Yevrosiyo

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Yevrosiyo
Eurasia (orthographic projection).svg
Maydoni 55,000,000 km²
Aholisi 5,262,489,285 (19-noyabr 2017)[1][2]
Aholi zichligi 93/km2
Etnoxoronim Yevrosiyolik
Davlatlar ~93 ta
Vaqt mintaqalari UTC−1 dan UTC+12gacha
Yirik shaharlar

Xitoy bayrogʻi Xitoy Beijing
Shanxay
Hong Kong
Dhaka
Karachi
New Delhi
Mumbay
Jakarta
Surabaya
Istanbul
Tehron
Parij
Brussel
Berlin
Frankfurt
Belgrad
Bagʻdod
Damascus
Athens
Rim
Tokyo
Pxenyan
Seul
Amsterdam
Kuala Lumpur
Manila
Warsaw
Moskva
Sankt-Peterburg
Singapur
Riyadh
Barselona
Madrid
Bangkok
Dubay
London

Toshkent

Yevrosiyo, Yer sharidagi eng katta materik boʻlib, tarkibi Yevropa va Osiyo qitʼalaridan iborat.[3][4] Yer maydoni 55 million km2, shundan 2,75 million km2'i orollar hisoblanadi. Materikning uzunligi gʻarbdan sharqqa 16 ming km, eni shimoldan janubga 8 ming km. Yevrosiyoning materikdagi eng chekka nuqtalari shimolda Chelyuskin burni, janubda Piay burni, gʻarbda Roka burni, sharqda Dejnev burni. Yevrosiyoga Yer sharidagi quruqlikning 36,6%'i toʻgʻri keladi, materikda Yerdagi jami aholining qariyb 74%'i yashaydi. Aholisi 5,2 milliard kishi (19-oktabr 2017).[5][6]

Yevrosiyoning janubi-sharqidagi bir qancha orollar janubiy yarimsharda joylashgan. Yevrosiyoni gʻarbdan Atlantika okeani, shimoldan Shimoliy Muz okeani, janubdan Hind okeani, sharqdan Tinch okeanlari va ularning chekka dengizlari oʻrab olgan. Yevrosiyo eng qadimgi madaniyat maydonidir. Yevrosiyoning iqtisodiy va maʼnaviy taraqqiyotida Yevrosiyo materigining turli qismlarini bogʻlovchi „Buyuk Ipak yoʻli“ning ahamiyati katta boʻlgan. Quruqlikning yaxlitligi, koʻpgina iqlimiy jarayonlarning umumiyligi, organik dunyo taraqqiyotining va boshqa tabiiy tarixiy hodisalarning oʻxshashligi Yevropa bilan Osiyoni yagona nom Yevrosiyo deb atashga imkon beradi. „Yevrosiyo“ tushunchasi geologiya va geografiya fanlariga 1883-yilda E. Zyuss tomonidan kiritildi.[7]

Adabiyotlar[tahrir]



Qoʻshimcha[tahrir]

  • The Dawn of Eurasia: On the Trail of the New World Order by Bruno Maçães, Nashriyot: Allen Lane
  • D. Lane, V. Samokhvalov, The Eurasian Project and Europe Regional Discontinuities and Geopolitics, Palgrave: Basingstoke (2015)
  • V. Samokhvalov, The new Eurasia: post-Soviet space between Russia, Europe and China, European Politics and Society, Volume 17, 2016 – Issue sup1: The Eurasian Project in Global Perspective (Jurnal boshsahifasi)

Manbalar[tahrir]

  1. Population of Europe (2018) - Worldometers. www.worldometers.info. 30-Mart 2018.
  2. Population of Asia (2018) - Worldometers. www.worldometers.info. 30-Mart 2018.
  3. Nield, Ted. Continental Divide. Geological Society. 8 August 2012.
  4. How many continents are there?. National Geographic Society. 27-Iyul 2017. “By convention there are seven continents: Asia, Africa, North America, South America, Europe, Australia, and Antarctica. Some geographers list only six continents, combining Europe and Asia into Eurasia. In parts of the world, students learn that there are just five continents: Eurasia, Australia (Oceania), Africa, Antarctica, and the Americas.”
  5. Population of Europe (2018) - Worldometers. www.worldometers.info. 30 March 2018.
  6. Population of Asia (2018) - Worldometers. www.worldometers.info. 30 March 2018.
  7. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil