoa imiji[tahrir | manbasini tahrirlash]

Muxlislar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Milliy terma jamoa muxlislari Germaniyada SV Darmshtadt 98ga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida.
2011-yil 24-iyun

Baʼzi muxlislar milliy terma jamoani qoʻllab-quvvatlash uchun oʻzlarini fan klublar tashkil qilishdi, ulardan biri 2011-yilda tashkil etilgan Ultras Filipinas.[48][49] Kaholeros Twitter orqali muxlislarni Greenbeltdagi National Sports Grillda OFK Chaqiruv Kubogi oʻyinlarini tomosha qilishga chaqirish sifatida boshlashdi.

Ranglar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jamoa formasini ishlab chiqaruvchi kompaniyalar
Kompaniya Sana
 GER Puma 1996
 GER Adidas 1996
 JPN Mizuno 2008-2012
 PHI LGR 2012
 GER Puma 2012-2015
 PHI LGR 2015-2021
 ESP Kelme 2021-hozir

Anʼanaviy uy libosi Fransiya terma jamoasiga oʻxshaydi; koʻk trikotaj, oq kalta va qizil paypoq.[50] Biroq, soʻnggi paytlarda uy va mehmon liboslari butunlay koʻk, toʻliq qizil yoki oq rangdan foydalanmoqda.[51] Milliy terma jamoaning hozirgi liboslarini yetkazib beruvchi mahalliy firma LGR Sportswear hisoblanadi. Germaniyaning Adidas va Puma kompaniyalari, shuningdek, Yaponiyaning Mizuno kompaniyasi oʻtmishda jamoa uchun liboslar taqdim etgan.

Puma 1996-yilgi Osiyo kubogi saralash bosqichida milliy terma jamoaning rasmiy homiysi boʻlgan.[52] Oʻsha yilning oxirida Adidas bu rolni oʻz zimmasiga oldi va 1996-yilgi Tiger Cup musobaqasida qatnashgan jamoani toʻplam bilan taʼminladi.[53]

2008-yil mart oyidan boshlab uch yil davomida Mizuno jamoaning rasmiy liboslarini yetkazib beruvchisi boʻlib xizmat qildi. Shuningdek, u milliy federatsiyaga asosiy rivojlanish dasturida yordam berdi.[54][55] 2012-yilning 4-iyunida Puma oʻrnida milliy terma jamoadagi rolni Mizuno oldi.[56]

Uy stadioni[tahrir | manbasini tahrirlash]

Filippin terma jamoasining dastlabki yillarida ular uy uchrashuvlarini Manila karnaval maydonlarida oʻtkazishgan. 1934-yilga kelib u Rizal memorial sport majmuasiga aylandi.[57] Majmua ichidagi inshootlardan biri Rizal Memorial Track yoki oddiygina Rizal Memorial Stadium deb nomlanuvchi 12 000 sigʻimli milliy stadion barpo etildi. Ochilganidan beri u 2015-yil may oyigacha Filippin terma jamoasining uy stadioni boʻlib kelgan, keyinchalik 25 000 oʻrinli Bulakandagi Bokaue shahridagi Filippin sport stadionini oʻzlarining yangi uyi deb eʼlon qilishgan. Biroq, bir qancha muammolar tufayli bu fikridan qaytishgan.[58]

Milliy jamoa, shuningdek, Sebu Siti shahridagi Sebu Siti Sport markazida[59] va Iloilo shtatidagi Barotak Nuevo shahridagi Barotac Nuevo Plaza maydonida rasmiy xalqaro oʻyinlar oʻtkazdi.[60]

Filippin milliy futbol jamoasining uy stadionlari
Tasvir Stadion Sigʻim Joylashuv Oxirgi oʻyin
JfCiudadINC29PhilArenaStadiumfvf.JPG Philippine Sports Stadium 20,000 Santa Maria, Bulacan v   THA
(Noyabr 25, 2016; 2016-yil AFF chempionati)
RizalMemorialStadiumjf9861 04.JPG Rizal Memorial Stadium 12,873 Manila v   TJK
(Mart 27, 2018; AFC Osiyo Kubogi-2019 saralash)
Panaad Stadium.jpg Panaad Stadium 9,825 Bacolod v   CHN
(Oktabr 15, 2019; FIFA Jahon chempionati saralash)
Cebu City Sports Complex.jpg Cebu City Sports Center Cebu City v   MAS
(Aprel 27, 2014; Oʻrtoqlik uchrashuvi)
Quirino Stadium Track Oval and Football Field.jpg Quirino Stadium 5,000 Bantay, Ilocos Sur v   AUS Perth Glory FC
(Iyun 26, 2016; Oʻrtoqlik uchrashuvi)

Natijalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oxirgi 12 oydagi oʻyinlar va kelajakda rejalashtirilgan oʻyinlar

  G'alaba   Durang   Mag'lubiyat

2021[tahrir | manbasini tahrirlash]

2022[tahrir | manbasini tahrirlash]

Xodimlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hozirgi texnik xodimlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Pozitsiya Ismi-sharif Ref.
Bosh murabbiy  USA Thomas Dooley [61]
Yordamchi murabbiy  PHI Nate Burkey [62]
Darvozabonlar murabbiyi  ENG Scott Bevan
Fizioterapevt  PHI Joselle Dumlao [63]
Massajchi  PHI Kevin Versoza
Massajchi  PHI Manny Ferrer

Menejment[tahrir | manbasini tahrirlash]

Pozitsiya Ism-sharif Ref.
Delegatsiya rahbari  PHI Dan Palami
Jamoa menejeri  PHI Ernest Nierras
Maʼmuriy menejer  PHI Anna Katrina Liscano
Xavfsizlik xodimi  PHI Josef Malinay
OAV xodimi  PHI Cedelf Tupas
Ommaviy axborot vositalari boʻyicha mutaxassis yordamchisi  PHI Noel Mikhail Gerard De Guzman
Uskunalar menejeri  PHI Chester Peliño

Murabbiylik tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Dionisio Calvo
Dionisio Calvo, jamoaning dastlabki murabbiylaridan biri

Terma jamoaning oldingi bosh murabbiylaridan biri Dionisio Calvo edi. Milliy terma jamoani amerikalik, argentinalik, ingliz, nemis, shotland, ispan va shved millatiga mansub xorijlik murabbiylar boshqargan. Juan Cutillas jamoani kamida toʻrtta ketma-ket (1969-1978, 1981-1984, 1996-2000 va 2008-09) yillarda boshqargan.

Caretaker managers are listed in italics.

Oʻyinchilar[tahrir | manbasini tahrirlash]

0#0 pos. Futbolchi Tugʻulgan sanasi (yosh) Ishtiroki Gollari Klubi
1 1DA Neil Etheridge (captain) 7-fevral 1990-yil (1990-02-07) (32 yosh) 70 0  ENG Birmingham City
15 1DA Anthony Pinthus 11-aprel 1998-yil (1998-04-11) (24 yosh) 0 0  PHI United City
16 1DA Kevin Ray Mendoza 29-sentabr 1994-yil (1994-09-29) (28 yosh) 5 0  MAS Kuala Lumpur City
4 2HM Amani Aguinaldo 24-aprel 1995-yil (1995-04-24) (27 yosh) 46 0 unattached
5 2HM Jefferson Tabinas 7-avgust 1998-yil (1998-08-07) (24 yosh) 6 0  JPN Mito HollyHock
11 2HM Daisuke Sato 20-sentabr 1994-yil (1994-09-20) (28 yosh) 54 3  IDN Persib Bandung
12 2HM Miguel Mendoza 3-fevral 1999-yil (1999-02-03) (23 yosh) 0 0 unattached
23 2HM Simone Rota 6-noyabr 1984-yil (1984-11-06) (37 yosh) 31 2  PHI Kaya-Iloilo
24 2HM Mar Diano 24-iyul 1997-yil (1997-07-24) (25 yosh) 1 0  PHI Kaya-Iloilo
2 3YH Jesus Melliza 20-aprel 1992-yil (1992-04-20) (30 yosh) 2 0  PHI Kaya-Iloilo
3 3YH Oliver Bias 15-iyun 2001-yil (2001-06-15) (21 yosh) 5 0  PHI ADT
6 3YH Sandro Reyes 29-mart 2003-yil (2003-03-29) (19 yosh) 4 0  PHI Kaya-Iloilo
7 3YH Mike Ott 2-mart 1995-yil (1995-03-02) (27 yosh) 31 3  PHI United City
8 3YH Manny Ott 6-may 1992-yil (1992-05-06) (30 yosh) 56 4  MAS Terengganu
13 3YH Dennis Villanueva 28-aprel 1992-yil (1992-04-28) (30 yosh) 15 0  THA Nakhon Ratchasima
14 3YH Oskari Kekkonen 24-sentabr 1999-yil (1999-09-24) (23 yosh) 6 0  PHI Kaya-Iloilo
19 3YH Jesse Curran 26-iyul 1996-yil (1996-07-26) (26 yosh) 3 0  PHI Kaya-Iloilo
21 3YH Dylan De Bruycker 5-dekabr 1997-yil (1997-12-05) (24 yosh) 6 0  THA Nakhon Ratchasima
22 3YH Kenshiro Daniels 13-yanvar 1995-yil (1995-01-13) (27 yosh) 26 1  PHI United City
9 4HJ Bienvenido Marañón 15-may 1986-yil (1986-05-15) (36 yosh) 8 4  MAS Johor Darul Taʼzim
10 4HJ Gerrit Holtmann 25-mart 1995-yil (1995-03-25) (27 yosh) 2 1  GER VfL Bochum
17 4HJ OJ Porteria 9-may 1994-yil (1994-05-09) (28 yosh) 26 2  CAM Kirivong Sok Sen Chey
18 4HJ Patrick Reichelt 5-iyun 1988-yil (1988-06-05) (34 yosh) 73 12  THA PT Prachuap
20 4HJ Mark Hartmann 20-yanvar 1992-yil (1992-01-20) (30 yosh) 33 8  PHI United City

Oʻyinchilar rekordlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Eng koʻp ishtirok[tahrir | manbasini tahrirlash]

Phil Younghusband Filippinning eng yaxshi toʻpurari va eng koʻp oʻyin oʻtkazgan futbolchisi.
Daraja Ism-sharif Ishtirok Gollar Karyera
1 Phil Younghusband 108 52 2006-2019
2 James Younghusband 98 12 2006-2019
3 Patrick Reichelt 75 12 2012-hozir
4 Chieffy Caligdong 71 16 2004-2013
5 Neil Etheridge 70 0 2008-hozir
6 Rob Gier 68 3 2009-2015
7 Misagh Bahadoran 60 8 2011-2018
8 Manny Ott 57 4 2010-hozir
9 Daisuke Sato 54 3 2014-hozir
10 Stephan Schröck 53 6 2011-hozir

Eng yaxshi toʻpurarlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Daraja Ism-sharif Gollar Ishtirok Nisbat Karyera
1 Phil Younghusband 52 108 0.48 2006-2019
2 Chieffy Caligdong 16 71 0.23 2004-2013
3 Ángel Guirado 13 46 0.28 2011-hozir
4 Patrick Reichelt 12 75 0.16 2012-hozir
James Younghusband 12 98 0.12 2006-2019
6 Ian Araneta 9 49 0.18 2002-2013
7 Mark Hartmann 8 33 0.24 2011-hozir
Misagh Bahadoran 8 60 0.13 2011-2018
9 Javier Patiño 7 19 0.37 2013-2019
Chris Greatwich 7 50 0.14 2004-2014

Musobaqalarda ishtirok[tahrir | manbasini tahrirlash]

FIFA Jahon chempionati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Filippin hech qachon futbol boʻyicha jahon chempionatiga chiqmagan. Milliy terma jamoa 1950-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichiga kirdi,[81] biroq birorta ham oʻyin oʻtkazmasdan chiqib ketdi.[82] Filippin 1962-yilgi chempionatga kirish niyatida edi, lekin bu reja amalga oshmadi.[83] Mamlakatning 1966-yilgi chempionatga kirishi uning assotsiatsiyasi saralash oʻyinlari uchun roʻyxatdan oʻtish toʻlovini toʻlay olmagani uchun qabul qilinmadi va milliy terma jamoa xuddi 1950-yilgi saralashda boʻlgani kabi 1974-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashidan chiqdi.[84][85] Milliy terma jamoa birinchi marta 1998-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida ishtirok etdi.

FIFA Jahon chempionati
Yil FIFA Jahon chempionati saralash
Bosqich Pld D M GF GA Round Pld D M GF GA
Urugvay 1930 dan  FRA 1938 Ishtirok etmadi Ishtirok etmadi
 BRA 1950 Chiqib ketdi[84] Chiqib ketdi
  SUI 1954 to  CHI 1962 Ishtirok etmadi Ishtirok etmadi
 England 1966 Kirish qabul qilinmadi[84] Kirish qabul qilinmadi
 MEX 1970 Ishtirok etmadi Ishtirok etmadi
 GDR 1974 Chiqib ketdi[84] Chiqib ketdi
 ARG 1978 dan  USA 1994 Ishtirok etmadi Ishtirok etmadi
 FRA 1998 Saralashdan oʻta olmadi Round 1 3 0 0 3 0 10
 KOR  JPN 2002 Round 1 6 0 1 5 2 29
 GER 2006 va  RSA 2010 Ishtirok etmadi Ishtirok etmadi
 BRA 2014 Saralashdan oʻta olmadi Round 2 4 1 1 2 6 6
 RUS 2018 Round 2 8 3 1 4 8 12
 QAT 2022 Round 2 8 3 2 3 12 11
 CAN  USA  MEX 2026 Aniqlanishi uchun Aniqlanishi uchun
Jami 0/22 - - - - - - 29 7 5 17 28 68

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Biantan, Jack „Dooley Wants Veteran Goalie Etheridge To Skipper Azkals“. Pinoy Football (1-iyun 2022-yil). Qaraldi: 2-iyun 2022-yil.
  2. Motoaki Inukai「日本代表公式記録集2008」(yaponcha) Yaponiya futbol assotsatsiyasip.206.
  3. „Why the Azkals' Asian Cup qualification matters to every Filipino“ (28-mart 2018-yil).
  4. „Yearender: Football scales new heights with Philippine Azkals“ (2-yanvar 2012-yil).
  5. „Why the Azkals' Asian Cup qualification matters to every Filipino“ (28-mart 2018-yil).
  6. Stokkermans, Karel „Far Eastern Games“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Qaraldi: 24-mart 2015-yil.
  7. „HISTORY : EUROPE'S FIRST STAR WITH ASIAN ROOTS“. AFC Asian Cup 2015 (21-fevral 2014-yil). Qaraldi: 17-iyul 2014-yil.
  8. „Tight race for medal glory between RP, Thailand“ (25-noyabr 2005-yil). Qaraldi: 29-mart 2015-yil.
  9. Collins, Sandra. 1940 TOKYO GAMES – COLLINS: Japan, the Asian Olympics and the Olympic Movement. Routledge, 2014 — 179–180 bet. ISBN 978-1317999669. 
  10. Veroeveren, Piet „2600th Anniversary of the Japanese Empire 1940 (Tokyo)“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Qaraldi: 25-dekabr 2014-yil.
  11. 11,0 11,1 „PH football renaissance feeding off Azkals' rise“ (25-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 26-mart 2015-yil.
  12. Philippine Football: Its Past, Its Future. University of Asia and the Pacific, 2016 — 49–50 bet. ISBN 978-621-8002-29-6. 
  13. „Philippine Football Federation“. Philippine Olympic Committee. Philippine Olympic Committee. 16-fevral 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-mart 2015-yil.
  14. 14,0 14,1 „13–1 football lose: Can it happen again?“ (17-yanvar 2003-yil). Qaraldi: 29-mart 2015-yil.
  15. 15,0 15,1 „History of Football in the Philippines“. philfootball.info. Philippine Football Federation. 4-fevral 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-iyun 2015-yil.
  16. Maximus, Lucius „6: 1994 World Cup“,. HOW MALAYSIA NEVER REACHED THE WORLD CUP: Harimau Malaya's 40-Year Chronicle of Failure. Fixi Mono, 15-aprel 2014-yil. ISBN 9789670374857. 
  17. „Miracles Malaysia can do without“ (29-noyabr 1991-yil). Qaraldi: 30-mart 2015-yil.
  18. „FIFA – Philippines: World Ranking“. FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. 2-iyul 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  19. „Philippines on the up“. AseanFootball.org. ASEAN Football Federation (9-yanvar 2007-yil). Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  20. „RP booters write one for books“ (reprint). Find Articles (21-noyabr 2006-yil). Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  21. „Preview: Malaysia v Philippines – Philippines confident despite striker shortage“. ESPNsoccernet. ESPN Inc (11-yanvar 2007-yil). 23-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  22. „RP XI downs East Timor in Tiger Cup“ (Reprint). Find Articles (14-dekabr 2004-yil). Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  23. „Soccer-Philippines coach to quit national team, coach youngsters“. Reuters (22-fevral 2007-yil). Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  24. 24,0 24,1 „RP to skip football World Cup qualifiers“. Philippine Daily Inquirer (2-aprel 2007-yil). Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  25. „Philippines making Asian Waves“. FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association (26-iyun 2008-yil). 27-iyun 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  26. „Philippines fail to qualify for AFC Challenge Cup“. AseanFootball.org. ASEAN Football Federation (18-may 2008-yil). Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  27. Nathanielsz, Ronnie. „Philippines edged out of Suzuki Cup“. Inside Sports (26-oktabr 2008-yil). Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  28. Qirg’izboyev Hasanboy Ilhomjon Ug’li Andijon viloyati Qorg’ontepa shahrida,1999 yil 14 yanvar kuni tugulgan
  29. „Philippines stun defending champions“. FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association (5-dekabr 2010-yil). Qaraldi: 9-fevral 2011-yil.
  30. „PH eleven remembers the miracle of Hanoi“ (27-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 31-mart 2015-yil.
  31. „'AZKALS' seek morale support“. Journal Online (3-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 31-mart 2015-yil.
  32. „FIFA.com – 2014 FIFA World Cup Brazil“. FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. 30-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2011-yil.
  33. „Turkmenistan 2–1 Philippines“. The-AFC.com. Asian Football Confederation (16-mart 2012-yil). Qaraldi: 16-mart 2012-yil.
  34. „Philippines 4–3 Palestine“. The-AFC.com. Asian Football Confederation (19-mart 2012-yil). Qaraldi: 22-mart 2012-yil.
  35. „PHL Azkals stun Yemen with two goals in World Cup Qualifiers in Doha“. GMA News Online. Qaraldi: 7-oktabr 2015-yil.
  36. „Philippines create history“. Asian Football Confederation (27-mart 2018-yil). Qaraldi: 29-mart 2018-yil.
  37. „Azkals make history“. BusinessMirror (28-mart 2018-yil). Qaraldi: 28-mart 2018-yil.
  38. „Channel News Asia“. 3-fevral 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-fevral 2019-yil.
  39. #AsianCup2019 Philippines 0-3 China PR Philippine Football Federation, January 12, 2019
  40. Asian Cup 2019. Kyrgyzstan 3 — Philippines 1 KABAR, January 16, 2019
  41. „Syria drubs Azkals in World Cup qualifiers opener“ (5-sentabr 2019-yil).
  42. „Guam 1-4 Philippines - The Philippine Football Federation“ (10-sentabr 2019-yil).
  43. „Maldives 1-2 Philippines - The Philippine Football Federation“ (15-noyabr 2019-yil).
  44. „Guam falls to Philippines 3-0 in Asian Qualifier“.
  45. „China's World Cup qualifying hopes intact after Philippines win“ (8-iyun 2021-yil).
  46. „Asian Qualifiers - Group A: Philippines, Maldives settle for draw“.
  47. „Azkals miss out on AFC Asian Cup slot“. The Philippine Star (15-iyun 2022-yil). Qaraldi: 15-iyun 2022-yil.
  48. „Kaholeros' dogged determination: Azkals' travelling fans make presence felt in enemy territory“. Sports Interactive Network Philippines (4-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 27-mart 2015-yil.
  49. Smit, Hans and Jamlang, Jing (Hosts); Villaflor, Ysabel and Daniel, Xerxes (Guests). Kaholeros and Ultras Filipinas [Podcast]. Philippines: NMF Sports.
  50. Geraldes, Pablo Aro. „National Teams – Team Colors“. RSSSF. Qaraldi: 20-oktabr 2010-yil.
  51. „New Azkals shirt unveiled, plus other Football notes“. The Passionate Fan. Yahoo! Philippines (8-oktabr 2013-yil). Qaraldi: 27-mart 2015-yil.
  52. „Puma continues support for football“ (27-yanvar 1996-yil). Qaraldi: 31-mart 2015-yil.
  53. „Filipinos face Singaporeans Today“ (7-sentabr 1996-yil). Qaraldi: 26-mart 2015-yil.
  54. „Philippines FA sign with Mizuno“. AseanFootball.org. ASEAN Football Federation (16-mart 2008-yil). Qaraldi: 6-may 2010-yil.
  55. „PFF, Mizuno sign P9-M contract“. Mizuno.ph. Mizuno Corporation Philippines (3-aprel 2008-yil). 31-yanvar 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-may 2010-yil.
  56. „New Philippines Away Kit 2012-2013- Azkals Puma Jersey 12–13“. Football Kit News (4-iyun 2012-yil). Qaraldi: 5-iyun 2012-yil.
  57. „Leisure – Trivia“ (fil). Abante (27-may 2007-yil). Qaraldi: 25-avgust 2010-yil.
  58. Tupas, Cedelf. Impressed by turnout, PFF sends Azkals back to Panaad. Philippine Daily Inquirer (8-mart 2017-yil).
  59. „Historic Azkals-Lions friendly introduces sons of Cebu to local football fans“. Philippine Daily Inquirer. Cebu Daily News (18-noyabr 2012-yil). Qaraldi: 26-mart 2015-yil.
  60. „Philippines Fail to Qualify for AFC Challenge Cup“. lloilo City: ASEAN Football Federation (18-may 2008-yil). Qaraldi: 26-mart 2015-yil.
  61. „Thomas Dooley Returns As Azkals Head Coach“. Philippine Football Federation (25-may 2022-yil). Qaraldi: 25-may 2022-yil.
  62. „Philippines MNT Squad For AFC Asian Cup 2023 Qualifiers“. Philippine Football Federation (6-iyun 2022-yil). Qaraldi: 6-iyun 2022-yil.
  63. „Philippines (Team Registration)“. ASEAN Football Federation. Qaraldi: 22-may 2022-yil.
  64. [value&title=&items_per_page=24&page=1 „DLSAA Sports Hall of Fame Awardees“]. „During the Third Asian Games in Tokyo in 1958, he coached the Philippine National Football Team defeating Japan before 60,000 spectators at the National Stadium, and placing 6th among 14 participating Asian nations.“.
  65. „Elizalde to the rescue“ (26-mart 1987-yil), s. 8. Qaraldi: 29-aprel 2015-yil. „Alberto Honasan has been designate coach of the team“.
  66. „Fegidero uses old magic on Malaysia“ (13-may 1993-yil). Qaraldi: 26-mart 2015-yil. „"We lack serious games which can only be attained in overseas tournament", said head coach Mariano Araneta“.
  67. Saaid, Hamdan. „ASEAN Football Federation Championship - Details“. RSSSF (19-iyul 2007-yil).
  68. „Brit takes Philippines role“. skysports.com (12-noyabr 2009-yil).
  69. „Simon McMenemy is the new PHL national team head coach“. Filipino Football (28-avgust 2010-yil). Qaraldi: 8-dekabr 2010-yil.
  70. Tupas, Jeffrey M.. „PFF approves hiring of German coach for Azkals“. Inquirer.net. Philippine Daily Inquirer Inc. (9-yanvar 2011-yil). Qaraldi: 11-yanvar 2011-yil.
  71. Teng Kiat. „Philippines appoint Dooley as new coach“. Goal.com (7-fevral 2014-yil). Qaraldi: 7-fevral 2014-yil.
  72. Christian Jacinto. „New Philippine coach Terry Butcher says he wants Azkals to win 'with finesse and skill'“. Sports Interactive Network Philippines (14-iyun 2018-yil). Qaraldi: 14-iyun 2018-yil.
  73. „Irish coach joins Azkals coaching staff as senior football adviser“. Rappler (14-iyun 2018-yil). Qaraldi: 15-iyun 2018-yil.
  74. „Scott Cooper takes role as Azkals senior adviser, set to work hand in hand with Butcher“. Spin PH (14-iyun 2018-yil). 15-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-iyun 2018-yil. [sayt ishlamaydi]
  75. „Sven-Goran Eriksson: Ex-England manager named Philippines boss“. BBC Sport (27-oktabr 2018-yil). Qaraldi: 27-oktabr 2018-yil.
  76. „Football: Stephan Schröck, Daisuke Sato lead Azkals in PH-China friendly“ (5-iyun 2019-yil). Qaraldi: 5-iyun 2018-yil.
  77. https://www.dugout.ph/vets-youngster-to-flag-azkals[sayt ishlamaydi] [sayt ishlamaydi]
  78. „A significant step: Sven-Goran Eriksson's appointment as new Azkals head coach“. Fox Sports Asia. Qaraldi: 28-oktabr 2018-yil.
  79. „No time to relax as Azkals draw opening bye“. Manila Bulletin (5-dekabr 2021-yil). Qaraldi: 7-dekabr 2021-yil. „English coach Stewart Hall, appointed to call the shots for the Azkals..." / "...Hall will handle the squad with coach Scott Cooper still part of the staff.“.
  80. „Thomas Dooley returns as Azkals coach“. Tiebreaker Times (25-may 2022-yil). Qaraldi: 25-may 2022-yil.
  81. „Filipinos To Enter World Soccer C'sbips“. Morning Tribune (1-sentabr 1948-yil), s. 15. Qaraldi: 21-noyabr 2020-yil.
  82. „Philippines Quit“. Malaya Tribune. Reuters (10-may 1949-yil), s. 10. Qaraldi: 21-noyabr 2020-yil.
  83. „Cup entry“. The Straits Times (14-dekabr 1949-yil), s. 15. Qaraldi: 21-noyabr 2020-yil.
  84. 84,0 84,1 84,2 84,3 „History of the FIFA World Cup Preliminary Competition (by year)“. FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association. 17-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-may 2010-yil.
  85. „1966 FIFA World Cup qualification“. MEMIM Encyclopedia. Qaraldi: 16-sentabr 2015-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]