Ikrom domla

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Ikrom domla, Mulla Ikromcha (taxalluslari; asl ismi Muhammad Ikrom ibn Abdusalom, 1847 — Buxoro — 1925) — Buxorodagi taraqqiyparvar ulamolardan, mufti va mudarris. Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Ahmad Donishning maʼrifatparvarlik gʻoyalariga qoʻshilib, madrasalardagi taʼlim tizimini tanqid qilgan, uni isloh kilish yoʻllarini ishlab chiqqan. 20-asr boshlarida mufti sifatida Buxorodagi jadid — yangi usul maktablarink mulla Abdurazzoq boshchiligidagi qadimiychilarning guruxlaridan himoya qilgan. "Bedorin xobidagan va ogahi nodonon" ("Uyqudagilarning uygʻonishi va nodonlarning ogoh boʻlishi", 1910) risolasida Buxorodagi amirlik tuzumidan norozilik kayfiyatlari aks ettirilgan. Ushbu risoladan soʻng Ikrom domla Buxorodan surgun qilinib, Peshkuga qozi qilib joʻnatilgan (1912—14). Buxoroda 1917 y. aprel na-moyishidan keyin Ikrom domla Gʻuzorda qamoqqa olinadi. BXSR tuzilgach, qisqa muddat maʼmuriy idoralarda xizmat qiladi.

Ikrom domla Buxoroda koʻplab shoirlarga, jumladan, Sadriddin Ayniyga ustozlik va homiylik qilgan. Fayzulla Xoʻjayev va Ayniy oʻzlarining Buxoro inqilobi tarixiga bagʻishlangan asarlarida Ikrom domlaning taraqqiyparvarlik faoliya-tiga yuksak baho berishgan.

Adabiyot[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Ayniy S, Buxoro inqilobi tarixi uchun materiallar, Asarlar, 1-j., T., 1963;’ Xoʻjayev F., Buxoro inqilobining tarixiga materiallar, T., 1997.[1]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil