Islomxoʻja

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Islamkhodja (cropped).JPG

Islomxoʻja (1872-1913.9.8, Xiva) — Xiva xonligining bosh vaziri. Xo-razmda jadidchilik harakati oʻng oqimi rahbarlaridan biri. I. Muhammad Rahim II va Asfandiyorxon xukmronligi davrida Xiva xonligi delegatsiyasi tarkibida Sankt-Peterburg va Moskva sh.larida bir necha marta boʻlgan (190712). Ilgʻor Yevropa madaniyatini targʻib qilgan. Xudoybergan Devonovga Xorazmda kino va surat olish ishiga asos solishida homiylik qildi. Uning tashabbusi bilan Xiva va b. shaharlarda Islom-xoʻja madrasasi va minorasi, Nurulla-boy saroyi, kasalxona, elektrostansiya qurildi, jadid maktablari, hatto rus maktablari ochildi (1908—12). Asfandiyorxon hukmronligi davrida bosh va-zir (1910—13) boʻlib, xonlikning jan. qismini idora etgan hamda xorijiy davlatlar bilan boʻladigan aloqalarni boshqargan. Xonlikni idora etishdagi xizmatlari uchun "vaziri akbar" unvoni berilgan. 1910 y. u xonlikda islohot oʻtkazish toʻgʻrisidagi farmonni ishlab chiqishda faol ishtirok etdi. Sugʻorma dehqonchilikka asoslangan Xorazmda dehqonlarning ahvolini yengillatish uchun yer soligʻini kamaytirishga harakat qilgan. Yosh xivaliklar partiyasining asoschisi Polvonniyoz Hoji Yusupovning yozishicha, taraqqiyparvarlik gʻoyalari uchun oʻz kuyovi Asfandiyorxonning buyrugʻi bilan vahshiyona oʻldirilgan.

Adabiyot[tahrir]

  • Polvonniyoz Hoji Yusupov, Yosh xivaliklar tarixi [xotiralar], oʻrganch, 2000; Xorazm tarixi, 1-j., oʻrganch, 1997.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil