Atirau (viloyat)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
(Atirau viloyatidan yoʻnaltirildi)
Atirau viloyati
Атырау облысы
Gerb
Gerb
Maqomi viloyat
Maʼmuriy markazi Atirau
Asos solingan sanasi 1933-yil[1]
Akim Izmuxambetov Baqtiqoʻja Salaxatdinovich
Aholi (2013)
555 198
(3,1 %)
Zichligi 4,58 kishi./km²
Millatlar tarkibi qozoqlar 88,96 %
ruslar 8,63 %
koreyslar 0,59 %
Dinlar tarkibi Musulmonlar, Xristianlar
Maydoni 118 631 km² (4,4 %, 12- joy)
Atirau viloyati xaritada
Soat mintaqasi UTC+5
Telefon kodi +7 712х xx-xx-xx
Pochta indeksi 06 xxxx
Avtomobil raqami kodi E
Rasmiy sayti

Atirau viloyati — Gʻrbiy Qozog'iston hududida joylashgan hudud. 1938-yili Gurev viloyati degan nom bilan tashkil topgan. 1992-yildan keyin hozirgi nomga ega boʻlgan. Shimoliy tarafidan G'arbiy Qozog'iston viloyati bilan, sharqida Aqto'be viloyati bilan, janubiy-gʻarbidan Mang'istov viloyati bilan va gʻarbidan Rossiyaning Astraxan viloyati bilan chegaradosh. Viloyat markazi — Atirau shahri.

Mundarija

Tarixi[tahrir]

PSM V43 D796 Winter fishing on the ural river.jpg

Geografiyasi[tahrir]

Atirau viloyati asosan, bepoyon Kaspiy qirgʻogʻiga joylashgan. hudud relefi — Kaspiy dengizining qirgʻogʻidan yuqorilab, tuya oʻrkachlangan dala-dashtlarga qoʻshiladi. Kaspiy atrofi tekisligining koʻp qismini qumli tepaliklar (Narin, Taysoygʻan, Qoraqum) tashkil qiladi. Viloyat shimoli-sharqining oz miqdorini Ural yaqinidagi boʻrli choʻqqilar tashkil qiladi. Viloyatda neft va gaz, kaliy va natriy tuzlari, boʻrat va boshqa konlari nihoyatda koʻp.

Aholisi[tahrir]

Viloyatdagi maillatlar tarkibi:[2][3]
Aholi soni
v 1989-yil
 % Aholi soni
v 1999-yil
 % Aholi soni
v 2010-yil
 %
barchasi 424708 100,00 % 440286 100,00 % 513363 100,00 %
Qozoqlar 338998 79,82 % 391672 88,96 % 469719 91,50 %
Ruslar 63673 14,99 % 38013 8,63 % 32602 6,35 %
Koreyslar 3000 0,71 % 2600 0,59 % 2781 0,54 %
Tatarlar 4913 1,16 % 2728 0,62 % 2529 0,49 %
Ukrainlar 3749 0,88 % 1442 0,33 % 1231 0,24 %
Olmonlar 1401 0,33 % 687 0,16 % 544 0,11 %
O'zbeklar 63 0,01 % 319 0,07 % 416 0,08 %
Bulg'orlar 864 0,20 % 436 0,10 % 389 0,08 %
Ozarbayjonlar 49 0,01 % 9 0,00 % 327 0,06 %
Qoraqalpoqlar 6 0,00 % 5 0,00 % 313 0,06 %
Armanlar 22 0,01 % 5 0,00 % 279 0,05 %
Beloruslar 1066 0,25 % 347 0,08 % 271 0,05 %
va boshqalar 6904 1,63 % 2023 0,46 % 1962 0,38 %

Hududiy boʻlinishi[tahrir]

Atirau viloyati 7 tumanga boʻlingan:

Atirau viloyatining tumanlari
Tumanlar Hududi
(ming km²)
Aholisi
(ming kishi)
Markazi
Jalioʻy 29,4 67,9 Qulsari
Inder 10,9 30,3 Inderbor
Isatay 14,7 23,9 Aqqistau
Qurmangʻazi 20,9 58,5 Ganyushkin
Qizilqoʻgʻa 24,9 32,2 Miyali
Maqat 4,9 27,2 Maqat
Maxambet 9,6 29,0 Maxambet

Viloyatda hammasi boʻlib 2-shahar, 15-shahar tipidagi qishloq va 56 qishloq okrugi mavjud.

Viloyatdagi eng yirik shahar Atirau shahri.

Qishloq xoʻjaligi[tahrir]

Qishloq xoʻjaligining umumiy mahsulot miqdori — 19528,1 million tengeni, aniq miqdor indeksi 99,7 % tashkil qildi. Goʻsht mahsuloti — 47,0 ming tonnani 102,1 %, sut mahsuloti — 54,2 ming tonnani (100,5 %), tuxum — 1,84 milliontani (100,2 %) tashkil qildi. 2010-yilning yanvar-dekabr oylarida yirik qora mol — 182,3 mingtani 102,8 %, qoʻy va echki — 619 mingtani (103,1 %), tuya - 31,7 mingtani (102,5 %), yilqi — 46 mingtani (103,9 %) tashkil qildi.

Manbalar[tahrir]