Turkiy Kengash

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Turkiy Kengash (ozarbayjoncha: Türk Şurası, qozoqcha: Түркі Кеңесі, qirgʻizcha: Түрк Кеңеши, turkcha: Türk Keneşi, inglizcha: Turkic Council) — turkiyzabon davlatlardan tashkil topgan xalqaro tashkilot. Tashkilotning asosiy maqsadi aʼzo davlatlarning har tomonlama doʻstlik va hamkorlikni rivojlanirishiga qaratilgan. Ushbu tashkilot 3-oktabr 2009-yilda Ozarbayjonning Naxchivon shahrida asos solingan.

Yashil rangda - aʼzo davlatlar, havo rangda - aʼzo boʻlishi mumkin boʻlgan davlatlar.
Tashkilot bayrogʻi
Tashkilot nomi Turkiy Kengash
Aʼzo davlatlar soni 4 ta
Shtab-kvartira Turkiya bayrogʻi Turkiya, Istanbul
Parlament assambleyasi Ozarbayjon bayrogʻi Ozarbayjon , Boku
Turkiy Kengash akademiyasi Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston , Nur-Sulton
Tashkilot turi Xalqaro tashkilot
Asos solingan sana 3-oktabr 2009
Rasmiy tillar inglizcha, turkcha, oʻzbekcha, qozoqcha, ozarbayjoncha,qirgʻizcha
Bosh kotib  Qozogʻiston Bag’dod Amreyev
Rasmiy sayti turkkon.org

Tarixi[tahrir]

1992-yilda ilk bor ,,Turkiyzabon davlatlar sammitiʻʻ boʻlib oʻtdi. 2009-yilning 3-oktabr kuni Ozarbayjonning Naxchivon shahrida Ozarbayjon, Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Turkiya oʻrtasida «Naxchivon kelishuvi» imzolandi va «Turkiy kengash» xalqaro tashkilotiga asos solindi va tashkilot kotibiyati bosh binosi Turkiyaning Istanbul shahrida joylashishi aniqlab olindi[1].

Ushbu tashkilotga asos solinishdan avval, 1992-yilda Qozogʻustonning oʻsha paytdagi poytaxti Almatida «Birlashgan turkiylar tili va sanʼati maʼmuriyati»ga asos solingan edi. 1998-yilda esa Ozarbayjonning Boku shahrida «Turkiyzabon davlatlar parlamentlik assambleyasi» tashkil etildi. Yaqin kelajakda ,,Turkiy Kengashgaʻʻ Turkmaniston kirishi kutilmoqda.

Aʼzo davlatlar[tahrir]

Davlat Poytaxti Maydoni Aholisi soni
(ming)
YIM YIM
Aholi jon boshiga
 Ozarbayjon Boku 86 600 km² 10 073 174 mlrd. doll. 18 500 doll.
 Oʻzbekiston Toshkent 448 976 km² 34 037 222 mlrd. doll. 7 000 doll.
 Qirgʻiziston Bishkek 198 500 km² 6 389 23 mlrd. doll. 4000 doll.
 Qozogʻiston Nur-Sulton 2 724 902 km² 18 690 460 mlrd. doll. 26 700 doll.
 Turkiya Anqara 783 562 km² 83 155 2 100 mlrd. doll. 22 000 doll.
Jami: - 4 242 540 km² 152 344 2 979 mlrd. doll. 15 640 doll.

Turkiy Kengashdagi kuzatuvchi davlat[tahrir]

Davlat Aholisi soni Maydoni YIM YIM
Aholi jon boshiga
 Mojariston 9 778 371 93 036 км² 242 mlrd. doll. 24 498 doll.


Turkiy Kengash aʼzosi boʻlmagan turkiyzabon davlatlar[tahrir]

Davlat Poytaxti Maydoni Aholisi soni YIM YIM
Aholi jon boshiga
 Turkmaniston Ashxobod 491 200 km² 5 240 500 95,5 mlrd. doll. 17 485 doll.
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg Shimoliy Qibris Turk Respublikasi Lefkosiya 3 300 km² 294 900 1.7 mlrd. doll. 10 095 doll.
Jami: - 494 500 km² 5 535 400 97,2 mlrd. doll. 13 790 doll.

Tashkilot sohalari[tahrir]

  • Istanbul kotibiyati
  • Prezidentlar kengashi
  • Tashqi ishlar vazirlari kengashi
  • Yuqori martabalilardan tashkil topgan komitet
  • Turkiyzabon davlatlar oqsoqollari kengashi
  • Bokudagi parlament assambleyasi
  • Ostonadagi turkiy akademiya
  • Turkiy madaniyat xalqaro tashkiloti

Tashkilot bosh kotiblari[tahrir]

Xalil Aqinchi[2] Turkiya bayrogʻi Turkiya 3.10.2009 16.09.2014
Ramil Hasanov Ozarbayjon bayrogʻi Ozarbayjon 16.09.2014 3.09.2018
Bag’dod Amreyev Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston 3.09.2018 hozirgi vaqtgacha

Manbalar[tahrir]

Havolalar[tahrir]