Oʻzbekiston avtomobil raqamlari indeksi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Avtomobil raqamlaridagi harflar va raqamlar

Oʻzbekiston avtomobil raqamlari — Oʻzbekiston Respublikasida avtomobillar, avtobuslar, traktorlar, tirkama, oʻziyurarlar, pritseplarni qayd etish uchun joriy etilgan davlat belgilaridir. Davlat raqamlarini ishlab chiqarish Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Davlat yoʻl harakati xavfsizligi xizmati qoshidagi "Uzavtomotobelgi" davlat unitar korxonasi tomonidan[1] amalga oshiriladi. Avtoraqamlarni berish va nazorat qilish ishlari Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi (harbiy va maxsus texnika, vazirlik tizimidagi transport vositalari, jismoniy va yuridik shaxslarning transport vositalari), Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi (harbiy texnika, vazirlik tizimidagi transport vositalari), Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati (harbiy texnika, xizmat tizimidagi transport vositalari) va Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi (qishloq xoʻjaligi transporti) tomonidan amalga oshiriladi[2][3].

Tarixi[tahrir]

Oʻzbekistonda birinchi marta avomobil raqamlari 1920-yillarda chiqarilgan. 1938, 1944, 1977 yillarda yangi namunalar chiqarilgan[4]. 1989-yilda chiqarilgan avtomobil raqamlari esa 1998-yilgacha amal qilgan. 1998-yildan 2008-yilgacha yangicha davlat raqamlari joriy etildi va u 2013-yilgacha amal qildi. 2008-yil 1-oktyabrdan xalqaro talablarga javob beradigan yangi davlat raqamlari joriy qilindi[5][6].

Avtomototransport vositalari va tirkamalarga beriladigan raqamlar turlari[tahrir]

Raqamlar yuqori texnologoyalar asosida chiqarilgan boʻlib, yorugʻlik qaytaradigan qatlam va korroziyaga hamda qalbakilashtirishga qarshi xususiyatga ega. Davlat raqamlarida chiroyli kombinatsiyalar (001-009, 100, 111, 200, 222, 300, 333, 400, 444, 500, 555, 600, 666, 700, 777, 800, 888, 900, 999), ularga boʻlgan kuchli talab ortidan kelib chiqqan mojarolar tufayli taʻqiqlangan edi[7]. 2017-yilning 11-iyul kuni[8] Oʻzbekiston Prezidentining "Yol harakatiga oid qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida"gi qaroriga asosan chiroyli kombinatsiyalarni auksion orqali sotish tartibi belgilandi[9].

Uzb autonum.png
Tasviri Tavsifi
Pelak dolati-UZ.png
Pelak dolati2-UZ.png
Tip I

Yuridik shaxslarga beriladigan raqamlar. Tip IA — Tip I shaklidagi raqamlar mos kelmaydigan gabaritli transport vositasiga oʻrnatiladigan va shakli shunga moslashtirilgan davlat raqamlari.

Автомобильные номера Узбекистана 2.gif
200px
Tip II

Davlat hokimiyatining yuqori organlari xodimlariga beriladigan davlat raqamlari. Tip IIA — Tip II shaklidagi raqamlar mos kelmaydigan gabaritli transport vositasiga oʻrnatiladigan va shakli shunga moslashtirilgan davlat raqamlari.

Pelak shakhsi-UZ.png Tip III

jismoniy shaxslarga tegishli transport vositalariga beriladigan raqamlar.

Uzbekistan diplomatic license plate.png Tip IV

chet davlatlar diplomatic vakolatxonalari, elchixonalar rahbarlarining transportlariga beriladigan davlat raqamlari.

Uzbekistan consular license plate.png Tip V

xorijiy davlatlar elchixonalari, konsullik idoralari xodimlarining transport vositalariga beriladigan davlat raqamlari.

Pelak SMM-UZ.png
Pelak SMM2-UZ.png
Tip VI

BMT va uning tuzilmalarining Oʻzbekistondagi vakolatxonasi xodimlariga tegishli transport vositlariga beriladigan davlat raqamlari. Tip VIA — Tip VI shaklidagi raqamlar mos kelmaydigan gabaritli transport vositasiga oʻrnatiladigan va shakli shunga moslashtirilgan davlat raqamlari.

Uzbekistan diplomatic license plate-consulate staff.png
Uzbekistan diplomatic license plate-consular staff North American standard.png
Tip VII

Chet davlatlar diplomatic vakolatxonalarining texnik-taʼminot xodimlariga tegishli transport vositlariga beriladigan davlat raqamlari. Tip VIIA — Tip VII shaklidagi raqamlar mos kelmaydigan gabaritli transport vositasiga oʻrnatiladigan va shakli shunga moslashtirilgan davlat raqamlari.

Uzbekistan consular service staff license plate.png
Uzbekistan consular service staff license plate North American standard.png
Tip VIII

Savdo vakolatxonalari, konsulliklar, xalqaro tashkilotlar vakolatxonalari xodimlarining transport vositalariga beriladigan davlat raqamlari. Tip VIIIA — Tip VIII shaklidagi raqamlar mos kelmaydigan gabaritli transport vositasiga oʻrnatiladigan va shakli shunga moslashtirilgan davlat raqamlari.

Pelak mohajer-UZ.png
Pelak mohajer2-UZ.png
Tip IX

Xalqaro nodavlat tashkilotlar, birlashmalar, banklar, firmalar, korrespondentlik ofislari xodimlarining transport vositalariga beriladigan davlat raqqamlari. Tip IXA — Tip VIII shaklidagi raqamlar mos kelmaydigan gabaritli transport vositasiga oʻrnatiladigan va shakli shunga moslashtirilgan davlat raqamlari.

Pelak khareji-UZ.png
Pelak khareji2-UZ.png
Tip X

Fuqaroligi chet davlatga tegishli boʻlgan shaxslarga tegishli transport vositalariga beriladigan davlat raqamlari. Tip XA — Tip VIII shaklidagi raqamlar mos kelmaydigan gabaritli transport vositasiga oʻrnatiladigan va shakli shunga moslashtirilgan davlat raqamlari.

Pelak motor-UZ.png Tip XI

mototsikllar va motorollerlarga beriladigan davlat raqamlari.

Pelak tereyli-UZ.png Tip XII

yuk mashinalari va avtomobillarining tirkamasiga beriladigan ikki qatorli davlat raqamlari.

Pelak movaqqat-UZ.png
Pelak movaqqat2-UZ.png
Tip XIII

yoʻl harakatida vaqtincha qatnashish uchun beriladigan davlat raqami. Tip XIIIA — Tip XIII shaklidagi raqamlar mos kelmaydigan gabaritli transport vositasiga oʻrnatiladigan va shakli shunga moslashtirilgan davlat raqamlari.

Harbiy qoʻshinlar boʻlinmalari transport vositalariga beriladigan davlat raqamlari[tahrir]

Tasviri Tavsifi
Uzbekistan military automobile license plate 1996.gif
Uzbekistan military license plate 1996.gif

Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati tarkibidagi qoʻshin boʻlinmalariga beriladigan davlat raqamlari 1998-yilgi namuna boʻyicha (qora fon va oq yozuv) chiqariladi. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, 1998-2018 yillarda aynan shunday nmunadagi davlat raqamlaridan foydalandi. 2018-yildan boshlab, oq fondagi qora MV yozuvli yangicha davlat raqamlari joriy etildi[10]

Hududlar boʻyicha raqamlarning kodlari[tahrir]

Hudud 1989-1998 yillardagi 1998-2008 yillardagi 2008-yildan keyin
Toshkent ТН 10, 30 01-09
Toshkent viloyati ТШ 11 10-19
Sirdaryo viloyati СИ 12 20-24
Jizzax viloyati ДД 13 25-29
Samarqand viloyati СН 14 30-39
Fargʻona viloyati ФЕ 15 40-49
Namangan viloyati НА 16 50-59
Andijon viloyati АН 17 60-69
Qashqadaryo viloyati КФ 18 70-74
Surxondaryo viloyati СД 19 75-79
Buxoro viloyati БХ 20 80-84
Navoiy viloyati НВ 21 85-89
Xorazm viloyati ХЗ 22 90-94
Qoraqalpogʻiston Respublikasi[2] КП 23 95-99
Yuridik shaxslarga tegishli ayrim avtomobil raqamlaridagi maxsus harflardan iborat kombinatsiyalarning farqlanishi

PAA — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni xodimlari; PSS — Oʻzbekiston Prezidentining xavfsizlik xizmati; PPP — Oliy Majlis deputatlari va senatorlari; UZB — davlat hokimiyatining markaziy idoralari rahbarlari; APC — vazirliklar va davlat qoʻmitalari rahbariyati (vazirlarning oʻrinbosarlari); USBOʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tarkibidagi qoʻshinlar; VSB, VSC, VSF, VSD, VSG, VSV — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi xodimlari; PSF — Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi xodimlari; TSS, TST — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati xodimlari; ZDF — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi xodimlari; DXA, PXQ — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining davlat xizmatlari agentligi xodimlari; FVV — Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi xodimlari; MV, MTOʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi xodimlari; TTA, TTB, TTC, TTD, TTE, TTF, TTG — taksilar; D — diplomatlar (yashil rangli); CMD — xorijiy davlatlar elchilari, xalqaro tashkilotlar vakillari (yashil rangli); T — texnik personal (yashil rangli); M — xorijiy firma va kompaniyalar xodimlari, investorlar (yashil rangli); X — konsulliklar, savdo vakolatxonalari (yashil rangli); UN — BMT va tuzilmalarining Oʻzbekistondagi vakolatxonasi raqami (koʻk rangli); H — Fuqaroligi boʻlmagan shaxslar (sariq rangli).

Shuningdek, 2017-yildan boshlab yuridik shaxslarga tegishli avtomobillarga uch bir xil harflardan iborat davlat raqamini (masalan, OOO, VVV kabi) berish joriy qilindi.

Manbalar[tahrir]

Havolalar[tahrir]