Donetsk viloyati

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Donetsk viloyati
ukr. Доне́цька о́бласть
Gerb
Gerb
Bayroq
Bayroq
Mamlakat Ukraina bayrogʻi Ukraina
Maqomi Viloyat
Tarkibida 18 tuman, 52 shahar, 131 shtq, 1121 qishloq
Maʼmuriy markazi Donetsk
Yirik shahari Donetsk
Boshqa yirik shaharlari Mariupol, Makeyevka,
Gorlovka, Kramotorsk,
Yenakiyevo, Slavyansk,
Xartsizsk,
Yasinovataya, Baxmut,
Torez, Konstantinovka,
Dzerjinsk, Красноармейск,
Снежное, Дружковка,
Dobropolye, Shaxtyorsk,
Selidovo, Dimitrov,
Debaltsevo, Krasniy Liman
Asos solingan sanasi 1932 yil 2-iyul
Viloyat davlat maʼmuriytining boshligʻi Sergey Taruta
Rasmiy tili rus, ukrain
Aholi (2013)
Decrease4 356 392  kishi[1]
(9,58 % ,  (1-oʻrin)
Zichligi 164,41 kishi./km²
Millatlar tarkibi ukrainlar — 56,87  %, ruslar — 38,22 %, yunonlar — 1,6 %, beloruslar — 0,92 %, tatarlar — 0,40 %, armanlar — 0,33 %, yahudiylar — 0,18 %
Maydoni 26 517 km² (4,39 %, 11-oʻrin)
Balandligi
dengiz sathidan
 • Baland choʻqqisi
 • Eng past joyi


 336 m
 0,4 m
Donetsk viloyati xaritada
Donetsk viloyati, Xarita
Soat mintaqasi Andoza:EET
Kod ISO 3166-2 UA-14
Telefon kodi +380 62
Pochta indeksi 83xxx, 84xxx, 85xxx, 86xxx, 87xxx
Internet domeni donetsk.ua; dn.ua
Avtomobil raqami kodi АН, ЯН, ЕО, ЕН, ЕВ, ЕА, ЕК, ЕМ, ЕС

www.donoda.gov.ua Rasmiy sayti
Koordinatalari: 48°08′N 37°44′E / 48.14°N 37.74°E / 48.14; 37.74

Donetsk viloyati (1961 y.gacha Stalino viloyati) — Ukraina tarkibidagi viloyat. 1932 y. 17 iyulda tashkil etilgan. Ukrainaning jan.-sharqida. Mayd. 26,5 ming km2. Ahsshisi 5125,4 ming kishi (1997), asosan, ukrainlar, shuningdek, yahudiy, belorus va b. millat vakillari ham yashaydi. 18 tumanga boʻlingan, 49 shahar, 139 shaharcha bor. Markazi — Donetsk sh.

D.v.ning koʻp qismi dare vodiylari, jarlar oʻyib yuborgan toʻlqinsimon tekislikdan iborat (bal. 200 m gacha). Shim.-sharqida Donetsk qirlari (bal. 350 m gacha), undan gʻarbda Dnepr boʻyi pasttekisligi, jan.da Azov boʻyi qirlari bor. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yanv.ning oʻrtacha t-rasi shim.-sharqda —7,8°, jan.da —5,4°, iyulniki shim.-sharqda 20,8°, jan.da 22,8°. Yiliga 450–500 mm yogʻin yogʻadi. Yirik daryolari: Severskiy Donets, Samara, Volchya va b. Tuprogʻi koʻp qismida qora-tuproq. Oʻrmonlar bor. Azov dengizi sohilida choʻl oʻsimliklari oʻsadi.

D.v.da ogʻir sanoat (koʻmir qazib olish, metallurgiya va mashinasozlik) rivojlangan. D.v. toshkoʻmir qazib olishda MDHda Rossiyadan keyin 2-oʻrinda turadi. Qora metallurgiyada ma-halliy koks va Krivoy Rog hamda Kerch rudasi va Nikopol marganetsi ishlatiladi. Artyomovsk rangli metall zavodi, Konstantinovka "Ukraink" zdi, Nikitovka simob k-ti va Chasovni Yar oʻtga chidamli buyumlar kti ishlab turibdi.

D.v. ogʻir mashinasozlikning yirik markazlaridan. Koks kimyosi zavodlari bor. Yirik qurilish materiallari sanoatida sement, oyna, yigʻma temir-beton, shifer, asbest ishlab chiqariladi. Slavyanskda yirik kalam f-kasi bor. Yengil va oziq-ovqat sanoati ham rivojlangan. Energetika xoʻjaligi ma-halliy kumir va qisman boshqa yerlardan keltiriladigan neft bilan ishlaydi. Yirik GRESlar bor.

K-x. koʻp tarmokli, yuksak darajada mexanizatsiyalashgan. Gʻalla va texnika ekinlari, sabzavot-poliz, kartoshka va yem-xashak ekinlari ekiladi. Bogʻdorchilik ham rivojlangan. Tokzorlar kengaytirilmoqda. Chorvachilikda koʻproq qoramol boqiladi; choʻchqachilik, qoʻychilik va parrandachilik ham rivojlangan.

T.y.ning asosiy magistrallari: Donbass—Harkov va Donbass—Dnepr boʻyi va b. T.y.lar elektrlashtirilgan. Avtomobil yoʻllari uz. 8,2 ming km. Aeroportlari: Donetsk, Mariupol. Azov dengizi boʻyidagi yirik porti — Mariupol. Oliy oʻquv yurtlari, jamoat kutubxonalari, muzeylar, teatrlar ishlab turibdi.

Adabiyot[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Manba[tahrir]

Andoza:Ukraina maʼmuriy boʻlinishi