Voleybol - Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Voleybol - Yozgi Olimpiada oʻyinlarida
XOQ intizom kodeksi	VVO
Boshqaruv organi	FIVB
Musoboqa	2 (men: 1; women: 1)
Oʻyinlar
	1896; 1900; 1904; 1908; 1912; 1920; 1924; 1928; 1932; 1936; 1948; 1952; 1956; 1960; 1964; 1968; 1972; 1976; 1980; 1984; 1988; 1992; 1996; 2000; 2004; 2008; 2012; 2016; 2020; 2024;
	Medallar;

Voleybol 1964-yildan boshlab erkaklar va ayollar uchun Yozgi Olimpiada oʻyinlari dasturining bir qismi bo‘lib kelmoqda.

Erkaklar turniri joriy etilganidan beri faqat Braziliya, Fransiya, Amerika Qo‘shma Shtatlari va Sobiq Sovet Ittifoqi bir nechta oltin medallarni qo‘lga kiritgan jamoalar hisoblanadi. Erkaklar Olimpiada voleybol turnirining qolgan oltita musobaqasini har biri alohida mamlakat, jumladan Yaponiya, Polsha, Niderlandiya, Rossiya va sobiq Yugoslaviya g‘olib sifatida yakunladi.

Oltin medallar erkaklarnikidan ko‘ra ayollar voleybolida kamroq taqsimlangan; Voleybol bo‘yicha ayollar o‘rtasidagi o‘n oltita Olimpiyada turnirida yettita davlat g‘olib bo‘lgan: Braziliya, Kuba, Xitoy, Yaponiya, Italiya, AQSH va Sobiq Sovet Ittifoqi.

Tarixi

Kelib chiqishi

Olimpiada voleybolining tarixini 1924-yilda Parijda bo‘lib o‘tgan yozgi Olimpiada o‘yinlariga borib taqaladi, u yerda u norasmiy namoyish tadbiri bo‘lgan. Biroq, uning Olimpiada dasturiga qo‘shilishi faqat Ikkinchi Jahon urushidan keyin, FIVB va ba’zi qit’a konfederatsiyalarining tashkil etilishi bilan amalga oshirildi. 1957-yilda Bolgariyaning Sofiya shahrida XOQning 53-sessiyasida bunday talabni qo‘llab-quvvatlash uchun maxsus turnir o‘tkazildi. Musobaqa muvaffaqiyatli o‘tdi va sport turi 1964-yilda rasman taqdim etildi. Xalqaro Olimpiada qo‘mitasi 1968-yilgi Olimpiada o‘yinlari uchun voleybolni to‘xtatishga harakat qildi, ammo bu norozilik bilan qarshi olingan^[1]^[2].

Voleybol bo‘yicha Olimpiada turniri dastlab oddiy musobaqa bo‘lib, uning formati hali ham Jahon chempionatida qo‘llaniladigan musobaqaga o‘xshash edi: barcha jamoalar bir-biriga qarshi o‘ynashdi va keyin g‘alabalar soni, o‘rtacha va o‘rtacha ball bo‘yicha tartiblangan. Ushbu raund–robin' tizimining kamchiliklaridan biri shundaki, medal sovrindorlari o‘yinlar tugashidan oldin aniqlanishi mumkin edi, bu esa tomoshabinlarning qolgan o‘yinlarning natijalariga qiziqishini yo‘qotishlariga olib kelardi.

Ushbu vaziyatni hal qilish maqsadida musobaqa ikki bosqichga bo‘lindi: chorak final, yarim final va finaldan tashkil topgan "yakuniy bosqich" joriy etildi. 1972-yilda yaratilganidan buyon bu yangi tizim voleybol bo‘yicha Olimpiada musobaqalari uchun me’yorga aylandi va odatda „Olimpiada formati“ deb yuritiladi.

O‘yinlarda ishtirok etadigan jamoalar soni 1964-yildan beri barqaror o‘sib bormoqda. 1996-yildan beri erkaklar va ayollar o‘rtasidagi yopiq inshootlarda 12 ta ishtirok etuvchi davlat mavjud. Beshta qit’a voleybol konfederatsiyasining har birida Olimpiada o‘yinlarida ishtirok etadigan kamida bitta milliy federatsiyasi borligi aniqlangan.

Tadbirlar

Event	64	68	72	76	80	84	88	92	96	00	04	08	12	16	20	24	Yillar
Erkaklar turniri	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	16
Ayollar turniri	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	X	16

Jami	2	2	2	2	2	2	2	2	2	2	2	2	2	2	2	2

Erkaklar boʻyicha g‘oliblar

Voleybol bo‘yicha Olimpiada turnirining dastlabki ikkita nashrida Sovet Ittifoqi jamoasi g‘alaba qozondi. 1964-yilda bronza va 1968-yilda kumush, 1972-yilda esa Yaponiya oltin medalni qo‘lga kiritdi. 1976-yilda yangi hujumkor mahoratning joriy etilishi, orqa qatorga hujum qilish Polshaga Sovetlar ustidan juda qattiq besh qatorli musobaqada g‘alaba qozonishga yordam berdi. 1980-yilda erkaklar voleybolining eng kuchli jamoalarining aksariyati Sharqiy blogga tegishli edi, shuning uchun 1980-yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlariga Amerika boshchiligidagi boykot ushbu voqealarga ayollarnikiga qaraganda katta ta’sir ko‘rsatmadi. Sovet Ittifoqi Bolgariya ustidan 3:1 hisobida g‘alaba qozonib, uchinchi Olimpiada oltin medalini qo‘lga kiritdi. 1984-yilda Sovet Ittifoqi boshchiligidagi boykot bilan Qo‘shma Shtatlar finalda Braziliya ustidan osongina o‘tib, G‘arbiy dunyoda o‘zining yangi voleybol yetakchiligini tasdiqladi. O‘sha nashrda kichik davlat Italiya o‘zining birinchi medalini qo‘lga kiritdi, biroq keyingi o‘n yilliklarda Italiya voleybolda yetakchi o‘rinni egalladi. 1988-yilgi finalda AQSH va Sovet voleybol jamoalari o‘rtasida uzoq kutilgan qarama-qarshilik yuzaga keldi: kuchli o‘yinchilar Karch Kiraly va Stiv Timmons Qo‘shma Shtatlarni ikkinchi oltin medalga harakat qilishdi va masalani amerikaliklar foydasiga hal qilishdi.

1992-yilda Braziliya birinchi Olimpiada chempionati uchun favoritlar Birlashgan jamoa, Niderlandiya va Italiyani mag‘lub etdi. Ron Zwerver va Olof van der Meulen bilan ikkinchi o‘rinni egallagan Niderlandiya keyingi nashrda Italiya ustidan besh setda g‘alaba qozondi. 1990-yillarda boshqa yirik voleybol musobaqalarida muvaffaqiyat qozongan bo‘lsa-da, Italiya Olimpiadada yaxshi natija ko‘rsatmadi. Vladimir va Nikola boshchiligidagi Serbiya va Chernogoriya terma jamoalari Atlanta shahrida bronza medalini qo‘lga kiritgandan so‘ng, 2000-yilda finalda Rossiyani mag‘lub etib, oltin medalni qo‘lga kiritishdi (1996 va 2000-yillarda ular Serbiya va Chernogoriya nomi ostida o‘ynashgan).

2004-yilda Braziliya finalda Italiyani mag‘lub etib, ikkinchi oltin medalni o‘z rekordiga qo‘shib, 2000-yillarning erkaklar o‘rtasidagi voleybol bo‘yicha superkuchlari rolini tasdiqladi. 2008-yilda Qo‘shma Shtatlar finalda Braziliyani mag‘lub etib, uchinchi oltin medalni qo‘lga kiritdi. Rossiya Italiyani mag‘lubiyatga uchratib, ikkinchi marta bronza medalini qo‘lga kiritdi. 2012-yilgi finalda Rossiya 0:2 hisobidagi durangdan so‘ng qaytdi va braziliyaliklarga uchinchi setdagi 2 o‘yin ochkosidan birortasini ham ishlatishga imkon bermadi. Dmitry Muserskiy 31 ochko to‘pladi, bu finalda Olimpiada o‘yinlari rekordi hisoblanadi. Italiya Bolgariyani mag‘lub etib, bronza medalini qo‘lga kiritdi^[3].

Olimpiadaning oldingi ikki nashrida ikkinchi o‘rinni egallaganidan so‘ng, braziliyaliklar finalda Italiyaga qarshi to‘g‘ridan-to‘g‘ri g‘alaba qozonib, 2016-yilda o‘z uyida o‘ynab, musobaqa tarixidagi uchinchi oltin medalni qo‘lga kiritdilar^[4]. Qo‘shma Shtatlar 0:2 hisobida mag‘lub bo‘lib, Rossiya ustidan g‘alaba qozonib, bronza medalini qo‘lga kiritdi^[5].

2021-yilda bo‘lib o‘tgan 2020-yilgi turnirda global COVID-19 pandemiyasi tufayli kechikishga sabab bo‘lgan Fransiyalik Earvin N’Gapeth jamoasi 2016-yilda o‘tkazib yuborgan Rossiya Olimpiada qo‘mitasini mag‘lub etib, birinchi oltin medalni qo‘lga kiritdi^[6]. 1988-yilgi bronza medali uchun takroriy o‘yinda Braziliya qo‘shni Argentina tomonidan mag‘lub bo‘ldi^[7].

Oltin medallar erkaklar voleybolida ayollarnikidan ko‘ra teng taqsimlangan bo‘lib ko‘rinadi: sobiq Sovet Ittifoqi (uchta g‘alaba), Amerika Qo‘shma Shtatlari (uchta) va Braziliya (uchta) turnirda bir martadan ortiq g‘olib chiqqan yagona jamoalardir. Qolgan oltita nashrning har birida boshqa mamlakat g‘olib chiqdi. 1990-yillardan beri erkaklar voleybolining asosiy kuchi bo‘lgan va 1976-yildan beri hech qachon turnirni o‘tkazib yubormagan bo‘lsa-da, Italiya Olimpiada o‘yinlarida oltin medalga ega bo‘lgan yagona voleybol markazi hisoblanadi.

Ayollar boʻyicha g‘oliblar

1964-yilda voleybol bo‘yicha Olimpiadaning birinchi mezbon mamlakat Yaponiya g‘olib boʻldi. 1968 va 1972-yillarda Sovet Ittifoqi ketma-ket ikkita g‘alabaga erishdi. Janubiy Koreya 1975-yilgi Olimpiada oldi o‘yinlarida Yaponiyani mag‘lub etib, birinchi oltin medalni qo‘lga kiritishi kutilgan edi, ammo Yaponiya 1976-yilda voleybol bo‘yicha ayollar superkuchlari maqomini yo‘qotgunga qadar yana so‘nggi Olimpiada oltinini qo‘lga kiritdi.

1992-yilda Olimpiada tarixida yangi kuch paydo bo‘ldi: Birlashgan jamoa nomi ostida tashkil etilgan sobiq Sovet Ittifoqi davlatlari birlashgan jamoani tuzishni tanladilar. Oltin medal uchun o‘yinga osonlikcha erishdilar, ammo o‘sib borayotgan Kuba jamoasining kuchli o‘yinini bartaraf eta olmadilar. Super yulduzlari Mireya Luis va Regla Torres boshchiligidagi Kuba oxir-oqibat 1996 va 2000-yillarda mos ravishda Xitoy va Rossiyaga qarshi oltin medalni qo‘lga kiritib, Olimpiada o‘yinlarida ketma-ket g‘alaba qozonish bo‘yicha rekord o‘rnatadi.

2004-yilda yana Xitoy g‘olib bo‘ldi. Ikkinchi o‘rinni Rossiya egalladi, u juda qiyin va dramatik yarim final o‘yinida Braziliyani mag‘lub etdi va to‘rtinchi setda 1:2, 19:24 hisobida mag‘lub bo‘ldi.

2008-yilda Braziliya nihoyat finalda AQShni mag‘lub etib, oltin medalni qo‘lga kiritdi va musobaqada faqat bitta setda mag‘lub bo‘ldi. Xitoy Kubani mag‘lub etib, bronza medalini qo‘lga kiritdi. 2012-yilda Braziliya finalda yana bir bor Qo‘shma Shtatlarni mag‘lub etib, ikki karra oltin medalni qo‘lga kiritdi^[8]. Yaponiya Janubiy Koreyani mag‘lub etib, bronza medalini qo‘lga kiritishga muvaffaq bo‘ldi.

2016-yilda Braziliya terma jamoasi yana bir bor chempionlikni qo‘lga kiritish uchun saralangan bo‘ldi va shu tariqa Kubaning 1992-2000-yillar oralig‘idagi ketma-ket uchta oltin medalini tenglashtirdi. Dastlabki bosqichdagi barcha o‘yinlarda set qoldirmasdan g‘alaba qozonganidan so‘ng, jamoa chorak finalda tay-brekda xitoylik yosh jamoani hayratda qoldirdi. Xitoy oltin medal uchun bahsda Serbiyani to‘rt setda mag‘lub etib, Olimpiada tarixidagi uchinchi chempionlikni qo‘lga kiritdi^[9]. Bu jarayonda Lang Ping 1984-yilda Los-Anjelesda o‘yinchi sifatida oltin medalni qo‘lga kiritgan va Rio-de-Janeyroda murabbiy sifatida bu muvaffaqiyatini takrorlagan birinchi odam bo‘ldi^[10]. Shuningdek, Xitoy dastlabki bosqichda uchta o‘yinda mag‘lub bo‘lganidan so‘ng Olimpiadada g‘olib chiqqan birinchi jamoaga aylandi. Qo‘shma Shtatlar Gollandiyani 3:1 hisobida mag‘lub etib, bronza medalini qo‘lga kiritdi^[11].

2020-yilgi o‘yinlarning o‘n beshinchi mavsumida Qo‘shma Shtatlar Braziliya bilan to‘rt marta uchinchi final uchun to‘qnash keldi, faqat bu safar ular uzoq davom etgan chempionlik qashshoqligini yengdi. Shunday qilib, amerikaliklar ayollar turnirida Braziliya, Xitoy, Kuba, Yaponiya va sobiq Sovet Ittifoqidan keyin g‘olib chiqqan oltinchi davlat bo‘ldi^[12]. Serbiya Janubiy Koreyani ortda qoldirib, bronza medalini qo‘lga kiritdi^[13].

Raqobat formulasi

Voleybol bo‘yicha Olimpiada turniri juda barqaror musobaqa formulasini o‘z ichiga oladi. Quyidagi qoidalar amal qiladi:

Saralash

Har bir musobaqada 12 ta jamoa ishtirok etadi.
Mezbon davlatlar har doim oldindan roʻyxatda hisoblanadi.
Ikki jamoa erkaklar va ayollar o‘rtasidagi Jahon chempionatiga yo‘llanma oladi (ushbu raqam 2016-yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlari oldidan uchtadan qisqartirilgan).
Beshta jamoa qit’a saralash turnirlari g‘olibi sifatida yo‘llanma oladi.
Qolgan to‘rtta o‘rin jahon saralash turnirlarida hal qilinadi.

Musobaqa formati

Saralash bosqichi deb ataladigan birinchi bosqichda jamoalar FIVB Jahon reytingi bo‘yicha reytingga ega bo‘ladi va keyin esa serpentine tizimi yordamida oltita jamoadan iborat ikkita guruhga bo‘linadi. Mezbon davlat har doim 1-o‘rinda turadi.
Saralash bosqichida har bir jamoa o‘z fondidagi barcha boshqa jamoalarga qarshi bitta o‘yin o‘tkazadi. Har bir guruhdagi eng yaxshi to‘rtta jamoa oldinga chiqadi, qolgan ikkitasi musobaqani tark etadi.
Odatda final deb ataladigan ikkinchi bosqichda jamoalar chorak final, yarim final va finalda o‘ynaydi.
Final bosqichi uchun bahslar saralash bosqichida olingan natijalar asosida tashkil etiladi. Har bir guruhdagi eng yaxshi to‘rtta jamoa A1, A2, A3, A4 (A guruhi) va B1, B2, B3, B4 (B guruhi) bo‘lsin. U holda chorak final: A1xB4; A2xB3; A3xB2; A4xB1.
Chorak final g‘oliblari yarim finalni quyidagicha o‘tkazishadi: (A1/B4) x (A3/B2); (A2/B3) x (A4xB1).
Finalda yarim final g‘oliblari oltin uchun, mag‘lublar esa bronza uchun o‘yin o‘tkazadilar.
Turnirda juda qattiq tarkib cheklovlari mavjud: faqat o‘n ikki o‘yinchiga ruxsat beriladi va jarohat olgan taqdirda ham almashtirishga ruxsat berilmaydi.

Erkaklar turnirlari

Natijalar qisqacha mazmuni

Yil	Mezbon	Oltin medali uchun o‘yin			Bronza medali uchun o‘yin			Jamoalar
Yil	Mezbon	Oltin medal sovrindorlari	Ballar	Kumush medal sovrindorlari	Bronza medal sovrindorlari	Score	4-o‘rin	Jamoalar
1964 Batafsil	Tokyo	Sovet Ittifoqi	Round-robin	Yugoslaviya	Yaponiya	Round-robin	Ruminiya	10
1968 Batafsil	Mexico City	Sovet Ittifoqi	Round-robin	Yaponiya	Yugoslaviya	Round-robin	Germaniya Demokratik Respublikasi	10
1972 Batafsil	Munich	Yaponiya	3–1	Germaniya Demokratik Respublikasi	Sovet Ittifoqi	3–0	Bolgariya	12
1976 Batafsil	Montreal	Polsha	3–2	Sovet Ittifoqi	Kuba	3–0	Yaponiya	10
1980 Batafsil	Moscow	Sovet Ittifoqi	3–1	Bolgariya	Ruminiya	3–1	Polsha	10
1984 Batafsil	Los Angeles	AQSH	3–0	Braziliya	Italiya	3–0	Kanada	10
1988 Batafsil	Seoul	AQSH	3–1	Sovet Ittifoqi	Argentina	3–2	Braziliya	12
1992 Batafsil	Barcelona	Braziliya	3–0	Niderlandiya	AQSH	3–1	Kuba	12
1996 Batafsil	Atlanta	Niderlandiya	3–2	Italiya	Yugoslaviya	3–1	Rossiya	12
2000 Batafsil	Sydney	Yugoslaviya	3–0	Rossiya	Italiya	3–0	Argentina	12
2004 Batafsil	Athens	Braziliya	3–1	Italiya	Rossiya	3–0	AQSH	12
2008 Batafsil	Beijing	AQSH	3–1	Braziliya	Rossiya	3–0	Italiya	12
2012 Batafsil	London	Rossiya	3–2	Braziliya	Italiya	3–1	Bolgariya	12
2016 Batafsil	Rio de Janeiro	Braziliya	3–0	Italiya	AQSH	3–2	Rossiya	12
2020 Batafsil	Tokyo	Fransiya	3–2	Rossiya	Argentina	3–2	Braziliya	12
2024 Batafsil	Paris	Fransiya	3–0	Polsha	AQSH	3–0	Italiya	12

Medal jadvali


Oʻrin	Davlat	Oltin	Kumush	Bronza	Umumiy
1	Braziliya (BRA)	3	3	0	6
2	Sovet Ittifoqi (URS)	3	2	1	6
3	AQSh (USA)	3	0	3	6
4	Fransiya (FRA)	2	0	0	2
5	Rossiya (RUS)	1	1	2	4
6	Yaponiya (JPN)	1	1	1	3
7	Niderlandiya (NED)	1	1	0	2
7	Polsha (POL)	1	1	0	2
9	Yugoslavia (FRY)	1	0	1	2
10	Italiya (ITA)	0	3	3	6
11	Chexoslovakiya (TCH)	0	1	1	2
12	Bolgariya (BUL)	0	1	0	1
	GDR (GDR)	0	1	0	1
	Xitoy Respublikasi (ROC)	0	1	0	1
15	Argentina (ARG)	0	0	2	2
16	Kuba (CUB)	0	0	1	1
16	Ruminiya (ROU)	0	0	1	1
Jami (17 davlat)		16	16	16	48

Ishtirok etuvchi davlatlar

Afsona

1st – Chempionlar
2nd – Ikkinchi o‘rin
3rd – Uchinchi o‘rin
4th – Toʻrtinchi o‘rin
• – Kirilmadi / Tasdiqlanmadi
– Mezbon
= – Bu reytingda bittadan ortiq jamoa tenglashdi
Q – Kelgusi turnirga yo‘llanma oldi

Jamoa	1964	1968	1972	1976	1980	1984	1988	1992	1996	2000	2004	2008	2012	2016	2020	2024	Jami
Jazoir	•	•	•	•	•	•	•	12th	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Argentina	•	•	•	•	•	6th	3rd	•	8th	4th	=5th	•	=5th	=5th	3rd	11th	9
Avstraliya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	8th	=11th	•	=9th	•	•	•	3
Belgiya	•	8th	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Braziliya	7th	9th	8th	7th	5th	2nd	4th	1st	5th	6th	1st	2nd	2nd	1st	4th	8th	16
Bolgariya	5th	6th	4th	•	2nd	•	6th	•	7th	•	•	=5th	4th	•	•	•	8
Kanada	•	•	•	9th	•	4th	•	10th	•	•	•	•	•	=5th	8th	10th	6
Xitoy	•	•	•	•	•	8th	•	•	•	•	•	=5th	•	•	•	•	2
Kuba	•	•	10th	3rd	7th	•	•	4th	6th	7th	•	•	•	=11th	•	•	7
Misr	•	•	•	WD	•	10th	•	•	•	=11th	•	=11th	•	=9th	•	12th	6
Fransiya	•	•	•	•	•	•	8th	11th	•	•	=9th	•	•	=9th	1st	1st	6
Germaniya	Germaniya Demokratik Respublikasi							•	•	•	•	=9th	=5th	•	•	6th	3
Buyuk Britaniya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=11th	•	•	•	1
Gretsiya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=5th	•	•	•	•	•	1
Vengriya	6th	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Eron	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=5th	9th	•	2
Italiya	•	•	•	8th	9th	3rd	9th	5th	2nd	3rd	2nd	4th	3rd	2nd	6th	4th	13
Yaponiya	3rd	2nd	1st	4th	•	7th	10th	6th	•	•	•	=11th	•	•	7th	7th	10
Liberiya	•	•	•	•	10th	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Meksika	•	10th	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=11th	•	•	2
Niderlandiya	8th	•	•	•	•	•	5th	2nd	1st	5th	=9th	•	•	•	•	•	6
Polsha	•	5th	9th	1st	4th	•	•	•	=11th	•	=5th	=5th	=5th	=5th	5th	2nd	11
Ruminiya	4th	•	5th	•	3rd	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	3
Rossiya	Sovet Ittifoqi								4th	2nd	3rd	3rd	1st	4th	2nd	•	7^{[upper-alpha 1]}
Serbiya	Yugoslaviya							Serbiya va Chernogoriya				=5th	=9th	•	•	9th	3
Sloveniya	Yugoslaviya bir qismi							•	•	•	•	•	•	•	•	5th	1
Koreya Respublikasi	10th	•	7th	6th	•	5th	11th	9th	=9th	=9th	•	•	•	•	•	•	8
Ispaniya	•	•	•	•	•	•	•	8th	•	=9th	•	•	•	•	•	•	2
Shvetsiya	•	•	•	•	•	•	7th	•	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Tunis	•	•	12th	•	•	9th	12th	•	=11th	•	=11th	•	=11th	•	11th	•	7
AQSH	9th	7th	•	•	•	1st	1st	3rd	=9th	=11th	4th	1st	=5th	3rd	10th	3rd	13
Venesuela	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=9th	•	•	12th	•	2
To‘xtatilgan davlatlar
Yugoslaviya	2nd	3rd	6th	5th	8th	•	•	•	Chexiya								5
Germaniya Demokratik Respublikasi	•	4th	2nd	•	•	•	•	Germaniya									2
Serbiya va Chernogoriya	Yugoslaviya							•	3rd	1st	=5th	Serbiya					3^{[upper-alpha 2]}
Sovet Ittifoqi	1st	1st	3rd	2nd	1st	•	2nd	7th	Rossiya								7^{[upper-alpha 3]}
Germaniya	•	•	11th	•	•	•	•	Germaniya									1
Yugoslaviya	•	•	•	•	6th	•	•	Serbiya va Chernogoriya				Serbiya					1
Jami	10	10	12	10	10	10	12	12	12	12	12	12	12	12	12	12

Ayollar turnirlari

Natijalar qisqacha mazmuni

Yil	Mezbon	Oltin medali uchun o‘yin			Bronza medali uchun o‘yin			Jamoalar
Yil	Mezbon	Oltin medal sovrindorlari	Ballar	Kumush medal sovrindorlari	Bronza medal sovrindorlari	Score	4-o‘rin	Jamoalar
1964 Batafsil	Tokyo	Yaponiya	Round-robin	Sovet Ittifoqi	Polsha	Round-robin	Ruminiya	6
1968 Batafsil	Mexico City	Sovet Ittifoqi	Round-robin	Yaponiya	Polsha	Round-robin	Peru	8
1972 Batafsil	Munich	Sovet Ittifoqi	3–2	Yaponiya	KXDR	3–0	Koreya Respublikasi	8
1976 Batafsil	Montreal	Yaponiya	3–0	Sovet Ittifoqi	Koreya Respublikasi	3–1	Vengriya	8
1980 Batafsil	Moscow	Sovet Ittifoqi	3–1	Germaniya Demokratik Respublikasi	Bolgariya	3–2	Vengriya	8
1984 Batafsil	Los Angeles	Xitoy	3–0	AQSH	Yaponiya	3–1	Peru	8
1988 Batafsil	Seoul	Sovet Ittifoqi	3–2	Peru	Xitoy	3–0	Yaponiya	8
1992 Batafsil	Barcelona	Kuba	3–1	Unified Team	AQSH	3–0	Braziliya	8
1996 Batafsil	Atlanta	Kuba	3–1	Xitoy	Braziliya	3–2	Rossiya	12
2000 Batafsil	Sydney	Kuba	3–2	Rossiya	Braziliya	3–0	AQSH	12
2004 Batafsil	Athens	Xitoy	3–2	Rossiya	Kuba	3–1	Braziliya	12
2008 Batafsil	Beijing	Braziliya	3–1	AQSH	Xitoy	3–1	Kuba	12
2012 Batafsil	London	Braziliya	3–1	AQSH	Yaponiya	3–0	Koreya Respublikasi	12
2016 [[Batafsil	Rio de Janeiro	Xitoy	3–1	Serbiya	AQSH	3–1	Niderlandiya	12
2020 Batafsil	Tokyo	AQSH	3–0	Braziliya	Serbiya	3–0	Koreya Respublikasi	12
2024 Batafsil	Paris	Italiya	3–0	AQSH	Braziliya	3–1	Turkiya	12

Medal jadvali


Oʻrin	Davlat	Oltin	Kumush	Bronza	Umumiy
1	Sovet Ittifoqi (URS)	4	2	0	6
2	Xitoy (CHN)	3	1	2	6
3	Kuba (CUB)	3	0	1	4
4	Yaponiya (JPN)	2	2	2	6
5	Braziliya (BRA)	2	1	3	6
6	AQSh (USA)	1	4	2	7
7	Italiya (ITA)	1	0	0	1
8	Rossiya (RUS)	0	2	0	2
9	Serbiya (SRB)	0	1	1	2
10	GDR (GDR)	0	1	0	1
	Peru (PER)	0	1	0	1
	Unified Team (EUN)	0	1	0	1
13	Polsha (POL)	0	0	2	2
14	Bolgariya (BUL)	0	0	1	1
	Janubiy Koreya (KOR)	0	0	1	1
	Shimoliy Koreya (PRK)	0	0	1	1
Jami (16 davlat)		16	16	16	48

Ishtirok etuvchi davlatlar

Afsona

1st – Chempionlar
2nd – Ikkinchi o‘rin
3rd – Uchinchi o‘rin
4th – Toʻrtinchi o‘rin
• – Kirilmadi / Tasdiqlanmadi
– Mezbon
= – Bu reytingda bittadan ortiq jamoa tenglashdi
Q – Kelgusi turnirga yo‘llanma oldi

Jamoa	1964	1968	1972	1976	1980	1984	1988	1992	1996	2000	2004	2008	2012	2016	2020	2024	Jami
Jazoir	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=11th	=11th	•	•	•	2
Argentina	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=9th	11th	•	2
Avstraliya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=9th	•	•	•	•	•	•	1
Braziliya	•	•	•	•	7th	7th	6th	4th	3rd	3rd	4th	1st	1st	=5th	2nd	3rd	12
Bolgariya	•	•	•	•	3rd	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Kamerun	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=11th	•	•	1
Kanada	•	•	•	8th	•	8th	•	•	=9th	•	•	•	•	•	•	•	3
Xitoy	•	•	•	•	•	1st	3rd	7th	2nd	5th	1st	3rd	=5th	1st	9th	5th	11
Xorvatiya	Yugoslaviya bir qismi							•	•	7th	•	•	•	•	•	•	1
Kuba	•	•	6th	5th	5th	•	•	1st	1st	1st	3rd	4th	•	•	•	•	8
Dominikan Respublikasi	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=11th	•	=5th	•	8th	8th	4
Fransiya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	11th	1
Germaniya	Germaniya Demokratik Respublikasi							•	8th	6th	=9th	•	•	•	•	•	3
Buyuk Britaniya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=9th	•	•	•	1
Gretsiya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=9th	•	•	•	•	•	1
Vengriya	•	•	5th	4th	4th	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	3
Italiya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=9th	=5th	=5th	=5th	=9th	6th	1st	7
Yaponiya	1st	2nd	2nd	1st	•	3rd	4th	5th	=9th	•	=5th	=5th	3rd	=5th	10th	9th	14
Qozogʻiston	Part of Sovet Ittifoqi								•	•	•	=9th	•	•	•	•	1
Keniya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=11th	=11th	•	•	•	12th	12th	4
Meksika	•	7th	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Niderlandiya	•	•	•	•	•	•	•	6th	5th	•	•	•	•	4th	•	10th	4
KXDR	•	•	3rd	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Peru	•	4th	•	7th	6th	4th	2nd	•	=11th	=11th	•	•	•	•	•	•	7
Polsha	3rd	3rd	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=9th	•	•	•	6th	4
Puerto-Riko	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=11th	•	•	1
Ruminiya	4th	•	•	•	8th	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	2
Rossiya	Sovet Ittifoqi								4th	2nd	2nd	=5th	=5th	=5th	7th	•	7^{[upper-alpha 1]}
Serbiya	Yugoslaviya							Serbiya va Chernogoriya				=5th	=11th	2nd	3rd	7th	5
Koreya Respublikasi	6th	5th	4th	3rd	•	5th	8th	•	6th	8th	=5th	•	4th	=5th	4th	•	12
Ispaniya	•	•	•	•	•	•	•	8th	•	•	•	•	•	•	•	•	1
Turkiya	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=9th	•	5th	4th	3
Ukraina	Sovet Ittifoqi bir qismi								=11th	•	•	•	•	•	•	•	1
AQSH	5th	8th	•	•	•	2nd	7th	3rd	7th	4th	=5th	2nd	2nd	3rd	1st	2nd	13
Venesuela	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	=11th	•	•	•	•	1
To‘xtatilgan davlatlar
Yugoslaviya	•	6th	7th	•	•	•	•	•	Chexiya								2
Germaniya Demokratik Respublikasi	•	•	•	6th	2nd	•	5th	Germaniya									3
Sovet Ittifoqi	2nd	1st	1st	2nd	1st	•	1st	2nd	Rossiya								7^{[upper-alpha 3]}
Germaniya	•	•	8th	•	•	6th	•	Germaniya									2
Jami	6	8	8	8	8	8	8	8	12	12	12	12	12	12	12	12

Jami medallar jadvali

Eskirgan NOClar kursiv bilan ko‘rsatilgan.

Manbalar^[14]:


Oʻrin	Davlat	Oltin	Kumush	Bronza	Umumiy
1	Sovet Ittifoqi (URS)	7	4	1	12
2	Braziliya (BRA)	5	4	3	12
3	AQSh (USA)	4	4	5	13
4	Yaponiya (JPN)	3	3	3	9
5	Xitoy (CHN)	3	1	2	6
6	Kuba (CUB)	3	0	2	5
7	Fransiya (FRA)	2	0	0	2
8	Italiya (ITA)	1	3	3	7
9	Rossiya (RUS)	1	3	2	6
10	Polsha (POL)	1	1	2	4
11	Niderlandiya (NED)	1	1	0	2
12	Yugoslavia (FRY)	1	0	1	2
13	GDR (GDR)	0	2	0	2
14	Bolgariya (BUL)	0	1	1	2
	Chexoslovakiya (TCH)	0	1	1	2
	Serbiya (SRB)	0	1	1	2
17	Peru (PER)	0	1	0	1
	Unified Team (EUN)	0	1	0	1
	Xitoy Respublikasi (ROC)	0	1	0	1
20	Argentina (ARG)	0	0	2	2
21	Janubiy Koreya (KOR)	0	0	1	1
	Ruminiya (ROU)	0	0	1	1
	Shimoliy Koreya (PRK)	0	0	1	1
Jami (23 davlat)		32	32	32	96

Nashr bo‘yicha eng qimmat o‘yinchi

Erkaklar

1984 – Steve Timmons (USA)
1988 – Karch Kiraly (USA)
1992 – Marcelo Negrão (BRA)
1996 – Bas van de Goor (NED)
2000 – Bas van de Goor (NED)
2004 – Gilberto Godoy Filho (BRA)
2008 – Clayton Stanley (USA)
2012 – Murilo Endres (BRA)
2016 – Sérgio Santos (BRA)
2020 – Earvin N'Gapeth (FRA)^[15]
2024 – Earvin N'Gapeth (FRA)^[16]

Ayollar

1984 – Lang Ping (CHN)
1988 – Cecilia Tait (PER)
1992 – Paula Weishoff (USA)^[17]
1996 – Cintha Boersma (NED)
2000 – Barbara Jelić (CRO)
2004 – Feng Kun (CHN)
2008 – Paula Pequeno (BRA)
2012 – Kim Yeon-koung (KOR)
2016 – Zhu Ting (CHN)^[18]
2020 – Jordan Larson (USA)^[19]
2024 – Paola Egonu (ITA)

G‘alaba va mag‘lubiyat qaydlari

Erkaklar turniri

Jamoa	O‘ynalgan o‘yinlar	G‘alabalar	Mag‘lubiyatlar	Yutuq foizi
Jazoir	6	0	6	0.0%
Argentina	55	27	28	49.1%
Avstraliya	18	4	14	22.2%
Belgiya	9	2	7	22.2%
Braziliya	113	69	44	61.1%
Bolgariya	60	32	28	53.3%
Kanada	28	9	19	32.1%
Xitoy	12	3	9	25.0%
Kuba	47	22	25	46.8%
Chexiya	37	24	13	64.9%
Germaniya Demokratik Respublikasi	16	11	5	68.8%
Misr	20	1	19	5.0%
Fransiya	31	14	17	45.2%
Germaniya	11	3	8	27.3%
Buyuk Britaniya	5	0	5	0.0%
Gretsiya	6	3	3	50.0%
Vengriya	9	4	5	44.4%
Eron	11	4	7	36.4%
Italiya	85	55	30	64.7%
Yaponiya	62	35	27	56.5%
Liberiya	5	0	5	0.0%
Meksika	14	0	14	0.0%
Niderlandiya	45	26	19	57.8%
Polsha	62	35	27	56.5%
Ruminiya	22	14	8	63.6%
Rossiya ^{[upper-alpha 1]}	56	38	18	67.9%
Serbiya	11	3	8	27.3
Serbiya va Chernogoriya^{[upper-alpha 2]}	22	15	7	68.1%
Koreya Respublikasi	51	16	35	31.4%
Sovet Ittifoqi^{[upper-alpha 3]}	51	41	10	80.4%
Ispaniya	13	4	9	30.8%
Shvetsiya	7	3	4	42.9%
Tunis	38	1	37	2.7%
AQSH	84	49	35	58.3%
Venesuela	10	1	9	10.0%
Germaniya	6	1	5	16.7%
Yugoslaviya	6	3	3	50.0%

Ayollar turniri

Jamoa	O‘ynalgan o‘yinlar	G‘alabalar	Mag‘lubiyatlar	Yutuq foizi
Jazoir	10	0	10	0.0%
Argentina	10	1	9	10.0%
Avstraliya	5	1	4	20.0%
Braziliya	75	52	23	69.3%
Bolgariya	5	3	2	60.0%
Kamerun	5	0	5	0.0%
Kanada	15	1	14	6.7%
Xitoy	65	41	24	63.1%
Xorvatiya	8	4	4	50.0%
Kuba	52	37	15	71.2%
Chexiya	12	4	8	33.3%
Dominikan Respublikasi	17	5	12	29.4%
Germaniya Demokratik Respublikasi	15	7	8	46.7%
Germaniya	21	7	14	33.3%
Buyuk Britaniya	5	1	4	20.0%
Gretsiya	5	1	4	20.0%
Vengriya	15	7	8	46.7%
Italiya	34	17	17	50.0%
Yaponiya	73	42	31	57.5%
Qozogʻiston	5	1	4	20.0%
Keniya	15	0	15	0.0%
Meksika	7	1	6	14.3%
Niderlandiya	21	11	10	52.4%
KXDR	5	3	2	60.0%
Peru	37	12	25	46.2%
Polsha	17	9	8	53.0%
Puerto-Riko	5	0	5	0.0%
Ruminiya	10	4	6	40.0%
Rossiya ^{[upper-alpha 1]}	48	32	16	66.6%
Serbiya	27	13	14	48.1%
Koreya Respublikasi	76	31	45	40.8%
Sovet Ittifoqi^{[upper-alpha 3]}	37	32	5	86.5%
Ispaniya	4	0	4	0.0%
Turkiya	11	5	6	45.5%
Ukraina	5	0	5	0.0%
AQSH	82	50	32	61.0%
Venesuela	5	0	5	0.0%
Germaniya	10	2	8	20.0%

Eslatmalar

1 2 3 4 Russia's total includes one appearance as Russian Olympic Committee in 2020.
1 2 Serbia and Montenegro's total includes two appearances as Federal Republic of Yugoslavia in 1996 and 2000.
1 2 3 4 Soviet Union's total includes one appearance as Unified Team in 1992.

Manbalar

↑ Black Belt Vol. 2, No. 2. Active Interest Media, Inc., Mar 1964 — 27-bet. „Sone Kaminaga black belt.“
↑ „The history of Olympic volleyball“. Olympics.com. Qaraldi: 2021-yil 27-iyul.
↑ „FIVB – London 2012 Olympic Games“. FIVB. Qaraldi: 2018-yil 30-aprel.
↑ „Brazil make triumphant return to the top of the podium“. FIVB.org (2016-yil 21-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.
↑ „USA grab men's bronze with fantastic comeback“. FIVB.org (2016-yil 21-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.
↑ Ngapeth guides France to Olympic glory
↑ Conte powers Argentina’s five-set win to claim bronze
↑ „Brazil wins women's volleyball gold“. ESPN (2012-yil 11-avgust). Qaraldi: 2013-yil 31-oktyabr.
↑ „China crowned champions in Rio de Janeiro“. FIVB.org (2016-yil 21-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.
↑ „Lang Ping became the first person in volleyball to win Olympic gold as player and coach“. FIVB.org (2016-yil 21-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.
↑ „USA raise high wall to stop Netherlands for bronze medal“. FIVB.org (2016-yil 20-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.
↑ Drews shines as USA strike gold in Tokyo
↑ Boskovic’s 33 bags bronze for Serbia
↑ „Medals by Countries“. Olympic Analytics. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.
↑ „Ngapeth named MVP of men's Tokyo 2020 Dream Team“. volleyballworld.com (2021-yil 7-avgust). Qaraldi: 2021-yil 7-avgust.
↑ „French star Ngapeth repeats as Paris 2024 MVP“. volleyballworld.com (2024-yil 10-avgust). Qaraldi: 2024-yil 10-avgust.
↑ „News detail – Olympic Countdown – Barcelona rocks to a Latin American rhythm – FIVB – Olympic Games – Rio 2016“. rio2016.fivb.com. Qaraldi: 2018-yil 30-aprel.
↑ „FIVB:#Rio2016 women's #Volleyball Dream Team“. fivb.com (2016-yil 20-avgust). Qaraldi: 2016-yil 20-avgust.
↑ „Larson leads women's Tokyo 2020 Dream Team“. volleyballworld.com (2021-yil 8-avgust). Qaraldi: 2021-yil 8-avgust.

Havolalar

Fédération Internationale de Volleyball – Rasmiy vebsayt
Olympic Volleyball History– Barcha turnirlar bo‘yicha to‘liq natijalar.
International Olympic Committee – Rasmiy vebsayt

[ROC-14] 1 2 3 4 Russia's total includes one appearance as Russian Olympic Committee in 2020.

[Serbia_and_Montenegro-15] 1 2 Serbia and Montenegro's total includes two appearances as Federal Republic of Yugoslavia in 1996 and 2000.

[Soviet_Union-16] 1 2 3 4 Soviet Union's total includes one appearance as Unified Team in 1992.

[1] Black Belt Vol. 2, No. 2. Active Interest Media, Inc., Mar 1964 — 27-bet. „Sone Kaminaga black belt.“

[2] „The history of Olympic volleyball“. Olympics.com. Qaraldi: 2021-yil 27-iyul.

[3] „FIVB – London 2012 Olympic Games“. FIVB. Qaraldi: 2018-yil 30-aprel.

[4] „Brazil make triumphant return to the top of the podium“. FIVB.org (2016-yil 21-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.

[5] „USA grab men's bronze with fantastic comeback“. FIVB.org (2016-yil 21-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.

[6] Ngapeth guides France to Olympic glory

[7] Conte powers Argentina’s five-set win to claim bronze

[8] „Brazil wins women's volleyball gold“. ESPN (2012-yil 11-avgust). Qaraldi: 2013-yil 31-oktyabr.

[9] „China crowned champions in Rio de Janeiro“. FIVB.org (2016-yil 21-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.

[10] „Lang Ping became the first person in volleyball to win Olympic gold as player and coach“. FIVB.org (2016-yil 21-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.

[11] „USA raise high wall to stop Netherlands for bronze medal“. FIVB.org (2016-yil 20-avgust). Qaraldi: 2016-yil 21-avgust.

[12] Drews shines as USA strike gold in Tokyo

[13] Boskovic’s 33 bags bronze for Serbia

[17] „Medals by Countries“. Olympic Analytics. Qaraldi: 2022-yil 31-yanvar.

[18] „Ngapeth named MVP of men's Tokyo 2020 Dream Team“. volleyballworld.com (2021-yil 7-avgust). Qaraldi: 2021-yil 7-avgust.

[19] „French star Ngapeth repeats as Paris 2024 MVP“. volleyballworld.com (2024-yil 10-avgust). Qaraldi: 2024-yil 10-avgust.

[20] „News detail – Olympic Countdown – Barcelona rocks to a Latin American rhythm – FIVB – Olympic Games – Rio 2016“. rio2016.fivb.com. Qaraldi: 2018-yil 30-aprel.

[21] „FIVB:#Rio2016 women's #Volleyball Dream Team“. fivb.com (2016-yil 20-avgust). Qaraldi: 2016-yil 20-avgust.

[22] „Larson leads women's Tokyo 2020 Dream Team“. volleyballworld.com (2021-yil 8-avgust). Qaraldi: 2021-yil 8-avgust.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[upper-alpha 1]

[upper-alpha 2]

[upper-alpha 3]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]