Pitsa

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Pitsa ( Italyancha talaffuzi: ˈpittsa , Neapolitan: [ˈpittsə] ) italyancha taom boʻlib, ustiga pomidor, pishloq va koʻpincha turli xil mahsulotlar (masalan, kolbasa, qoʻziqorin, piyoz, zaytun ) qoʻshilgan, odatda dumaloq, tekis asosli xamirturushli bugʻ doy xamiridan iborat., sabzavot, go'sht,va boshqalar), keyin an'anaviy ravishda yog'ochli pechda yuqori haroratda pishiriladi. Kichkina pitsa ba'zan pizzetta deb ataladi. Pitsa tayyorlaydigan odam pizzaiolo deb nomlanadi.

Pitsa atamasi birinchi marta 10-asrda Italiyaning Kampaniya bilan chegaradosh Latsio shahridagi Gaeta shahridan lotincha qo'lyozmada qayd etilgan. [1] Zamonaviy pitsa Neapolda ixtiro qilingan va bu taom turlari ko'plab mamlakatlarda mashhur bo'ldi. Bu dunyodagi eng mashhur oziq-ovqatlardan biriga aylandi va Yevropa, Shimoliy Amerika va Avstraliyada keng tarqalgan tez ovqatlanish mahsuloti; pitseriyalarda (pitsa bo'yicha ixtisoslashgan restoranlar), O'rta er dengizi taomlarini taklif qiluvchi restoranlarda, pizza yetkazib berish orqali va ko'cha taomlari sifatida mavjud. Turli oziq-ovqat kompaniyalari oziq- ovqat do'konlarida muzlatilishi mumkin bo'lgan tayyor pitsalarni uy pechida isitish uchun sotadilar.

2017 yilda jahon pitsa bozori 128 milliard dollarni, AQShda esa 44 milliard dollarni tashkil etib, 76 000 ta pitseriyaga tarqaldi. [2] Umuman olganda, 2 yosh va undan katta yoshdagi AQSh aholisining 13 foizi har qanday kunda pitsa iste'mol qilgan. [3]

Associazione Verace Pizza Napoletana (lit. Haqiqiy Neapolitan Pizza Assotsiatsiyasi) 1984 yilda tashkil etilgan notijorat tashkilot bo'lib, shtab-kvartirasi Neapolda joylashgan bo'lib, u an'anaviy Neapolitan pizzasini targ'ib qilishni maqsad qilgan. [4] 2009 yilda Italiya soʻroviga koʻra neapolitan pitssa Yevropa Ittifoqida anʼanaviy maxsus kafolatlangan taom sifatida roʻyxatga olindi va 2017 yilda uni tayyorlash sanʼati YuNESKOning nomoddiy madaniy meros roʻyxatiga kiritildi. [5]

"Pitsa" so'zi birinchi marta eramizning 997-yilida, keyin ham Vizantiya imperiyasining bir qismi bo'lgan Gaeta shahridan lotin matnida paydo bo'lgan; matnda aytilishicha, ma'lum bir mulkni ijaraga oluvchi Gaeta duodecim episkopiga har Rojdestvo kunida ("o'n ikkita pitsa") va har Pasxa yakshanbasida yana o'n ikkita pitssa berishi kerak. [1] [6]

  1. 1,0 1,1 Maiden. „Linguistic Wonders Series: Pizza is a German(ic) Word“. yourDictionary.com. 15-yanvar 2003-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  2. Hynum. „Pizza Power 2017 – A State of the Industry Report“. PMQ Pizza Magazine. 29-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyul 2017-yil.
  3. Rhodes, Donna. „Consumption of Pizza“, Food Surveys Research Group Dietary Data Brief No. 11 (fevral 2014). Qaraldi: 27-sentabr 2017-yil.
  4. „Associazione Verace Pizza Napoletana (AVPN)“. 9-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-iyul 2017-yil.
  5. „Naples' pizza twirling wins Unesco 'intangible' status“ (en-GB), The Guardian (7-dekabr 2017-yil). Qaraldi: 7-dekabr 2017-yil.
  6. Salvatore Riciniello (1987) Codice Diplomatico Gaetano, Vol. I, La Poligrafica