Igor Belanov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Igor Belanov
Ihor Belanov.jpeg
Belanov 2012-yilda
Shaxsiy maʼlumot
Toʻliq ismi Igor Ivanovich Belanov
Tavallud sanasi 25-sentabr 1960-yil (1960-09-25) (62 yosh)
Tavallud joyi Odessa, Ukraina SSR, Sovet Ittifoqi
Boʻyi 1.74 m
Ampluasi Hujumchi
Yoshligida aʼzo boʻlgan klublar
1973—1978 Chornomorets Odesa
Professional faoliyati*
Yillar Jamoa Isht. (Gol.)
1979—1981 SKA Odesa 68 (16)
1981—1985 Chornomorets Odesa 116 (26)
1985—1989 Dynamo Kyiv 121 (40)
1989—1991 Borussia Mönchengladbach 24 (4)
1991—1995 Eintracht Braunschweig 64 (21)
1995—1996 Chornomorets Odesa 3 (1)
1996—1997 Metalurh Mariupol 5 (4)
Milliy terma jamoa
1985—1990 Sovet Ittifoqi 33 (8)
*Professional klublardagi gollari (ichki chempionat)

Igor Ivanovich Belanov (ruscha: И́горь Ива́нович Бела́нов) yoki Ihor Ivanovych Bielanov (ukraincha: Ігор Іванович Бєланов; 1960-yil 25-sentyabrda tugʻilgan) — sobiq ukrainalik futbolchi. U faoliyati davomida hujumchi sifatida oʻynagan.

Belanov Dynamo Kyiv klubi tarixida nomini yaratdi, beshta yirik gʻalabani qoʻlga kiritdi va 1986-yilda „Yevropaning eng yaxshi futbolchisi“ deb topildi. Keyin Germaniyada ikki jamoa bilan olti yil oʻtkazdi va unchalik muvaffaqiyat qozona olmadi.

Belanov Times jurnalining barcha davrlardagi jahon chempionatining eng yaxshi 100 nafar futbolchisi roʻyxatiga kiritilgan[1]. U Sovet Ittifoqini bitta Jahon kubogi va bitta Yevropa chempionatida himoya qildi.

2011-yilda Belanov Oleg Bloxin va Vitaliy Staruxin bilan birgalikda „Futbol gʻalabasi“ mukofotida „Ukraina futbolining afsonalari“ deb ataldi[2].

Klubdagi faoliyati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Boshlanishlar va Dinamo Kiev[tahrir | manbasini tahrirlash]

Belanov Sovet Ittifoqida Ukrainaning Odessa shahrida tugʻilgan. U tugʻilgan shahrida, SKA Odesa va FC Chornomorets Odesa bilan professional futbol oʻynashni boshladi. Belanov 1985-yilda mamlakatning eng yaxshi klublaridan biri FC Dynamo Kyivga qoʻshildi va u bilan birga SSSR Oliy ligasi hamda SSSR kubogini zabt etish bilan yakunlangan birinchi mavsumida oʻnta gol urdi.

Jamoadoshlari Oleg Bloxin va Oleksandr Zavarov bilan birga Belanov 1985—1986-yillardagi UEFA kubogi egalari kubogida (har biri beshtadan) toʻpurarlar jadvalida yetakchilk qilgan, shu bilan birga Dynamo ikkinchi marta bu musobaqada gʻolib chiqqan[3]. Belanov Atletico Madridga qarshi finalda (3:0) toʻliq 90 daqiqa oʻynadi.

Germaniya[tahrir | manbasini tahrirlash]

1989-yilning oʻrtalarida 29 yoshli Belanov uzoq kutilgan Gʻarbiy Yevropa tomoniga oʻtishga ruxsat oldi va Germaniyaning Borussia Mönchengladbach klubi safiga qoʻshildi. Uning Bundesligadagi debyuti 1989-yilning 4-noyabrida VfB Stuttgartga qarshi safarda 4:0 hisobida magʻlubiyatga uchraganda boʻldi, jamoada Belanov bir yarim mavsum davomida atigi toʻrtta gol urib, umumiy taassurot qoldira olmadi[4].

Belanov 1991-yil yanvar oyida 2. Bundesliga vakili Eintracht Braunschweig klubiga oʻtdi. U 23-fevral kuni yangi klubida debyut qildi va uch mavsumda jami musobaqada 13 marta gol urdi, shuningdek, 1992—1993-yillarda birorta ham oʻyin oʻtkazmay, jamoa bilan quyi ligaga tushib ketdi.

Isteʼfo[tahrir | manbasini tahrirlash]

1995-yilda Belanov Chernomorets klubiga bir mavsum oʻtkazish uchun qaytdi. U Ilychivets Mariupol klubi bilan oʻynaganidan soʻng deyarli 37 yoshida nafaqaga chiqdi va ikki mavsumda atigi beshta oʻyinda maydonga tushdi.

Xalqaro faoliyati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Belanov Sovet Ittifoqi terma jamoasi tarkibida 33 ta oʻyin oʻtkazib, 8 ta gol urgan. Uning eng yaxshi koʻrsatkichi 1986-yilda Meksikada boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida boʻlib, u yerda Belanov toʻrtta gol urdi va yana oltita golga assistentlik qildi, shu bilan birga uning jamoasi (bu Dynamo Kyivning 13 nafar futbolchisidan iborat edi) 1/8 finalga chiqdi; Belgiyaga qarshi oʻyinda qoʻshimcha vaqtda magʻlub boʻlganda (3:4) Belanov xet-trik qayd etdi[5].

Jahon chempionatidagi bu oʻyin va Dynamoning UEFA kubogi egalari kubogidagi muvaffaqiyati Belanovga „Yevropaning eng yaxshi futbolchisi“ sovrinini qoʻlga kiritishga yordam berdi. U shuningdek, UEFA Euro 1988 finaliga qadar etib borib, Gollandiya bilan toʻqnash kelgan milliy terma jamoa tarkibining bir qismi edi. Final oʻyinida Gollandiyaga 2:0 hisobi bilan SSSR penalti belgiladi: Belanov buni amalga oshirdi, ammo darvozabon Hans van Breukelen kuchi bilan darvozani toʻpdan himoya qila oldi, shunday qilib, hisob asosiy vaqtga qadar 2:0 boʻlib, Gollandiyaga Yevropa chempionligini taqdim etdi[6][7]. Belanov 1985—1990-yillarda 33 ta oʻyinda gʻalaba qozongan[8].

Oʻyin uslubi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Belanov atletikasi, xususan, yugurish tezligi va kuchli gol urishi bilan ajralib turdi. U Oleg Bloxin bilan birga barcha davrlardagi sovet futbolchilari orasida eng tezkor sprinterlardan biri edi. Biroq, Bloxinni ikkalasi ham raqobatbardosh sprinter boʻlgan ota-onasi tarbiyalagan boʻlsa-da, Belanov hech qachon rasmiy sprint mashgʻulotlarini olmagan; Shunga qaramay, u 50 metr masofani 5,7 soniyada bosib oʻtgan, bu oʻsha paytdagi jahon rekordidan atigi 0,3 soniya sekinroq hisoblanar edi[9].

Faoliyat statistikasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Klub[tahrir | manbasini tahrirlash]

Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtirok va gollar
Klub Mavsum Liga Kubok Yevropa Boshqa Jami
Divizion Ishtirok Gollar Ishtirok Gollar Ishtirok Gollar Ishtirok Gollar Ishtirok Gollar
SKA Odesa 1979 32 5 - - - 32 5
1980 36 11 - - - 36 11
Jami 68 16 0 0 0 0 0 0 68 16
Chornomorets Odesa 1981 Sovet Oliy ligasi 27 6 2 0 - - 29 6
1982 Sovet Oliy ligasi 29 2 4 1 - - 33 3
1983 Sovet Oliy ligasi 27 7 1 0 - - 28 7
1984 Sovet Oliy ligasi 33 11 5 3 - - 38 14
Jami 116 26 12 4 0 0 0 0 128 30
Dynamo Kyiv 1985 Sovet Oliy ligasi 31 10 4 2 4 1 - 39 13
1986 Sovet Oliy ligasi 22 10 1 0 8 4 1 0 32 14
1987 Sovet Oliy ligasi 23 8 6 3 6 1 2 1 37 13
1988 Sovet Oliy ligasi 27 9 4 1 - - 31 10
1989 Sovet Oliy ligasi 18 3 4 1 - - 22 4
Jami 121 40 19 7 18 6 3 1 161 54
Borussia Mönchengladbach 1989—1990 Bundesliga 14 4 1 0 - - 15 4
1990—1991 Bundesliga 10 0 2 1 - - 12 1
Jami 24 4 3 1 0 0 0 0 27 5
Eintracht Braunschweig 1990—1991 2. Bundesliga 9 3 - - - 9 3
1991—1992 2. Bundesliga 29 10 1 1 - - 30 11
1992—1993 2. Bundesliga - - - - -
1993—1994 26 8 1 0 - 4 0 31 8
Jami 64 21 2 1 0 0 4 0 70 22
Chornomorets 1995—1996 Ukraina Premyer ligasi 3 1 - - - 3 1
Metalurh Mariupol 1995—1996 Ukraina ikkinchi ligasi 1 0 - - - 1 0
1996—1997 Ukraina birinchi ligasi 4 4 - - - 4 4
Jami 5 4 0 0 0 0 0 0 5 4
Faoliyati jami 401 112 36 13 18 6 7 1 462 132

Xalqaro[tahrir | manbasini tahrirlash]

Terma jamoa va yil boʻyicha ishtirok va gollar
Milliy terma jamoa Yil Ishtirok Gollar
Sovet Ittifoqi 1985 3 0
1986 8 6
1987 7 2
1988 13 0
1989 1 0
1990 1 0
Jami 33 8
Ballar va natijalar birinchi navbatda Sovet Ittifoqining gollari roʻyxatini, ballar ustuni Belanovning har bir golidan keyingi hisobni koʻrsatadi.
Igor Belanov tomonidan kiritilgan xalqaro gollar roʻyxati
No. Sana Joy Raqib Hisob Natija Musobaqa
1 1986-yil 2-iyun Estadio Serxio Leon Chavez, Irapuato, Meksika  Vengriya 3-0 6-0 1986 FIFA Jahon chempionati
2 1986-yil 15-iyun Estadio Nou Camp, Leon, Meksika  Belgiya 1-0 3-4 1986 FIFA Jahon chempionati
3 2-1
4 3-4
5 1986-yil 11-oktyabr Parc des Princes, Parij, Fransiya  Fransiya 1-0 2-0 Euro 1988 saralashi
6 1986-yil 29-oktyabr Lokomotiv stadioni, Simferopol, Sovet Ittifoqi  Norvegiya 2-0 4-0 Euro 1988 saralashi
7 1987-yil 29-aprel Respublika stadioni, Kiyev, Sovet Ittifoqi East Germany Sharqiy Germaniya 2-0 2-0 Euro 1988 saralashi
8 1987-yil 28-oktyabr Lokomotiv stadioni, Simferopol, Sovet Ittifoqi  Islandiya 1-0 2-0 Euro 1988 saralashi

Yutuqlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Dynamo Kyiv

Chornomorets Odesa

  • Ukraina Premyer ligasi ikkinchi oʻrin: 1995—1996

Sovet Ittifoqi

  • UEFA futbol boʻyicha Yevropa chempionati ikkinchi oʻrin: 1988

Individual

  • Oltin toʻp: 1986[10]
  • UEFA kubogi egalari kubogi: 1985—1986-yilgi eng yaxshi toʻpurar[11]
  • World Soccer jurnali tomonidan yilning eng yaxshi oʻyinchisi ikkinchi oʻrin: 1986
  • FIFA Jahon chempionatining bronza butsasi: 1986
  • Eng yaxshi assistent: UEFA Euro 1988[12]
  • The Times tomonidan Jahon chempionatining barcha davrlardagi eng yaxshi 100 nafar futbolchisi
  • Xizmat koʻrsatgan sport ustasi: 1986
  • Sovet Ittifoqining eng yaxshi 33 nafar futbolchisi (4): 1985 — 3-oʻrin, 1986 — 1-oʻrin, 1987 — 3-oʻrin, 1988 — 3-oʻrin.
  • FIFA XI: 1991, 1998
  • Oltin oyoq: 2008, afsona sifatida[13]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. The World Cup’s top 100 footballers of all time — interactive. The Guardian. 27 May 2014
  2. „Лучшими футболистами Украины признаны Анатолий Тимощук, Андрей Шевченко и Александр Шовковский“ (ru). bulvar.com.ua (20-dekabr 2011-yil). Qaraldi: 11-sentabr 2013-yil.
  3. „Cup Winners Cup Top Scorers“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. 22-sentabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-sentabr 2008-yil.
  4. Arnhold. „Ihor Ivanovych Belanov – Matches and Goals in Bundesliga“. RSSSF.com (24-iyun 2020-yil). Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.
  5. „Belanov's three not enough to beat brave Belgium“. FIFA. 19-iyun 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-noyabr 2011-yil.
  6. „Tournament History: Euro 1988 (West Germany)“. Goal.com (4-iyun 2008-yil). Qaraldi: 11-noyabr 2011-yil.
  7. „USSR 0–2 Netherlands“. Goal.com. 20-dekabr 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-iyun 2013-yil.
  8. Arnhold. „Igor Ivanovich Belanov – International Appearances“. RSSSF.com (24-iyun 2020-yil). Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.
  9. Bloxin i Belanov — glavnie sprinteri v istorii futbola. Pikoviy Bloxin schitalsya opasnee Kroyffa i stoil kak Maradona. sports.ru. 27 April 2008
  10. Moore. „European Footballer of the Year ("Ballon d'Or")“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Qaraldi: 6-sentabr 2014-yil.
  11. Owsianski, Jarek. „Cup Winners Cup Topscorers“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (18-dekabr 2013-yil). Qaraldi: 20-noyabr 2015-yil.
  12. Luchshie assistenti YeVRO. Statistika i rekordi. UEFA. 17 June 2020
  13. „Legends“. Golden Foot. 25-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-sentabr 2015-yil.