Oʻzbekistonda COVID-19 pandemiyasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Oʻzbekistonda COVID-19 pandemiyasi
COVID-19 in Uzbekistan.svg
   > 10000 holat
   > 1000 holat
   > 100 holat
   > 10 holat
   < 10 holat
Kasallik COVID-19
Virus shtammlari SARS-CoV-2
Joylashuv Oʻzbekiston
Birinchi holati Toshkent
Aniqlangan sanasi 15-mart 2020-yil
Boshlanishi Uxan, Xubey, Xitoy
Tasdiqlangan holatlar 108 184[1]
Tuzalish 104 007[1]
Oʻlimlar
725[1]
Rasmiy vebsayt
coronavirus.uz

Oʻzbekistonda COVID-19 pandemiyasi Oʻzbekistonda ilk bor 15-mart 2020-yilda tasdiqlangandan soʻng tarqalishni boshladi. Ushbu ilk holat Fransiyadan qaytayotgan Oʻzbekiston fuqarosida aniqlandi. Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vazirligida jabrlanuvchi bilan aloqada boʻlgan va ularning karantini rejalashtirilgan odamlar roʻyxati mavjud. Ushbu holatlar eʼlon qilingach, Qozogʻiston prezidenti Qosim-Joʻmart Toqayev Qozogʻistonda favqulodda holat eʼlon qildi va zudlik bilan Oʻzbekiston bilan chegarani yopdi. Koronavirusning birinchi holatidan ikki kun oldin, Oʻzbekiston Fransiya, Ispaniya va Buyuk Britaniyaga parvozlarni toʻxtatdi. 22-mart 2020-yilda Oʻzbekiston Toshkentdagi kompaniyalarga masofadan turib ishlashni, shuningdek himoya niqoblarini majburiy taqib yurishni buyurdi. 27-mart 2020-yilda mamlakatda birinchi oʻlim 72 yoshli ayol boʻlganligi haqida xabar berildi.

2021-yil 26-iyun holatiga koʻra, Oʻzbekistonda tasdiqlangan holatlar 108 184 tani, tuzalganlar 104 007 kishini hamda vafot etganlar 725 kishini tashkil etmoqda.[1][2] Shavkat Mirziyoyev raisligida o'tkazilgan videoselektorda davlat rahbari bosh vazir viloyat hokimlari bilan birga uch kun muddatda koronavirusga qarshi kurashish bo‘yicha hududiy shtablar faoliyatini kuchaytirishi boʻyicha maxsus topshiriq berdi[3].

Koronavirus koʻrsatkichida bolalar ulushi[tahrir]

Oʻzbekistonda koronavirusga chalingan bemorlar orasida bolalarning ulushi 2021-yil aprel holatiga koʻra, yangidan ro‘yxatga olingan 206 ta bemordan 54 nafari 19 yoshgacha bo‘lgan bolalardir. Bu bir kunda umumiy ro‘yxatga olinganlarning 26,2 foizini tashkil etadi[4].

Vaksina zaxirasi[tahrir]

O‘zbekistonning vaksina zaxirasi iyun holatiga ko‘ra 7,4 million dozaga yetgan. Shundan 3,5 million dozadan ortig‘i vaksinasiya jarayonlarida qo‘llanilgan[5].

Vaksinatsiya[tahrir]

O‘zbekistonda 2021-yil 1-apreldan koronavirus infeksiyasiga qarshi ommaviy emlash tadbirlariga start berildi[6].

Koronavirusga qarshi kurash shtabi a’zosining ma’lumotiga ko‘ra O‘zbekistonda 3000 dan ortiq emlash markazlari va 800 ta mobil guruhlar tashkil etilgan. Biroq, bunga qaramay emlash darajasi past. Bu holatda Nurmat Otabekov majburiy emlash g‘oyasi bilan chiqqan va bu to‘g‘ri bo‘lib, bu borada Rossiya tajribasini o‘rganishni taklif qilgan[7].

2015-yil 15-martda tasdiqlangan „Yuqumli kasalliklar immunoprofilaktikasi“ sanitariya qoidalari va normalaridagi epidemiologik ko‘rsatma asosida emlash jadvaliga koronavirus infeksiyasiga qarshi emlash tartibi yuzasidan qo‘shimcha kiritilgan.

Unga asosan:

  • 2021-yil 1-sentyabrgacha 18 yoshdan katta bo‘lgan quyidagi toifa yoki guruhdagi aholi qatlami koronavirus infeksiyasiga qarshi 1-doza vaksinalari;
  • 1-oktyabrgacha 2-doza vaksinalari;
  • 1-noyabrgacha 3-doza vaksinalari bilan ommaviy emlanishi (salomatligi bo‘yicha qarshi ko‘rsatma bo‘lgan hollar bundan mustasno) shartligi belgilandi[8].

Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Spikeri Nurdin Ismoilov fuqarolarni majburiy tarzda emlashga salbiy baho bergan va majburiy emlash mavjud qonunlarga zid ekanini aytgan[9].

Shpris ta’minoti, xavfsiz qutilar ta’minoti va boshqalar uchun respublikada 6 milliard so‘mdan ziyod mablag‘lar ajratilgan va xaridlar amalga oshirilyapti. 10 mingdan ortiq vaksinatorlar, patronaj hamshiralari, 33 mingdan ortiq shifokorlar ishtirokida vaksinasiyaga tayyorgarlik ko‘rilyapti. Koronavirusga qarshi vaksina olgan aholiga emlanganlik to‘g‘risida sertifikat beriladi[10]. 2021-yilning iyul oyi holatiga koʻra Oʻzbekistonda 1 023 425 kishi COVID-19'ga qarshi emlangan[11]. Tibbiyot ekspertlari ZF-UZ-VAC 2001 vaksinasini Oʻzbekistondagi eng samarali vaksina deb topdilar[12].

Pulli vaksinatsiya[tahrir]

Kelgusida nodavlat va milliy emlash kalendari asosida rejali emlash tadbirlari bilan shug‘ullanmaydigan davlat tibbiyot tashkilotlarida koronavirus infeksiyasiga karshi emlashni pulli asosda o‘tkazishga ruxsat beriladi va ular bu ish bilan shug‘ullanishi mumkin. Nodavlat tibbiyot tashkilotlari COVID-19’ga qarshi emlangan fuqarolarga sertifikat berish va ular to‘g‘risidagi ma’lumotlar bazasini yuritishi kerak bo‘lib, Sog‘liqni saqlash vazirligining Axborot-kommunikasiya texnologiyalarini rivojlantirish markaziga (emlash.uz) integrasiya qilinadi, emlangan fuqarolarga belgilangan shakldagi QR-kodli (matrik shtrix-kod) sertifikat beriladi[13].

Vaksinatsiya tavsiya etilmaydigan holatlar[tahrir]

Koronavirus infeksiyasiga qarshi emlashlar quyidagi holatlarda tavsiya etilmaydi:

  • Homiladorlar, 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarga;
  • OITS (OIV) infeksiyasi bilan kasallanganlarga;
  • Vaksinani tarkibiy qismidagi vositalarga allergiyasi bo‘lgan odamlarga;
  • Surunkali kasalliklarni avj olgan davri bo‘lsa;
  • Boshqa infeksion kasalliklarni o‘tkir davri bo‘lganlarga[14].

Vaksinatsiyaning Oʻzbekistondagi nojoʻya taʼsirlari[tahrir]

2021-yil aprel oyiga qadar umumiy emlanganlar orasida yengil darajadagi nojo‘ya ta’sirlar 71 holatda qayd etildi. Bular quyidagi nojo‘ya ta’sirlar:

  • 45,7 foizda tana haroratining 37,5 darajadan birmuncha oshishi;
  • 21,2 foizda tanada og‘riq;
  • 14,1 foizda emlagan joyda qichishish;
  • 11,2 foizda yengil bosh og‘rig‘i;
  • 6,1 foizda emlangan joyda og‘riqning paydo bo‘lishi;
  • 2,7 foizda asabiylashish, holsizlanish, qo‘rqish kabi belgilar[15].

Maxsus poliklinikalar[tahrir]

Toshkent shahrining 11 tumanida koronavirus bilan kasallangan bemorlarga mo‘ljallangan maxsus poliklinikalar tashkil etildi. Poliklinikalar koronavirus infeksiyasiga gumon qilingan shaxslar hamda ushbu infeksiya tasdiqlangan bemorlarga birlamchi tibbiy-sanitariya yordamini ko‘rsatadi. Shuningdek, muassasalar zarur laborator hamda instrumental tekshiruvlar o‘tkazish va ambulator davolashni yo‘lga qo‘yish maqsadida tashkil etilgan. Mazkur poliklinikalar aholiga kun-u tun xizmat ko‘rsatadi. Har bir markazga 3 tadan tibbiy brigada biriktirilgan va ular tarkibidan 2 nafar shifokor hamda 2 nafar o‘rta tibbiyot xodimi o‘rin olgan[16].

Qonunbuzarliklar[tahrir]

2021-yil iyul oyida COVID-19 vaksinalarining shifokorlar tomonidan poliklinikadan chiqarib sotilishi holatlari kuzatildi, qonunbuzarlarga chora koʻrildi[17].

Vaqt jadvali[tahrir]

2020[tahrir]

Fevral[tahrir]

Oʻzbekiston havo yoʻllari 2020-yil 28-fevralda Jidda va Madinaga reyslarni toʻxtatdi[18]. 2020-yil 13-martda Oʻzbekiston Fransiya, Ispaniya va Buyuk Britaniyaga parvozlarni toʻxtatdi[19]. Ikki kun oʻtgach, mamlakatga Fransiyadan qaytayotgan Oʻzbekiston fuqarosida koronavirusning birinchi holati tasdiqlandi[20]. Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash vazirligi bemor bilan aloqada boʻlgan shaxslar roʻyxatini eʼlon qildi, ularning karantinga oldi[21]. Ushbu holat eʼlon qilingach, Qozogʻiston prezidenti Qosim-Jomart Toʻqaev Qozogʻistonda favqulodda holat eʼlon qildi va zudlik bilan Oʻzbekiston bilan chegarani yopdi[22].

Mart[tahrir]

  • 2020-yil 20-martda hukumat koʻngilochar joylar va choyxonalar yopilishini va katta toʻylar va boshqa oilaviy yigʻilishlar taqiqlanishini eʼlon qildi[23].
  • 2020-yil 22-martda Oʻzbekiston Toshkentdagi kompaniyalarga masofadan turib ishlashni, shuningdek himoya niqoblarini taqishni majburiy qildi[24].
  • 2020-yil 27-martda mamlakatda birinchi oʻlim haqida xabar berildi; sogʻligʻi yomon boʻlgan va yurak xurujiga uchragan 72 yoshli ayol vafot etdi. U yaqinda Turkiyadan qaytgan qizi tomonidan virusni yuqtirganligi aniqlandi[26].

2021[tahrir]

Iyun[tahrir]

  • 25-iyundan Oʻzbekiston SSV karantin tartibi kuchaytirilganini maʼlum qildi[28].

Iyul[tahrir]

  • Toshkentning 11 tumanida koronavirus bemorlari uchun instrumental tekshiruv oʻtkazish va ambulator davolashni yoʻlga qoʻyish maqsadida maxsus poliklinikalar tashkil etildi[29].
  • 15-iyul kuni bir sutka davomida 478 kishida kasallik aniqlandi[30].
  • Fargʻona shahar tibbiyot birlashmasining tugʻruq kompleksida koronavirusga chalingan homilador, tugʻruqdagi va tuqqan ayollar uchun maxsus 100 oʻrinli tugʻruq kompleksitashkil etildi[31].

Statistika[tahrir]

COVID-19 cases in Oʻzbekiston  ()
     Deaths        Recoveries        Active cases

Mar Mar Apr Apr Oxirgi 15 kun Oxirgi 15 kun

Date
# of cases
# vafot etganlar
2020-03-15
1(n.a.)
2020-03-16
6(500 %)
2020-03-17
10(66,7 %)
2020-03-18
15(50,0 %)
2020-03-19
23(53,3 %)
2020-03-20
33(43,5 %)
2020-03-21
43(30,3 %)
2020-03-22
43(=)
2020-03-23
46(7,0 %)
2020-03-24
50(8,7 %)
2020-03-25
60(20,0 %)
2020-03-26
75(25,0 %)
2020-03-27
88(17,3 %) 1(n.a.)
2020-03-28
104(18,2 %) 2(100 %)
2020-03-29
144(38,5 %) 2(=)
2020-03-30
149(3,5 %) 2(=)
2020-03-31
172(15,4 %) 2(=)
2020-04-01
181(5,2 %) 2(=)
2020-04-02
205(13,3 %) 2(=)
2020-04-03
227(10,7 %) 2(=)
2020-04-04
266(17,2 %) 2(=)
2020-04-05
342(28,6 %) 2(=)
2020-04-06
457(33,6 %) 2(=)
2020-04-07
520(13,8 %) 2(=)
2020-04-08
545(4,8 %) 3(50,0 %)
2020-04-09
582(6,8 %) 3(=)
2020-04-10
624(7,2 %) 3(=)
2020-04-11
767(22,9 %) 4(33,3 %)
2020-04-12
865(12,8 %) 4(=)
2020-04-13
998(15,4 %) 4(=)
2020-04-14
1165(16,7 %) 4(=)
2020-04-15
1275(9,5 %) 4(=)
2020-04-16
1349(5,8 %) 4(=)
2020-04-17
1390(3 %) 4(=)
2020-04-18
1490(7.2 %) 5(25 %)
2020-04-19
1543(3.5 %) 5(=)
2020-04-20
1604(4.0 %) 5(=)
2020-04-21
1678(4.6 %) 6(20 %)
2020-04-22
1692(0.8 %) 7(17 %)
2020-04-23
1758(3.9 %) 8(1,1 %)
2020-04-24
1778(1.1 %) 8(14 %)
2020-04-25
1862(4.7 %) 8(0 %)
2020-04-26
1869(0.3 %) 8(0 %)
2020-04-27
1904(1.8 %) 8(0 %)
2020-04-28
1939(1.8 %) 8(0 %)
2020-04-29
2002(3.2 %) 9(12 %)
2020-04-30
2039(1.8 %) 9(0 %)
2020-05-01
2020-05-02
2020-05-03
2020-05-04
2020-05-05
2020-05-06
2020-05-07
2020-05-08
2020-05-09
2020-05-10
2020-05-11
2020-05-12
2020-05-13
2020-05-14
2020-05-15
2020-05-16
2020-05-17
2020-05-18
2020-05-19
2020-05-20
2020-05-21
2020-05-22
2020-05-23
2020-05-24
2020-05-25
2020-05-26
2020-05-27
2020-05-28
2020-05-29
2020-05-30
2020-05-31
2020-06-01
2020-06-02
2020-06-03
2020-06-04
2020-06-05
2020-06-06
2020-06-07
2020-06-08
2020-06-09
2020-06-10
2020-06-11
2020-06-12
2020-06-13
2020-06-14
2020-06-15
2020-06-16
2020-06-17
2020-06-18
2020-06-19
2020-06-20
2020-06-21
2020-06-22
2020-06-23
2020-06-24
2020-06-25
2020-06-26
2020-06-27
2020-06-28
2020-06-29
2020-06-30
2020-07-01
2020-07-02
2020-07-03
2020-07-04
2020-07-05
2020-07-06
2020-07-07
2020-07-08
2020-07-09
2020-07-10
2020-07-11
2020-07-12
2020-07-13
2020-07-14
2020-07-15
2020-07-16
2020-07-17
2020-07-18
2020-07-19
2020-07-20
2020-07-21
2020-07-22
2020-07-23
2020-07-24
2020-07-25
2020-07-26
2020-07-27
2020-07-28
2020-07-29
2020-07-30
2020-07-31
2020-08-01
2020-08-02
2020-08-03
2020-08-04
2020-08-05
2020-08-06
2020-08-07
2020-08-08
2020-08-09
2020-08-10
2020-08-11
2020-08-12
2020-08-13
2020-08-14
2020-08-15
2020-08-16
2020-08-17
2020-08-18
2020-08-19
2020-08-20
2020-08-21
2020-08-22
2020-08-23
2020-08-24
2020-08-25
2020-08-26
2020-08-27
2020-08-28
2020-08-29
2020-08-30
2020-08-31
2020-09-01
2020-09-02
2020-09-03
2020-09-04
2020-09-05
2020-09-06
2020-09-07
2020-09-08
2020-09-09
2020-09-10
2020-09-11
Manba:

Hudud boʻyicha[tahrir]

Oʻzbekistonda hudud boʻyicha tasdiqlangan COVID-19 holatlari[32]
Hudud Holatlar Vafot etganlar Tuzalganlar
Toshkent shahri,
Toshkent viloyati va
Sirdaryo viloyati
7121 20 4170
Buxoro viloyati 540 2 504
Andijon viloyati 191 0 180
Fargʻona viloyati 158 1 157
Namangan viloyati 305 4 286
Xorazm viloyati 325 0 302
Qoraqalpogʻiston Respublikasi 152 0 143
Qashqadaryo viloyati 202 1 119
Jizzax viloyati 43 2 3
Samarqand viloyati 495 2 400
Surxondaryo viloyati 170 2 67
Navoiy viloyati 295 0 252
Jami
(Oʻzbekiston)
10020 34 6584
Eslatma: Sana 05/07/2020 23:00 Toshkent vaqti bilan

Manbalar[tahrir]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 „COVID-19 koronavirus infeksiyasi“. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi. Qaraldi: 31 Mart.
  2. uz, Kun „O‘zbekistonda koronavirusdan zararlanish holatlari soni 900 taga yaqinlashdi“. Kun.uz. Qaraldi: 8-Aprel 2020-yil.
  3. „«Уч кун муддатда коронавирусга қарши курашиш бўйича ҳудудий штаблар фаолияти кучайтирилсин» — Шавкат Мирзиёев“. Bugun.uz. Qaraldi: 1-Aprel 2021-yil.
  4. „Ўзбекистонда коронавирусга чалинган беморлар орасида болаларнинг улуши қандай экани маълум қилинди“. Bugun.uz. Qaraldi: 7-Aprel 2021-yil.
  5. „Ўзбекистоннинг вакцина захираси ҳажми очиқланди“. Bugun.uz. Qaraldi: 2021 йил 30 июнь.
  6. „Ўзбекистонда коронавирусга қарши оммавий эмлаш бошланди“. Bugun.uz. Qaraldi: 1-Aprel 2021-yil.
  7. „«Мажбурий эмлаш — тўғри ғоя. Эҳтимол, Россия тажрибасини қўллаш керак» — Нурмат Отабеков“. Bugun.uz. Qaraldi: 2021 йил 6 июль.
  8. „Ўзбекистонда 18 ёшдан катта бўлган бир қатор аҳоли қатлами оммавий эмланади“. Bugun.uz. Qaraldi: 2021 йил 17 июль.
  9. „«Эмлаш тадбирларини мажбурий тарзда амалга ошириш мумкин эмас», — Нурдин Исмоилов“. Bugun.uz. Qaraldi: 2021 йил 17 июль.
  10. „Ўзбекистонда эмланган аҳолига эмланганлик тўғрисида сертификат берилади“. Bugun.uz. Qaraldi: 2021 йил 10 март.
  11. „В Узбекистане полную вакцинацию прошло более одного миллиона человек“. Взгляд.uz. Qaraldi: 20-Iyul 2021-yil.
  12. „Эксперты назвали самую эффективную вакцину в Узбекистане“. NOVA24. 31-Iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 июль 2021.
  13. „Ўзбекистонда аҳолини коронавирусга қарши пулли эмлаш қачон бошланиши маълум қилинди“. Bugun.uz. Qaraldi: 29-Mart 2021-yil.
  14. „Ўзбекистонда ОИТС ва ОИВга чалинганлар коронавирусга қарши эмланадими?“. Bugun.uz. Qaraldi: 3-Aprel 2021-yil.
  15. „Ўзбекистонда коронавирусга қарши эмланган аҳоли қатламида қандай ножўя таъсирлар кузатиляпти?“. Bugun.uz. Qaraldi: 7-Aprel 2021-yil.
  16. „Тошкентнинг 11 туманида коронавирусга чалинганлар учун махсус поликлиникалар ташкил этилди“. Bugun.uz. Qaraldi: 2021 йил 13 июль.
  17. „В Узбекистане выявили подпольную продажу вакцин и препаратов против COVID-19“. Взгляд.uz. Qaraldi: 24-Iyul 2021-yil.
  18. „Uzbekistan Airways suspends flights to Jeddah, Medina“. en.trend.az (28-Fevral 2020-yil). 22-Mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-Mart 2020-yil.
  19. „Uzbekistan suspends flights to and from France, Spain and UK“. reuters.com (13-Mart 2020-yil). 22-Mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-Mart 2020-yil.
  20. „Uzbekistan confirms first coronavirus case - govt“. Reuters (15-Mart 2020-yil). 19-Mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-Mart 2020-yil.
  21. „Uzbekistan confirms its first coronavirus case“. aa.com.tr. 19-Mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-Mart 2020-yil.
  22. „Kazakhstan, Uzbekistan close borders after first coronavirus cases“(aniqlanmagan). National Post (15-Mart 2020-yil). Qaraldi: 15-Mart 2020-yil.
  23. „Central Asia tightens restrictions as coronavirus spreads“(ingl.), Reuters (21-Mart 2020-yil). Qaraldi: 2-Aprel 2020-yil.
  24. „Uzbekistan makes masks, remote work mandatory in capital“. reuters.com (22-Mart 2020-yil). 22-Mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-Mart 2020-yil.
  25. „Uzbekistan to Lock Down Capital Tashkent Due to Coronavirus“ (23-Mart 2020-yil). 23-mart 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-Aprel 2020-yil.
  26. „Uzbekistan reports first coronavirus death as it widens lockdowns“, The Jakarta Post (27-Mart 2020-yil). Qaraldi: 27-Mart 2020-yil.
  27. Reuters. „Uzbek Doctor, 39, Dies After Coronavirus Self-Treatment“ (en-US), The New York Times (28-Mart 2020-yil). 6-aprel 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23-Aprel 2020-yil.
  28. „Ўзбекистонда карантин қоидалари кучайтирилди“. Bugun.uz. Qaraldi: 2021-yil 25-may.
  29. „Тошкентнинг 11 туманида коронавирусга чалинганлар учун махсус поликлиникалар ташкил этилди“. Bugun.uz. Qaraldi: 2021 йил 13 июль.
  30. „За сутки в Узбекистане почти 500 человек заразилось COVID-19“. Взгляд.uz. Qaraldi: 16-Iyul 2021-yil.
  31. „Фарғонада коронавирусга чалинган ҳомиладор аёллар учун махсус туғуруқ комплекси ташкил этилди“. Взгляд.uz. Qaraldi: 2021 йил 17 июль.
  32. „COVID-19 koronavirus infeksiyasi viloyatlar boʻyicha statistikasi“. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi. Qaraldi: 10-aprel 2020.

Havolalar[tahrir]


Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Portal/tasvirlar/aliases' not found.