Polisaharidlar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Polisaharidlar — monosaharidlar kdldigʻidan tuzilgan yuqori molekulali uglevodlar. P. qayvon, oʻsimlik va mikroorganizmlarda keng tarqalgan biopolimerlarning asosiy guruhidan biri; ular organizmda turli funk-siyalarni bajaradi. Koʻplab tarqalgan P.ning umumiy formulasi CnH2mOm. P.ga monosaharidlar yoki ularning hosilalaridan hosil boʻlgan kondensatlanish polimerlari deb qaraladi. P. monosaharidlar tarkibiga koʻra, gomopolisaharidlar va getero-polisaharidlarga boʻlinadi.

P. tarkibida 20 dan ortiq turli monosaharidlar borligi anik/tngan. Shulardan asosiylari: geksoza, pento-za, aminosahar, dezoksisahar, uron kislotadir.

P.dan sellyuloza, kraxmal va gummilar ayniqsa koʻp ishlatiladi. Bijgʻi-tish sanoatida (qarang Bijgʻish) yopishti-ruvchi modda, plyonka va tola tayyorlashda xom ashyo sifatida qoʻllanadi.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil