Yevrosiyo

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Yevrosiyo

Yevrosiyo — Yer sharidagi eng katta materik, ikki qitʼa — Yevropa va Osiyodan iborat. Yer maydoni 54,9 mln. km2, shundan 2,75 mln. km2 orollar. Materikning uzunligi (gʻarbdan sharqq) 16 ming km, eni (shimoldan janubga) 8 ming km. Yevrosiyoning materikdagi eng chekka nuqtalari: shimolda — Chelyuskin burni (77°43’ sh. k.), janubda — Piay burni (G16’ sh. k.), gʻarbda Roka burni (9°34’ gʻ. u.), sharqda — Dejnev burni (169°40’ g. u.). Yevrosiyoga Yer sharidagi quruqlikning 36,6 % toʻgʻri keladi, materikda Yerdagi jami aholining qariyb 74 % yashaydi. Aholisi 4,947 mln. kishi (2010). Yevrosiyoning janubi-sharqidagi bir qancha orollar Janubiy yarim sharda joylashgan. Yevrosiyoni gʻarbdan Atlantika okeani, shimoldan Shimoliy Muz okeani, janubdan Hind okeani, sharqdan Tinch okeanlari va ularning chekka dengizlari oʻrab olgan. Yevrosiyo — eng qadimgi madaniyat maydonidir. Yevrosiyoning iqtisodiy va maʼnaviy taraqqiyotida Yevrosiyo materigining turli qismlarini bogʻlovchi „Buyuk Ipak yoʻli“ning ahamiyati katta boʻlgan. Quruqlikning yaxlitligi, koʻpgina iqlimiy jarayonlarning umumiyligi, organik dunyo taraqqiyotining va boshqa tabiiy tarixiy hodisalarning oʻxshashligi Yevropa bilan Osiyoni yagona nom — Yevrosiyo deb atashga imkon beradi. „Yevrosiyo“ tushunchasi geologiya va geografiya fanlariga 1883-yil da E. Zyuss tomonidan kiritildi[1].

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil