Ternopol viloyati

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Ternopol viloyati - Ukrainaning gʻarbiy qismidagi viloyat. 1939 i. 4 dek.da tashkil etilgan. Maydoni 13,8 ming km². Aholisi 1172 ming kishi (1997), asosan, ukrainlar, shuningdek, rus, polyak, belorus, yahudiy va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Shahar aholisi 27%. Ternopol viloyati 16 tumanga boʻlingan, 14 shahar, 15 shaharcha bor. Markazi Ternopol sh. Mux.im shaharlari — Ternopol, Chortkov, Zbaraj, Zaleshchiki, Terebovlya, Kremenets, Zborov va boshqa

Ternopol viloyati Podoliya qirlarining gʻarbiy qismini egallagan. Ukrainaning oʻrmonli dasht zonasida. Viloyat hududi koʻp qismining bal. 300–400 m (eng baland joyi 443 m). Shim. qismida Kremenets qirlari, undan jan.rokda Toltr qirlari joylashgan. Foydali qazilmalari: qoʻngʻir kumir, qurilish materiallari, fosforitlar. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yanv.ning oʻrtacha trasi jan.da —4,6° dan shim.da —5,7° gacha, iyulniki 19,4°, 18,3°; oʻrtacha yillik yogʻin 600–680 mm. Vegetatsiya davri 165 kun. Eng yirik daryosi — Dnestr. Qoratuproq, podzollashgan sur tusli tuproklar uchraydi. Oʻrmonli dasht oʻsimliklari oʻsadi. Dashtlar haydalib (70% hududi), ekinzorlarga aylantirilgan. Ternopol viloyati hududining 12% oʻrmon. Oʻrmonlarda tulki, malla tovushqon, boʻrsiq, qobon yashaydi. Ondatra, nutriya, yenotsimon it iqlimlashtirilgan.

Ternopol viloyatining asosiy sanoat tarmogʻi mahalliy qishloq xoʻjaligi. xom ashyosi asosida ishlaydigan oziq-ovqat sanoati (unyorma, shakarkand, moysir va sut, spirt, tamakifermentatsiya, konserva va sabzavot quritish zdlari, goʻsht kti, Berejanida shisha zdi, Ternopolda elektr armaturasi zdi, qand lavlagi kavlash kombayni, avtotaʼmirlash, taʼmirlashmexanika, savdo asbobuskunalari, chinni, temirbeton zdlari va qurilish industriyasi, mebel k-tlari, Kremenetsda boʻr zdi, Chortkovda avtomobil zdlari bor. Ternopolda, farmatsevtika fkasi, ip gazlama kti (Ukrainadagi yirik ktlardan biri), Ternopol va Chortkovda tikuvchilik fkalari va sunʼiy koʻn zdi, Terebovlyada poyabzal fkasi, Kremenetsda paxta fkasi joylashgan.

Qishloq xoʻjaligi gʻalla, lavlagi va sutgoʻsht yetishtirishga ixtisoslashgan. Gʻalla, yemxashak, texnika ekinlari, kartoshka, sabzavot ekiladi.

Qoramol, qoʻy va echki, choʻchqa boqiladi. Transport yoʻli transporta rivojlangan. Dnestr daryosida kema qatnaydi, aeroport bor. 3 oliy oʻquv yurti, 3 muzey, musiqali drama teatri va filarmoniya mavjud.