UTC

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Universal vaqt mintaqasilar

UTC ingl. Coordinated Universal Time, frans. Temps Universel Coordonné

UTC Muvofiqlashtirilgan universal vaqt.[1].

UTC jahon soatlar va vaqt tartibga soladi, va qaysi tomonidan boshlangʻich vaqt standartini hisoblydi.Bu quyoshdan bahramand vaqtni rioya qilmaydi; U taxminan 1 soniya ichida, 0 ° kenglikda quyosh vaqt degani emas. Bu Grinvich yaʼni (GMT) uchun bir necha yaqindan bogʻliq vorislardan biri hisoblanadi. UTC joriy versiyasi Xalqaro elektraloqa ittifoqi Tavsiyada (XEI-R TF.460-6) tomonidan belgilanadi, Standard-chastota va vaqt-signal emissiya va Xalqaro atom Time (qatiq) asoslangan. [2]. Muvofiqlashtirilgan universal soat uchun rasmiy qisqartirish UTC hisoblanadi. Bu qisqartirish barcha tillarda bir xil qisqartirish boʻlib foydalaniladi. Xalqaro elektraloqa ittifoqi va Xalqaro Astronomiya Ittifoqi tomonidan bir moyilikda paydo boʻldi. Fransiya maʼruzachilar („temps Universel coordonné“ uchun) TUC taklif etilayotgan vaqt Ingliz maʼruzachilar dastlab, („muvofiqlashtirilgan universal vaqt“ uchun) UTC chiqib taklif qilishgan edi. Murosada UTC qisiqartmasini maʼqul koʻrishdi. Universal vaqt (UT0, UT1 Yerning, UT2, UT1R, va hokazo) variantlarining yoritmoq uchun namunaga muvofiqdur. Dunyo boʻylab vaqt mitaqasi ofset UTC tomonidan vaqt zonalarida roʻyxatida kabi, UTC ijobiy yoki salbiy ofset yordamida ifodalanadi[3]. Gʻarbiy soat mintaqasi UTC orqasida oʻn ikki soat boʻlib, UTC-12 foydalanadi; sharqiy vaqt mintaqasi, nazariy, oʻn ikki soat oldinda UTC boʻlish, UTC + 12 foydalanadi. 1995-yilda Kiribati oroli xalqi oʻz kuniga bir necha soat oldin Avstraliya oʻrniga qariyb 22 soat Avstraliya soʻng ortiq boshlab emas, balki Amerika koʻra Avstraliya bilan oʻz sana tekislang maqsadida UTC + 14 yordamida boshlash uchun tanlab oldi[4]. UTC koʻp Internet va veb sahifalar standartlarida ishlatiladi. Internet orqali komputerlar soatlar sinxronlashtirish uchun moʻljallangan Network Time Protocol, UTC tizimi yordamida maxsus kodlar yoziladi. Komputer serverlari, onlayn xizmatlar va koʻproq oʻziga xos har xil veb sahifalar bir umumeʼtirof vaqtdan foydalanish uchun UTC ni ishlatishadi. UTC aviatsiyada ham ishlatiladi, masalan, uchish rejalari va havo harakatini boshqarish ruxsatnomalarni rasmiylashtirishni uchun. Ob-havo va xaritalar hamma vaqt mintaqalarida va quyoshdan foydalanish vaqti haqida tushunmovchiliklarni oldini olish uchun UTC foydalaniladi. Xalqaro kosmik stantsiya ham bir vaqt standart sifatida UTCdan foydalanadi[5].

Manbalar[tahrir]

  1. Why is UTC used as the acronym for Coordinated Universal Time instead of CUT?. NIST (2013-12-20). 2015-03-27.
  2. International Earth Rotation and Reference Systems Service.
  3. UTC is doomed (2011a). 18 July 2011.
  4. (1997) The Science of Timekeeping. Hewlett-Packard.  .
  5. G. Klyne, C. Newman. RFC 3339. Date and Time on the Internet: Timestamps. IETF. Asl nusxadan arxivlandi (2011-08-23). 31 oktabr 2007.