Kaliforniya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Kaliforniya - AQSH jan.gʻarbidagi shtat, Tinch okean sohilida. Mayd. 411 ming km2. Aholisi 34,5 mln. kishi (2001). Maʼmuriy markazi — Sakramento sh. Shtat markazini keng Qirgʻoq boʻyi tizmalari b-n oʻralgan Kaliforniya vodiysi egallagan. Yirik daryolari — Sakramento va San-Xoakin. Sharqda Syerra-Nevada togʻlari, jan.da Moxave qumli choʻli va chuqur tektonik botiqlar (Ajal vodiysi, Solton-Si koʻli) b-n chegaradosh. Iklimi yozi issiq va kishi sernam oʻrta dengiz iqlimi. Shtatning togʻ yon bagʻirlarida issiq va quruq iqlim. Togʻ qaragʻay oʻrmonlari va qattiq bargi doim yashil butalar oʻsadi. K.da Yosemit, Lassen-Volkanik, Sekvayya va Kings-Kanon milliy parklari tashkil etilgan. Neft, tabiiy gaz, oltin, simob, temir rudasi va b. foydali qazilmalar olinadi.

K. AQShning iqtisodiy jihatdan yuksak rivojlangan shtati, muhim harbiy i.ch. markazi. Aviatsiya, raketa-kosmik, radioelektronika, kimyo sanoati, neftni qayta ishlash, mashinasozlik (jumladan, kemasozlik), qora metallurgiya rivojlangan. Koʻplab oziq-ovqat (ayniqsa, konserva sanoati) korxonalari bor. Muhim sanoat markazlari — Los-Anjeles, San-Fransisko, San-Diyego, Oklend. Gollivudda kino sanoati rivoj topgan.

Q.h. intensiv dehqonchilik b-n birga (asosan, meva va sabzavotlar, sitrus mevalar, paxta), ekstensiv chorvachilikka ixtisoslashgan. Shim.

da oʻrmonchilik, dengiz boʻylarida baliq ovlash, turizm rivojlangan.

Muhim portlari: San-Fransisko, Los-Anjeles. Harbiy bazalar, Kaliforniya universiteti bor.

K.ga yevropaliklar 16-a.da kela boshlagan. 18-a.dan ispanlar uni mustamlakaga aylantirganlar. Meksika mustaqillikka erishgach (1821), K. hududi uning tarkibiga kirgan. AQTT1 — Meksika urushi (1846—48) natijasida K. Meksikadan tortib olinib, AQShga qoʻshib olingan; 1850 y.dan AQSH shtati. [1]

Flag of the United States.svg Kaliforniya
California
Flag of the United States.svg
[[Image:{{{Bayrogʻ}}}|120px|border|{{{Bayrogʻ_yozuv}}}]] [[Image:{{{Tamgʻa}}}|100px|{{{Tamgʻa_yozuv}}}]]
[[{{{Bayrogʻ_yozuv}}}]] [[{{{Tamgʻa_yozuv}}}]]

Shtat laqabi: {{{Shtat_laqabi_oʻzbekcha}}}
(Golden State)

Map of USA highlighting California.png
Poytaxt Sacramento
Eng yirik shaharlar Los Angeles
San Diego
San José
Maydon

   - Butun
   - % suv

AQSh: {{{Maydon_oʻrin}}}-oʻrinda

423,970 km²
4.73 %

Aholi

   - Butun (2011)
   - Zichlik
   - Senat oʻrinlari
   - Elektoral ovozlari

AQSh: {{{Aholi_oʻrin}}}-oʻrinda

36,132,147
83.85 kishi/km²
{{{Aholi_senat_oʻrinlari}}}
55

YShM

   - YShM
   - YShM/kishi

AQSh: {{{YaShM_oʻrin}}}-oʻrinda

$1,550,753 mil.
$43,266

Ittifoqqa kirish

   - Sana

31-boʻlib

9 sentabr 1850

Vaqt UTC-8 (PST)
Qisqartma CA [6]
Shtat guli California Poppy

(Eschscholzia californica)

Shtat daraxti California redwoods

(Sequoiadendron giganteum, Sequoia sempervirens)

Kaliforniya - Amerika Qo`shma Shtatlardan biri. Poytaxti - Sacramento shahri. AQSh ittifog`iga 9 sentabr 1850 yilda kirgan, undan oldin - Mexican Cession, Alta California. Kaliforniya hududi jihatidan O`zbekiston hududiga yaqin.

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil