Nuralixon

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Nuralixon (18-asr) - Xiva xoni (1741—47). Abulxayrxon oʻgʻli. Xivaliklar Eron shohi Nodirshoh noibiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtaradilar, unda N. katta rol oʻynaydi. Qoʻzgʻolonchilar Xivani qamal qilib uni egallaydilar. Xiva noibi oʻldirilib, uning qoʻshini qirib tashlangan. Taxtga N. oʻtiradi. Bundan xabar topgan Nodirshoh Marvdagi oʻgʻli Nasrullo mirzoga xat yuborib, unga Xorazmga borib, Eron huk-mronligini qayta tiklashni buyurgan. N.ni taxtga koʻtarishga yordam bergan Xiva amaldorlari Marvga, Nasrullo mirzo oldiga kelib tavba qiladilar. Xivaliklar iltimosiga koʻra, Nodir-shoh Elbarsxonning Xurosonda turgan oʻgʻli Abu Muhammadni Xivaga xon qilib tayinlaydi. Nasrullo mirzo otasining buyrugʻiga koʻra, orolliklar va xivaliklardan yordamchi lashkar toʻplab, uning huzuriga yuboradi, turkmanlar va yovmutlarni esa Xorazmdan Xurosonga koʻchirtirib yuboradi.N. dashtga qochib ketgan. 1746 yil eronliklar N. ni Xiva taxtiga oʻtirishga yana taklif qilganlar, biroq N. bu taklifda biror nay-rang boʻlsa kerak deb xavotirlanib Xivaga bormagan. N.ga dushman qozoq sultoni Botirning oʻgʻli Gʻoyib Xiva taxtiga oʻtqazilgan.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil