Janubiy Sudan
Janubiy Sudan Respublikasi The Republic of South Sudan
| |
|---|---|
| Shior: "Justice, Liberty, Prosperity" | |
| Madhiya: South Sudan Oyee! | |
.svg) | |
| Poytaxt | Juba |
| Eng katta shahar | Juba |
| Rasmiy til(lar) | Ingliz tili |
| Hukumat | Federal Prezidentlik Demokratik Respublika |
| Salva Kiir Mayardit | |
• Vitse-Prezident |
Riek Machar |
| Mustaqillik (Sudandan) | |
• Sana |
9-iyul, 2011-yil |
| Maydon | |
• Butun |
2619,745 km2 (45-oʻrin) |
| Aholi | |
• 2008-yilgi roʻyxat |
8,260,490 (taxminan) (94-oʻrin) |
| YIM (XQT) | 2017-yil roʻyxati |
• Butun |
AQSh$4.812 bil (162-oʻrin) |
• Jon boshiga |
AQSh$366 |
| Pul birligi | Janubiy Sudan funti (rejalangan) |
| Vaqt mintaqasi | UTC+3 |
| UTC+3 | |
| Telefon prefiksi | 249 |
| Internet domeni | yoʻq. (.ss rejalangan) |
|
| |
Janubiy Sudan (rasman Janubiy Sudan Respublikasi) (inglizcha: South Sudan, arabcha: جنوب السودان — Janub as-Sudan) — sharqiy Afrikadagi mamlakat, poytaxti Juba shahri. Sharqda Efiopiya, janubda Keniya, Uganda hamda Kongo Demokratik Respublikasi, gʻarbda Markaziy Afrika Respublikasi va shimolda esa Sudan bilan chegaradosh. 2011-yil 9-iyulgacha Sudan Respublikasi muxtoriyati boʻlib kelgan, shu kungi referendumdan keyin esa, mustaqil davlat deb eʼlon qilingan.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Janubiy Sudanning suveren maqomi 2011-yil 9-iyulda uni mustaqil davlat deb eʼlon qilish toʻgʻrisidagi deklaratsiya imzolangandan soʻng kuchga kirdi[1]. 2011-yil 14-iyuldan beri BMT aʼzosi[2], dunyodagi eng yosh xalqaro tan olingan davlat.
Geografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sharqda Efiopiya, janubda Keniya, Uganda va Kongo Demokratik Respublikasi, gʻarbda Markaziy Afrika Respublikasi va shimolda Sudan bilan chegaradosh; chegaralarining umumiy uzunligi 6018 km. Maydoni — 644,329 km². Sudandan ajralganidan beri u dengizga chiqa olmaydi. Mintaqada qurgʻoqchilik davri juda qisqa va faqat qish oylarida davom etadi (shimolda u uzoqroq, lekin hali ham yil kamroq davom etadi). Yillik yogʻin miqdori shimolda 700 mm dan janubi-gʻarbda 1400 mm gacha. Butun Janubiy Sudan oʻrmonlar bilan qoplangan, ular ikki qismga boʻlingan. Bular janubdagi musson (tropik) oʻrmonlar, uzoq janubdagi ekvatorial oʻrmonlar, yaʼni musson (95%) va ekvatorial (5%).
Hududiy boʻlinishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Janubiy Sudan 10 shtatga boʻlinadi.
- Varab (31 027 km²)
- Yuqori Nil (77 773 km²)
- Sharqiy Ekvatoriya (82 542 km²)
- Jongli (122 479 km²)
- Gʻarbiy Ekvatoriya (79 319 km²)
- Gʻarbiy Bahr al-Gʻazal (93 900 km²)
- Gʻarbiy Yuqori Nil (35 956 km²)
- Koʻl (40 235 km²)
- Shimoliy Bahr al-Gʻazal (33 558 km²)
- Markaziy Ekvatoriya (22 956 km²)
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Fick, Maggie. „Over 99 pct in Southern Sudan vote for secession“. USA Today (2011-yil 30-yanvar). 2011-yil 2-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 30-yanvar.
- ↑ „UN welcomes South Sudan as 193rd Member State“. UN News (2011-yil 14-iyul). 2019-yil 28-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 31-yanvar.
.svg) Qaram hududlar: Hind okeanidagi Britan hududi · Gʻarbiy sahroi kabir¹ · Kanar oroli · Madeyra · Mayotta · Melilya · Reyunon · Epars oroli · Seuta |
 | Geografiyaga oid ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. |