Olimxon

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
nothumb
Qo`qon
???? — 1694 Shohruh I
1694 — ???? Rustam Hoji Sulton
???? — ???? Ashurkul
1710 — 1721 Shohruxbiy
1721 — 1733 Abdurahimbiy
1733 — 1750 Abdulkarimbiy
1750 — 1770 Erdonabiy
1770 Suleymon
1770 Shohruh III
1770 — 1800 Norboʻtabiy
1800 — 1809 Olimxon
1809 — 1822 Umarxon
1822 — 1841 Mohammad Alixon
1842 — 1845 Sheralixon
1845 Murodxon
1845 — 1852 Xudoyorxon
1852 — 1853 Bobobek
1853 — 1858 Xudoyorxon
1858 — 1862 Mallaxon
1862 Murod II
1862 — 1863 Xudoyorxon
1863 — 1866 Mohammad Sulton
1866 — 1875 Xudoyorxon
1875 Nasriddinbek
1875 Poʻlatxon
1875 — 1876 Nasriddinbek

Olimxon (? — 1810) — Qoʻqon xoni (1801 — 10). Ming sulolasidan. Norboʻtabiynint oʻgʻli. Uning davrida saltanat hududini kengaytirish davom ettiriladi. U Ohangaron, Chimkent, Sayram, Toshkent viloyatining ham-masini, Rossiyaga boruvchi karvon yoʻllaridagi mux.im manzilgoqlarni zabt etadi. U Buxoro amirligiga qarshi turishga kuchi yetajagini koʻrib xon unvonini qabul qiladi, davlati esa Qoʻqon xonligi deb atala boshlandi. PoytaxtQoʻqonning siyosiy ahamiyati oshgan. O. togʻli tojiklar: qorateginlar, shoʻgʻnonliklar, badax-shonliklar, eroniylar va boshqalardan ibo-rat yollanma qoʻshin tuzgan. Bu qoʻshin hokimiyatni markazlashtirish uchun kurashda uning tayanchi boʻlgan. O. davrida Rossiya bilan 1-marta savdo aloqalari oʻrnatilgan. O. liniy sohada ham oʻzgarishlar qilishga intilgan, xususan, diniy unvon hisoblangan "eshon"ni bekor qiladi, kambagʻal, bechoralarga va qalandarlarga yer maydonlari va chorva bera-di, shu bilan ularni ijtimoiy-foydali mehnatga jalb qiladi. Ayrim di-niy arboblarni imtihon qiladi va yolgʻonchiligi fosh qilinganlarni jazolaydi. Ulamolar uning bu xattiharakatlaridan norozi boʻladilar. Uning Toshkentdaligidan foydalanib, fitna uyushtiradilar, u oʻldirildi, deb mish-mish tarqatadilar. Taxtga uning ukasi Umar-xon oʻtqaziladi. O. xiyonatni bilib qolib, qisqa yoʻl bilan Qoʻqonga joʻnaydi. Yoʻlda qoʻyilgan pistirma O.ni otib oʻldiradi.

Adabiyot[tahrir]

  • Bobobekov H., Qoʻqon tarixi, T., 1996; Mirolim Mushrif, Qoʻqon xonligi tarixi, T., 1995.

Haydarbek Bobobekov.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil