Bagamalar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Bagam orollari
Bagam orollari davlat bayrogʻi   [[Image:|110px|Bagam orollari davlat gerbi]]
Bayroq Gerb
Shior: Forward upward onward together
Madhiya: March On, Bahamaland
Bagam orollari Xaritasi
Poytaxt Nassau
Rasmiy til(lar)
Hukumat Hamdo`stlig
 •  Rohib   Qirolicha Yelizaveta II
 •  General-Gubernator   Artur Dion Hanna
 •  Bosh Vazir   Perri Kristi
Mustaqillik   Buyuk Britaniyadan
 •  Sana   10 iyul 1973
Maydon  
 • Butun 13,940 km² (160-)
 • Suv (%)
Aholi  
 • 2002 roʻyxat 301,790 (177- oʻrin)
 • Zichlik 21/km²
YaIM (XQT) 2005- yil roʻyxati
 • Butun AQSh$5,696 mil. (154-)
 • Jon boshiga AQSh$18,874
Pul birligi Bagam Dollari (BSD)
Vaqt Mintaqasi (UTC)
 • Yoz (DST)
Qisqartma BF
Internet domen .bs
Telefon prefiksi +1

Bagama orollari (Bahamas), Bagama Orollari Hamdo‘stligi (Commowealth of the Bahamas) — Mapkaziy Amerikadagi davlat. BMT a'zosi. Karib dengizida, Florida ya. o.ning jan.-sharqida. 700 oroldan iborat Bagama arxipelagida joylashgan. Maydoni 13,9 ming km². Aholisi 284 ming kishi (1996). Aholining o‘rtacha zichligi 1 km²ga 16 kishi. Ularning 80% negrlar va duragaylar. Aholining 58% shaharlarda yashaydi. Mamlakat poytaxti Nassau shahri. Rasmiy tili — ingliz tili. Dindorlarning aksariyati protestantlar.

Davlat tuzumi[tahrir]

Bagamalar — konstitutsiya-00—1700 mm gacha yog‘in yog‘adi. Maydan okt. gacha yog‘ingarchilik ko‘p bo‘ladi. Tez-tez dovullar bo‘lib turadi. Sho‘r ko‘llar ko‘p. Tuprog‘i laterit toifasiga oid. Doim ko‘m-ko‘k tikanli butalar, qarag‘ay o‘rmonlar, sohilda kokos yong‘og‘i o‘sadi. Qushlar ko‘p. Atrofdagi dengizlar baliqqa boy. Orollarda ohaktosh, tuz va argoniy qazib olinadi, neft konlari qidirilmoqda.Tarixi. Bagamalar tub joy aholisi indeyslar bo‘lgan. 1492 y. X. Kolumb ekspeditsiyasi Yangi Dunyoga yetib kelib, arxipelagning sharqiy orollaridan biriga tushgan va uni ispanlar San-Salvador deb ataganlar. Bagama indeyslarining taqdiri fojiali bo‘lgan. Ispanlar ularni Kuba va Espanolu (Gaiti)ga olib borib, ruda konlarida ishlatishgan. Ular shu yerlarda qirilib ketishgan. 1629 y. inglizlar orollarni bosib olganida bu yerda aholi yo‘q edi. 1782 y. Bagama yana ispanlar tomonidan bosib olindi. Ammo 1783 y.dan u butunlay Angliya mustamlakasiga aylandi. 17—18- a.larda ko‘pgina inglizlar o‘zlarining negr qullari bilan birga bu yerga ko‘chib keldilar va plantatsiya xo‘jaligini rivojlantira boshladilar. 19- a. oxirlaridan Bagamaga AQSH ishbilarmonlari kela boshladilar, lekin sarmoyani sarflaydigan ish topa olmadilar. 1946 y.dan sayyohlar yopirilib kela boshladi, 50- yillar oxiriga kelib, ularning oqimi ayniqsa kuchaydi. Bagamalar AQSH va Yevropaning qishki oromgohi bo‘lib qoldi. Bu yerda ulkan mehmonxonalar, ko‘ngilochar muassasalar qurildi. Soliq sohasidagi imtiyozlarga qiziqqan Amerika kompaniyalari sayyohlikni rivojlantirishga katta mablag‘ sarfladi. Keyinchalik ko‘pgina xorijiy bank va firmalar o‘z ofislarini ochishdi. Bagamalar G‘arbiy yarim sharning yirik moliyaviy markazi bo‘lib qoldi. 1964 y.da Buyuk Britaniya Bagamalar ga ichki mustaqillik berishga majbur bo‘ldi. 1973 y.da Bagamalar mustaqil deb e’lon qilindi. Bagamalar 1973 y.dan BMT a’zosi. Milliy bayrami 10 iyul — Mustaqillik kuni.Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari. Ilg‘or liberal partiya, 1953 y.da tuzilgan; Erkin milliy harakat, 1972 y.da tuzilgan; Bagamalar Hamdo‘stligi kasaba uyushmalari kongressi.Xo‘jaligi. Bagamalar — agrar mamlakat. Iqtisodiyotning asosi — plantatsiya dehqonchiligi. Bagamalar oziq-ovqatga bo‘lgan ehtiyojning atigi 25% ni qondiradi. Apelsin, banan, ananas, mango, pomidor, bodring , shakarqamish, sizal yetishtiriladi. Qo‘y, qoramol, echki, cho‘chqa, uy parrandasi boqiladi. Baliq, dengiz jonivorlari ovlanadi. Iqtisodiy faol aholining yarmidan ko‘prog‘i sayyohlarga xizmat ko‘rsatish bilan band. Katta Bagama o.dagi neftni qayta ishlash zavodi yiliga 25 mln. tonna neftni qayta ishlaydi. Bagama importining 85% ni xom neft tashkil etsa, eksportining 90% neft mahsulotlaridan iborat. Bagamalar da sement va oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Asosiy dengiz porti — Nassau shahri Mamlakat doridarmon, sement, rom, tuz ham eksport qiladi; asbob-uskuna, transport vositalari, oziq-ovqat mahsulotlarini chetdan sotib oladi. AQSH, Buyuk Britaniya va Kanada www.ziyouz.com kutubxonasi 6b-n tashqi savdo munosabatlari olib boradi. Pul birligi — Bagama dollari. Bagamalar da "Nassau gardian" ("Nassau posboni", 1844 y.dan), "Nassau deyli tribyun" ("Nassau minbari", 1903 y.dan) gaz.lari, "Ofishl gazett" ("Rasmiy gazeta") hukumat haftanomasi, "Behamian revyu megezin" ("Bagama sharhi", 1952 y.dan) jur. chiqadi. 1936 y.da radio va teleko‘rsatuvlar kompaniyasi tashkil etilgan.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil