Lisa

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Lisa

Lisaning Vogue jurnalidagi tasviri 2021
Signature of Lisa
Tugʻilishi
Pranpriya Manoban

1997.3.27
Buriram, Tailand
Janr K-pop, Xip-Xop
Faoliyat yillari 2016-hozirgacha

Lalisa Manobal (yoki Manoban deb yoziladi; tugʻilgandagi ismi Pranpriya Manobal,[1] 1997-yil 27-mart), Lisa nomi bilan tanilgan, tailandlik Janubiy Koreyada yashovchi repper, qoʻshiqchi va raqqosa. U YG Entertainment tomonidan tashkil etilgan Janubiy Koreyaning Blackpink qizlar guruhining aʼzosi.[2]

Lisa oʻzining " Lalisa " albomi bilan yakkaxon debyutini 2021-yil sentabr oyida qilgan. Albom Janubiy Koreyada chiqarilgan va haftada albomi 736 000 dan ortiq nusxada sotilgan birinchi ayol artistga aylandi.[3] Uning bosh singliga ishlangan videoklipi chiqqandan soʻng birinchi 24 soat ichida YouTubeʼda 73,6 million marta koʻrildi va yakkaxon ijrochining platformadagi dastlabki 24 soat ichida eng koʻp koʻrilgan klipiga aylandi.[4]

Hayot va karyera[tahrir | manbasini tahrirlash]

Erta hayot va karyeraning boshlanishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1997-yil 27-martda[5] Tailandning Buriram provinsiyasida Pranpriya Manobal ismi bilan tugʻilgan[6] u keyinchalik folbinning maslahatiga koʻra[7] maqtovga sazovor maʼnosini bildiruvchi Lalisa ismiga qonuniy ravishda oʻz ismini oʻzgartirdi.[8] Yagona farzand sifatida u tailandlik onasi va shveytsariyalik oʻgay otasi tomonidan tarbiyalangan.[9] Lisaning onasining ismi Chitthip Brüshvayler. Uning oʻgay otasi — taniqli oshpaz Marko Bryusvayler, hozirda Tailandda faoliyat yuritadi. Lisa oʻrta taʼlimni I va II Praphamontree maktabida tamomlagan.[10]

Toʻrt yoshida raqs mashgʻulotlarini boshlaganidan soʻng, u bolaligida muntazam ravishda raqs tanlovlarida qatnashdi, jumladan, „To be Number One“[11] va Got7 guruhidai BamBam bilan birga We Zaa Cool oʻn bir kishilik raqs guruhiga qoʻshildi. 2009-yil sentabr oyida guruh 9-kanalda efirga uzatiladigan LG Entertainment Million Dream Sanan World tanlovida ishtirok etdi va „Maxsus jamoa“ mukofotini qoʻlga kiritdi.[12] Lisa, 2009-yil boshida Axloqiy targʻibot markazi tomonidan oʻtkazilgan „Tailandning eng yaxshi 3 ta yaxshi axloqi“ uchun maktab vakili sifatida qoʻshiq kuylash tanlovida qatnashdi va u erda ikkinchi oʻrinni egalladi.[10]

2010-yilda 13 yoshli Lisa Tailandda Janubiy Koreyaning YG Entertainment rekord leybliga qoʻshilish uchun tinglovdan oʻtdi. Lisa yoshligidan K-popga, yaʼni Big Bang va 2NE1ga qiziqish uygʻotdi va bir kun kelib xuddi shunday yoʻldan borishni xohladi.[13] 4000 ta talabnoma beruvchilar orasida u malakali yagona shaxs boʻldi.[14] Lisa 1TYM hakamlaridan biri Denni Imni eshittirishlarda hayratda qoldirdi, u keyinchalik Lisaning sahnadagi oʻziga boʻlgan ishonchini va sahnadan tashqaridagi munosabatini maqtadi.

2011-yilda Lisa stajyor sifatida rasmiy mashgʻulotlarni boshlash uchun Janubiy Koreyaga koʻchib oʻtdi va bu besh yil davom etdi. U 2011-yil 11-aprelda koreys boʻlmagan birinchi stajyor sifatida yorliqga rasman qoʻshildi.[15] 2013-yil noyabr oyida u Taeyangning " Ringa Linga " singli uchun olingan klipda iKon va Winner aʼzolari bilan birga fon raqqosi sifatida paydo boʻldi.[16] 2015-yil mart oyida Lisa Nona9on koʻcha kiyimlari brendida uning ortidan 2016-yilda Janubiy Koreyaning Moonshot kosmetika brendidan ilk modellik ishini boshladi.[17]

2016-yildan hozirgi kungacha: Blackpink va yakkaxon loyihalar bilan debyut[tahrir | manbasini tahrirlash]

Liza 2017-yil may oyida chiqish qildi

2016-yil avgust oyida Lisa Janubiy Koreyaning Blackpink qizlar guruhining toʻrt aʼzosidan biri agentlik ostida debyut qilgan birinchi koreys boʻlmagan aʼzo sifatida debyut qildi.[18] Blackpink " Whistle " va " Boombayah " qoʻshiqlari bilan Square One yagona albomi bilan debyut qildi. „Whistle“ debyutidan soʻng Janubiy Koreyaning barcha chartlarida birinchi oʻrinni egallab, mukammal „all-kill“ga erishdi.[19] 2020-yil oktabr oyi holatiga koʻra, guruh ikkita studiyaviy albom, " Blackpink in Your Area „ va “The Album", uchta kengaytirilgan pyesalar, Blackpink, Square Up va Kill This Love va ikkitali bitta albom, Square One va Square Twoni chiqardi.

Lisa MBC harbiy estrada dasturi Real Man 300 tomonidan 2018-yil 21-sentabrdan boshlab Koreya Armiya Akademiyasi nashri doirasidagi shouning doimiy aʼzosi sifatida tanlangan. Shou uning debyutidan keyin teledasturdagi birinchi doimiy rolini belgiladi.[20] Uning tashqi koʻrinishi unga 2018 MBC Entertainment Awards orqali „Yil qahramoni“ nomli norasmiy mukofotni taqdim etdi.[21]

2018-yil 5-noyabrda u raqs chiqishlari bilan bir qatorda sayohat va turmush tarzini koʻrsatib boruvchi oʻzining Lilifilm Official YouTube kanalini ochdi.[22] 2019-yil iyul oyi holatiga koʻra, u 1,3 milliondan ortiq obunachi toʻpladi va YouTube Gold Play tugmasiga ega boʻldi.[23] Taʼkidlash joizki, 2020-yilda raqs ijrosidagi videolardan birida uning oyoqlari rasmi qahramon yoki jamoat arbobi tanasiga yonma-yon qoʻyilgan va koʻpincha „Bu ishladimi?“ yozuvli memi tufayli internetga tarqaldi. Dolli Parton, Stiven Kolbert, Jeyms Korden, Lyuk Evans va Lil Nas X kabi mashhurlar ham memda ishtirok etib, Lisaning oyoqlari bilan tushgan suratlarini joylashtirdilar.[24]

2020-yil mart oyida Lisa iQIYIda xitoylik qizlar guruhining „ Youth With You“ 2-mavsumida omon qolish dasturi davomida raqs murabbiyi boʻlib xizmat qildi.[25] 2021-yil fevral oyida u xitoylik oʻgʻil bolalar guruhining „ Youth with you“ 3-fasl omon qolish shousida raqs murabbiyi sifatida qaytdi.[26]

2021-yil 19-aprelda YG Entertainment rasmiysi Janubiy Koreyaning The Korea Herald nashriga Lisa oʻz guruhidagi uchinchi yakkaxon ijrochi sifatida debyut qilishini maʼlum qildi, jadvallar keyinroq rasman eʼlon qilinadi.[27] 12-iyul kuni Star News uning klipi uchun suratga olish ishlari davom etayotganini maʼlum qildi.[28]

Lisaning debyut singl albomi Lalisa va uning shu nomdagi bosh singli 2021-yil 10-sentabrda chiqdi.[29] Chiqarilgandan soʻng, „Lalisa“ ning musiqiy videosi 24 soat ichida 73,6 million koʻrish bilanTeylor Sviftning Brendon Urie ishtirokidagi 24 soat ichida 65,2 million marta koʻrilgan " Men! " Rekordini yangiladi.[30] Qoʻshiq AQShning Billboard Hot 100 roʻyxatida 84-oʻrinda va <i id="mwuw">Billboard</i> Global 200da ikkinchi oʻrinda debyut qildi va Lisaning ikkinchi oʻntalikdagi birinchi hitiga aylandi.[31] Yagona albom chiqarilgan birinchi haftada Koreyada 736 221 nusxada sotildi, bu barcha ayol sanʼatkorlar orasida birinchi haftadagi eng yuqori sotuvlar boʻyicha rekord oʻrnatdi va Lisa birinchi haftadagi sotuvlarda 500 000 nusxaga erishgan birinchi ayol solistga aylandi.[32] Muvaffaqiyatidan soʻng, " Money " albomning ikkinchi singli sifatida AQShning zamonaviy xit radiosiga yuborildi va Billboard Hot 100 roʻyxatida 90-oʻrinni egalladi va Billboard Global 200 roʻyxatida oʻninchi oʻrinni egalladi.[33]

2021-yil oktabr oyida Lisa qoʻshiq tizerini qoʻyib unda DJ Snake, Ozuna va Megan Thee Stallion bilan hamkorligini tasdiqladi.[34] Hamkorlik Billboard Global 200 roʻyxatida 19-oʻrinda va AQShning Bubbling Under Hot 100 chartida ikkinchi oʻrinda debyut qildi va uning Latin Airplay chartidagi birinchi qoʻshigʻiga aylandi.[35]

Shaxsiy hayot[tahrir | manbasini tahrirlash]

Lisa koʻp tillarni biladi; u asosiy yapon va xitoy tillari bilan birga tay, ingliz va koreys tillarini yaxshi biladi.[36]

Tasdiqlashlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Liza 2018-yil avgust oyida oʻtkazilgan tadbirda

Janubiy Koreyaning Moonshot kosmetika brendi uchun model sifatidagi faoliyati orqali u 2018-yil 21-martda Xitoyda brend elchisiga aylandi.[37]

2019-yil 25-iyulda Lisa Tailandda sotuvga chiqarilgan yangi kolleksiyaning brend elchisi va taqdimotchisi boʻldi, u yerda oltita mahsulot qadoqlash qismi sifatida Manoban imzosini oʻz ichiga oldi.[38] 2019-yil 28-martda Lisa Tailanddagi eng yirik GSM uyali aloqa operatori AIS Thailand uchun birinchi yakkaxon maʼqullash shartnomasini imzoladi. Liza AIS uchun eng koʻp maosh oluvchi brend taqdimotchisiga aylandi. Bundan tashqari, uning reklama kampaniyasi Tailanddagi eng yuqori reytingli reklama boʻldi.[39] 2019-yil 11-may kuni Lisa Tailandda Samsung Galaxy S10 brendining taqdimotchisi boʻldi. Uning brend uchun birinchi reklama materiali 14-may kuni chiqdi.[40]

2020-yil yanvar oyida Liza Adidasning SS20 mavsumdagi My Shelter kiyim-kechak assortimenti sport kiyimlari brendi uchun tasdiqlangan model sifatida Winner 's Mino kompaniyasiga qoʻshildi.[41] Lisa Xitoyda yangi mashhurlikka erishdi va iQIYI ning Youth With You 2 koʻrsatuvida raqs ustozi sifatida chiqishi orqali u 13-may kuni mato yumshatuvchi D&amp;G Downy kompaniyasining Xitoydagi yangi brend vakili ekanligi maʼlum boʻldi.[42] Tez orada u Xitoyning eng yirik sut kompaniyalaridan biri, Mengniu Dairy kompaniyasining Xitoy yogurt brendi Zhengouli uchun yangi brend vakili boʻldi.[42] 27-iyun kuni Tencent Games Lizani Supercell kompaniyasining Brawl Stars mobil video oʻyini uchun Xitoydagi eng yangi vakili sifatida eʼlon qildi.[43] 2020-yil oktabr oyida Lauderga tegishli MAC Lizani oʻzining eng yangi global brend elchisi etib tayinladi. U ularning mashhur kolleksiyalari va asosiy kampaniyalarining yuziga, shuningdek, innovatsion loyihalarning ilhomlantiruvchisiga aylandi. Katta vitse-prezident va global ijodiy direktor Drew Elliott : „Har doim oʻziga ishongan va hech qachon xavf-xatarlardan qochmaydigan, u bizning individuallik va oʻzimizni ifoda etishni nishonlash majburiyatini oʻzida aks ettiradi“. „Biz uning muxlislari bizning hamkorligimiz orqali ular uchun nimani tayyorlayotganini koʻrishlarini kuta olmaymiz.“ deydi[44]

2021-yil 22-fevralda Lisa Vivo S9 smartfonining indossori sifatida eʼlon qilindi.[45] U, 2020-yilda Vivo S7 smartfonini tasdiqlovchisi boʻlgan.[46]

Moda va fotografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Lisa 2019-yil iyun oyida Inchxon aeroportida

2019-yil yanvar oyida Lisa fransuz hashamatli brendi Celinening badiiy, ijodiy va imidj direktori Hedi Slimanning ilhomlantiruvchisiga aylandi.[47] 2020-yil sentabr oyida u ularning global elchisi sifatida eʼlon qilindi. U 2020-yil iyun oyida brendning Essentials kampaniyasida ishtirok etgan, kreativ direktor Xedi Sliman tomonidan suratga olingan va Celine liboslari va aksessuarlarida keng suratga olingan. Brend oʻz bayonotida, „Biz Selinning uyni global elchi sifatida taqdim etadigan Lisa bilan davom etgan hamkorligini eʼlon qilishdan mamnunmiz“ dedi.[48]

Xuddi shu yili, noyabr oyida Penshoppe Lisa Penshoppe oilasiga eng yangi elchi sifatida qoʻshilganini aytdi.[49] Bundan tashqari, 2020-yil 24-iyulda Lisa rasman Italiyaning hashamatli brendi Bulgari vakili boʻlgan eng yangi brend elchisi sifatida tanlandi. Bulgari elchisi sifatida u „Serpenti“ va „Bzero One“ toʻplamlari uchun raqamli kampaniyalarda ishtirok etdi.[50]

2021-yil 16-fevralda Liza ANDAM fransuz moda mukofoti uchun mehmon hakamlar hay’ati tarkibiga qoʻshildi.[51]

YG Entertainment orqali Lisa „0327“ nomli cheklangan nashrdagi fotokitobini chiqardi. Fotokitob 2020-yilda uning tugʻilgan kunida chiqarilgan.[52] Ikkinchi jild keyingi yil 2021-yil 27-martda chiqdi[53]

2021-yil 13-noyabrda Liza Amerikaning MAC Cosmetics goʻzallik brendi bilan „MAC x L“ nomli oʻzining shaxsiy kolleksiyasini chiqarishi maʼlum boʻldi. Uning kollektsiyasida kukunli rumyanalar, koʻz uchun qalam, koʻzoynak palitrasi va yuz upasi mavjud.[54]

Xayriya[tahrir | manbasini tahrirlash]

2019-yil 17-sentabr kuni musson tufayli kelib chiqqan kuchli yomgʻir Tailandning 32 provinsiyasida suv toshqiniga sabab boʻlganidan soʻng, Lisaning qarindoshi tailandlik goʻzallik bloggeri Koi Onusa Lisa evakuatsiya qilinganlarga yordam berish uchun tailandlik aktyor Bin Bunlueritning fondiga 100 000 dollar xayriya qilganini maʼlum qildi.[10]

2021-yil sentabr oyida Lisa Koreya Xalqaro madaniy almashinuv jamgʻarmasi YG Entertainment kompaniyasi bilan hamkorlikda Buriram viloyatidagi ijtimoiy dasturga qoʻshilish istagini bildirdi va tez orada xayriya yigʻishda yordam berish uchun onlayn akkaunt ochdi. Jamgʻarma va YG Entertainment oʻrtasidagi hamkorlik Buriramdagi Non Suwan Phitthayakhom maktabida 160 kvadrat metrlik madaniy majmua qurish, shu jumladan maktabni kompyuterlar, proyektorlar va boshqa multimedia uskunalari bilan taʼminlash va K-pop raqs akademiyasi tashkil etishni maqsad qilgan.[55]

Taʼsir[tahrir | manbasini tahrirlash]

Lisa 2018-yilda AK Plazadagi fanuchrashuv tadbirida.

Lisa koʻpincha Janubiy Koreya musiqa sanoatida musiqachi bilan bir sohada ishlaydigan boshqa shaxslarga taʼsir koʻrsatgan.  Intervyular orqali, Nature qizlar guruhining sobiq aʼzosi, Gaga va Hot Issue qizlar guruhi aʼzosi Mayna Lisani oʻzlarining ideallari sifatida eʼlon qilishgan.[56]

2019-yil aprel oyida u Instagramda eng koʻp kuzatuvchi K-pop kumiriga aylandi, oʻsha paytda 17,4 million obunachi bor edi.[57] 2021-yil aprel oyi holatiga koʻra, u 50 million izdoshlarini toʻplagan birinchi va yagona K-pop kumiriga aylandi, chunki u platformada ishtirok etish va izdoshlar soni boʻyicha rekord oʻrnatishda davom etmoqda.[58]

Lisa Harper’s Bazaar Tailandning 2019- yil may soni uchun oʻzining birinchi yakkaxon jurnali muqovasini taqdim etar ekan, Harper’s Bazaar distribyutori MEI stokdagi 120 000 bosma nusxalar sotilganligini xabar qildi. Maʼlum qilinishicha, odatda, oʻrtacha 30 000 nusxa, taniqli shaxslarda esa oʻrtacha 60 000 nusxada chop etiladi. Biroq 120 ming nusxada sotilganiga qaramay, xalq talabi hamon qondirilmadi.[59]

Lisaning Parijdagi moda haftaligida Fransiyaning Parij shahrida boʻlib oʻtgan 2020-yil bahor-yoz erkaklar kolleksiyasi uchun Celine moda koʻrgazmasida qatnashganidan soʻng, Lyst 2019-yilning 28-iyunida ijtimoiy tarmoqlarga Lisa reklama qilgan sumkaning rasmini joylagandan soʻng, keng jamoatchilik orasida koʻpchilikning eʼtiborini tortdi va Celinening Triomphe sumkasi uchun global qidiruvlar 66 foizga oshganini xabar qildi.[60]

Yakkaxon albomlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Albom nomi, tanlangan albom tafsilotlari, tanlangan diagramma pozitsiyasi va savdo koʻrsatkichi
Sarlavha Tafsilotlar Eng yuqori pozitsiyalar Sotish Sertifikatlar
KOR
[61]
Lalisa
  • Chiqarilgan: 2021-yil 10-sentabr
  • Yorliq: YG, Interscope
  • Formatlar: CD, raqamli yuklab olish, LP
1
  • KOR: 810 900[62]
  • CHN: 785 000 (dig.)[63]
  • KMCA : 2× Platinum[64]

Videografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Musiqiy videolar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yil Sarlavha Direktor Ref.
2021-yil " Lalisa " noma`lum
" SG „ (with DJ Snake, Ozuna and Megan Thee Stallion) Kolin Tilley [65]

Filmografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Televizion koʻrsatuvlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yil Sarlavha Rol Eslatmalar
Ingliz Asl
2017 Lisa TV 리사 TV Koʻrsatuv aʼzosi 3 qism
2018 Real Man 300 진짜사나이 300 6 epizod
2020 Yoshlar sen bilan 2 青春有你 2 Raqs murabbiyi [25]
2021 Yoshlar sen bilan 3 青春有你 3 [66]

Mukofotlar va nominatsiyalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Mukofot

tadbirlari

Yil Kategoriya Nomzod manba
Osiyo pop musiqasi mukofotlari 2021 Yil qoʻshigʻi (chet elda) “Lalisa" [67]
Yilning eng yaxshi 20 ta qoʻshigʻi (chet elda)
Yilning eng yaxshi 20 ta albomi (chet elda) Lalisa
Xalq tanlovi mukofoti (chet elda)
Eng yaxshi raqs ijrosi (chet elda) "Money" [68]
Eng yahshi ayol artist Lisa
Yil Rekordi "Lalisa"
Bravo Otto 2022 Eng yaxshi yangi kelgan Lisa [69]
The Fact Music Awards 2021 Fan N Yulduzli Tanlov individuali [70]
Gaon Chart musiqa mukofotlari 2022 Mubeat Global Choice mukofoti — Ayol [71]
Hanteo musiqa mukofotlari 2021 artist mukofoti (yakkaxon ayol) [72]
Dastlabki Chodong rekord mukofoti Lalisa [73]
Joox Thailand musiqa mukofotlari 2020 Ijtimoiy superyulduz Lisa [74]
2022 Yilning koreys qoʻshigʻi "Money"
"Lalisa"
Yilning xalqaro qoʻshigʻi "SG" (with DJ Snake, Ozuna and Megan Thee Stallion)
Koreyaning birinchi brend mukofotlari 2022 Eng yaxshi ayol yakkaxon xonanda Lisa [75]
Mnet Asian Music Awards 2021 Dunyo boʻylab muxlislar tanlovi Top 10 [76]
Yil artisti [77]
Eng yaxshi raqs ijrosi — yakkaxon "Lalisa" [78]
Eng zoʻr ayol artist Lisa
Yil musiqasi "Lalisa" [77]
TikTokning sevimli lahzasi Lisa [79]
Butunjahon yil ikonasi [77]
MTV Europe Music Awards 2021 Eng zoʻr K-Pop [80]
MTV Millennial mukofotlari 2022 Eng zoʻr Fandom [81]
Yilning global hiti "Money"
K-Pop Dominioni Lisa
Prêmio Annual K4US 2020 The Hwstar-dan Sevimli Yangiliklar [82]
SEC Mukofotlari 2022 Yilning xalqaro musiqasi "Money" [83]
Seul musiqa mukofotlari 2022 Bonsang mukofoti Lalisa [84]
K-Wave mukofoti Lisa
Mashhurlik mukofoti
Tailand murabbiy yoshlar klubi 2021 Yoshlar uchun ilhomlantiruvchi model roli [85]
Weibo Starlight mukofotlari 2020 Yilning mashxur artisti [86]
Starlight shon-sharaf zali (Janubiy-Sharqiy Osiyo)

Roʻyxatlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Nashriyot nomi, sanab oʻtilgan yil, roʻyxat nomi va joylashuvi
Nashriyotchi Yil Roʻyxat Joylashtirish Ref.
Oltin uy 2022 A100 eng taʼsir oʻtkazgan osiyoliklar roʻyxati Joylashtirilgan [87]
The Guardian 2019 Barcha davrlarning eng yaxshi qizlar guruhi aʼzolari 24chi [88]

Jahon rekordlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Rekord tashkilotining nomi, rekord berilgan yil, rekordchining nomi va rekordchining ismi
Nashr Yil Jahon rekordi Rekord egasi Ref.
Ginnesning rekordlar kitobi 2021 24 soat ichida yakkaxon ijrochining eng koʻp koʻrilgan YouTube musiqiy videosi " Lalisa " [89]
Yakkaxon K-pop ijrochisi tomonidan 24 soat ichida eng koʻp koʻrilgan YouTube musiqiy videosi

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Blackpink's Lisa changed her name for good luck and it worked“. The Straits Times (Singapore) (12-sentabr 2021-yil). Qaraldi: 12-sentabr 2021-yil.
  2. „BLACKPINK“. YG Family. 25-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2019-yil.
  3. McIntyre. „Blackpink’s Lisa Breaks The Record For The Fastest-Selling Female Album In Korean History“ (en). Forbes. 17-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-sentabr 2021-yil.
  4. „BLACKPINK's Lisa breaks Taylor Swift's YouTube record with 'Lalisa'“ (en-GB). NME (14-sentabr 2021-yil). 14-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-sentabr 2021-yil.
  5. Li, Caspar. „4 reasons why we love Lisa, BLACKPINK's youngest member“. South China Morning Post (27-mart 2019-yil). Qaraldi: 21-may 2019-yil.
  6. Thaitrakulpanich, Asaree. „Black Pink to Light Bangkok on Fire This Summer“. Khaosod English (2-may 2019-yil). Qaraldi: 21-may 2019-yil.
  7. Feeney, Nolan. „Blackpink's Lisa on Her Solo Debut and Stepping Up Her Rap Skills: 'I Pushed Myself'“. Billboard (10-sentabr 2021-yil). Qaraldi: 11-sentabr 2021-yil.
  8. „Lisa from Blackpink – Thailand-raised K-pop singer who is the group's main dancer and speaks four languages“. South China Morning Post. Qaraldi: 18-may 2019-yil.
  9. „เปิดชีวิต! 'ลิซ่า BlackPink' ล่าฝันสู่ซุปเปอร์สตาร์“ (th). Bangkokbiznews (11-yanvar 2019-yil). 29-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-sentabr 2019-yil.
  10. 10,0 10,1 10,2 „Lisa of BLACKPINK donates to help flood victims in Thailand“ (en). The Independent Singapore (22-sentabr 2019-yil). 9-noyabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-yanvar 2021-yil.
  11. „'LISA' YG New Girl Group : ลลิษา มโนบาล กับเรื่องราวที่เล่าโดยพี่สาวถ“ (th). hallyukstar (4-iyul 2019-yil). 8-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-iyun 2016-yil.
  12. Gadong. „BLACKPINK Lisa Manoban and Got7 Bambam childhood friends?“. YIBADA (14-avgust 2016-yil). 3-noyabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2016-yil.
  13. Kim Yu-rim. „'블랙핑크' 리사 국적은 어디?“ (ko). MoneyS (17-aprel 2020-yil). Qaraldi: 29-aprel 2021-yil.
  14. Jason Pham. „BLACKPINK's 4 Members Were Discovered in Completely Different Ways“. Stylecaster (1-yanvar 2020-yil). 27-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2021-yil.
  15. „มากกว่าสวยคือความทุ่มเท "ลิซ่า BLACKPINK" มีวันนี้ได้เพราะความสามารถ“ (th). Praew (4-iyul 2019-yil). 17-aprel 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-iyun 2018-yil.
  16. „8 songs BLACKPINK members appeared in before debut“ (en). SBS (8-avgust 2018-yil). 2-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2021-yil.
  17. „[블랙핑크 VS 투애니원③ 블랙핑크는 누구?“]. Donga News (12-avgust 2016-yil). 12-iyun 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyun 2019-yil.
  18. Kim Yu-young. „YG Entertainment unveils K-pop group BLACKPINK“. Kpop Herald (9-avgust 2016-yil). 6-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2017-yil.
  19. „[뮤직톡톡 마성의 '휘파람'…블랙핑크, 전 음원차트 1위 탈환“]. Osen (14-avgust 2016-yil). 4-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2019-yil.
  20. „[시청자가 찜한 TV 돌아온 '진사'·'알쓸신잡' 역시 화제“] (ko). Yonhap News (28-sentabr 2018-yil). 6-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
  21. „[2018 MBC 방송연예대상 연구원이 뽑아본 올해의 캐릭터!“] (ko). Naver (27-dekabr 2018-yil). 6-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
  22. Rowley. „Watch Blackpink's Lisa Dance it Out to DaniLeigh and G-Eazy's 'Cravin'“. Billboard (21-noyabr 2019-yil). 27-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2021-yil.
  23. „[SBS Star BLACKPINK LISA Receives the 'Gold Play Button' with Only 4 Videos“] (en). SBS News (2-iyul 2019-yil). 6-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-iyul 2019-yil.
  24. Aniftos. „Blackpink's Lisa Lends Her Legs to the Latest Quarantine Meme: 'Did It Work?' Explained“. Billboard (29-aprel 2020-yil). 10-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-iyun 2021-yil.
  25. 25,0 25,1 „블랙핑크 리사, 中판 프듀 '청춘유니' 시즌2 새 멘토 출연 확정 [Oh! 차이나“] (ko). Osen (15-oktabr 2019-yil). 15-oktabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-oktabr 2019-yil.
  26. „블랙핑크 리사, 中 오디션 프로그램 '청춘유니3' 멘토 확정“ (kr). DongA (8-yanvar 2021-yil). 4-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-yanvar 2021-yil.
  27. „[Exclusive Blackpink Lisa's solo debut expected in June“] (en). The Korea Herald (19-aprel 2021-yil). 28-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-aprel 2021-yil.
  28. „블랙핑크 리사, 솔로 앨범 발매 "뮤직비디오 촬영 준비"[공식“] (ko). Star News (12-iyul 2021-yil). 12-iyul 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-iyul 2021-yil.
  29. „Blackpink's Lisa to release solo album next month“. The Straits Times (Singapore) (27-avgust 2021-yil). Qaraldi: 27-avgust 2021-yil.
  30. McIntyre. „Blackpink's Lisa Scores One Of The Biggest YouTube Debuts Of All Time“. Forbes (13-sentabr 2021-yil). 13-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-sentabr 2021-yil.
  31. Trust. „The Kid LAROI & Justin Bieber's 'Stay' Holds Atop Global Charts, As LISA, Ed Sheeran & Glass Animals Add Top 10s“ (en). Billboard (20-sentabr 2021-yil). 22-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-sentabr 2021-yil.
  32. Hicap. „BLACKPINK Lisa’s ʻLalisa’ album sets records with 736,000 copies sold in first week“. Manila Bulletin. 17-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-sentabr 2021-yil.
  33. Trust. „The Kid LAROI & Justin Bieber's 'Stay' Keeps Atop Global Charts, Lisa's 'Money' Hits Top 10“ (en). Billboard (18-oktabr 2021-yil). 18-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-oktabr 2021-yil.
  34. „BLACKPINK' LISA finally CONFIRMS collab with DJ Snake and Megan Thee Stallion“ (en). Bollywood Bubble (14-oktabr 2021-yil). 14-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-oktabr 2021-yil.
  35. Bustios. „DJ Snake, Ozuna, LISA & Megan Thee Stallion Rule Latin Airplay With ʻSG’“. Billboard (30-mart 2022-yil). Qaraldi: 30-mart 2022-yil.
  36. Moon. „Everything to Know About K-Pop Group BLACKPINK“. Time (4-aprel 2019-yil). 4-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2019-yil.
  37. „블랙핑크(BLACKPINK) 리사, 문샷 모델로 중국 대륙 홀린다…글로벌 K뷰티 부활 신호탄“ (ko). Topstarnews (21-mart 2018-yil). 6-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2019-yil.
  38. „สิ้นสุดการรอคอย ! Moonshot เผยแคมเปญโฆษณาสุดเปรี้ยว LISA'S PICK SPECIAL EDITION บลิ้งค์ทุกคนรอลุ้น meet & greet กับเธอได้เลย !“ (th). Harpersbazaar (26-iyul 2019-yil). 30-iyul 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-iyul 2019-yil.
  39. „AIS คว้า "ลิซ่า BlackPink" พรีเซ็นเตอร์คนล่าสุด หวังกวาดตลาดสาวก Blinks ทั่วไทย“ (th). positioningmag.com (28-mart 2019-yil). 30-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2019-yil.
  40. „Samsung คว้า "ลิซ่า BlackPink" เป็นพรีเซนเตอร์ Galaxy S10 ไทย หวังสู้ศึกแบรนด์จีน“ (th). positioningmag.com (11-may 2019-yil). 26-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2019-yil.
  41. „위너 송민호X블랙핑크 리사, 감각적인 트렌디 케미..커플 촬영도 완벽[화보“] (ko). Heraldpop (27-yanvar 2020-yil). 6-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-yanvar 2020-yil.
  42. 42,0 42,1 „지드래곤 이어 블랙핑크 리사도 中브랜드 모델 기용“ (ko). YNA (13-may 2020-yil). 6-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2020-yil.
  43. „舞蹈、身材屡屡出圈,歌谣、时尚界宠儿,这次她的影响力拓展到…了?“. chuansongme (27-iyun 2020-yil). 29-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-iyun 2020-yil.
  44. „FOR THE LOVE OF LISA!“. MAC Cosmetics (19-oktabr 2020-yil). 19-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-yanvar 2021-yil.
  45. Vaughn. „BLACKPINK Lisa is the Official Vivo S9 Endorser + Idol's YouTube Channel Projected to Surpass 6 Million Subscribers Soon“ (En). KpopStarz (22-fevral 2021-yil). 22-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2019-yil.
  46. Tortoza. „Blackpink's Lisa Manoban is the Endorser for the New vivo S7“ (En). Gadget Pilipinas (5-avgust 2020-yil). 25-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-fevral 2019-yil.
  47. Aref Omar. „BlackPink's Lisa is Muse for Hedi Slimane's Céline campaign!“. nst.com.my (18-yanvar 2019-yil). 18-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2019-yil.
  48. „K-pop star Lisa of Blackpink named global ambassador for fashion brand Celine“. CNA Lifestyle (22-sentabr 2020-yil). 4-oktabr 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2021-yil.
  49. „BLACKPINK's Lisa is now an ambassador of this local brand“. preen.ph (6-noyabr 2019-yil). 15-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-dekabr 2019-yil.
  50. „블랙핑크 리사, 불가리 브랜드 앰버서더 발탁“ (ko). Star MK (24-iyul 2020-yil). 14-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-iyul 2020-yil.
  51. Socha. „Blackpink's Lisa Is on the Jury for ANDAM Fashion Prize: Exclusive“ (en). WWD (16-fevral 2021-yil). 21-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-fevral 2021-yil.
  52. „블랙핑크 리사, 오늘(27일) 생일 맞이 한정판 포토북 출시..온라인 이미 매진“ (ko). Osen (27-mart 2020-yil). 13-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2020-yil.
  53. Lee. „Blackpink最美攝影師Lisa再推攝影集!沒搶到《0327》的Blink這次必須預購!“ (zh-tw). harpersbazaar.com.tw (17-mart 2021-yil). 12-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-mart 2021-yil.
  54. „Lisa Launches a Makeup Collection With MAC“ (en). PAPER (13-noyabr 2021-yil). 16-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-noyabr 2021-yil.
  55. „BLACKPINK's Lisa to help improve children's education in Thai hometown“ (en). The Korea Times (16-sentabr 2021-yil). 16-sentabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16-sentabr 2021-yil.
  56. Kim Won-hee. „핫이슈 "하니·씨엘·블랙핑크·아이유·제시 롤모델"“ (ko). Sports Khan (28-aprel 2021-yil). Qaraldi: 28-aprel 2021-yil.
  57. Pakkee Tan. „BLACKPINK's Lisa is Now Officially the Most Followed K-Pop Idol on Instagram“. E! News (15-aprel 2019-yil). 15-sentabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2019-yil.
  58. Kevin Miller. „Lalisa Manoban Is The First K-pop Idol To Reach 50 Million Followers On Instagram“ (10-aprel 2021-yil). 10-aprel 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 10-aprel 2021-yil.
  59. Kong Dudeplace. „ยอดจองซื้อ Harper's BAZAAR ฉบับปก ลิซ่า BlackPink ทุบสถิติใหม่ พิมพ์ 120,000 เล่มก็ยังไม่พอ“ (th). Dudeplace (5-may 2019-yil). 1-avgust 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-avgust 2019-yil.
  60. „Are K-Pop Stars the World's Biggest 'Influencers'?“ (en). The Wall Street Journal (15-iyul 2019-yil). 21-may 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 31-iyul 2019-yil.
  61. Gaon Album Chart:
  62. Lalisa Sales: 708,475 (2021) + 60,000 (2021, Kit) + 15,444 (2021, LP) + 4,086 (2022) + 20,422 (2022, LP) + 2,473 (2022, Gold LP)
  63. Cumulative Sales of Lalisa in China:
  64. „가온 인증: 누적판매량 인증“ (ko). Gaon Music Chart (11-noyabr 2021-yil). 11-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-noyabr 2021-yil.
  65. Hussey, Allison. „DJ Snake, Megan Thee Stallion, Ozuna, and BLACKPINK’s Lisa Share Video for New Song “SG”: Watch“. Pitchfork (22-oktabr 2021-yil). Qaraldi: 22-oktabr 2021-yil.
  66. „블랙핑크 리사, 中 서바이벌 '청춘유니' 시즌3 멘토 출연 확정(공식)“ (ko). Newsen (7-yanvar 2021-yil). 8-yanvar 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-yanvar 2021-yil.
  67. „亚洲流行音乐大奖2021年度获奖名单揭晓“ (zh). Phoenix New Media (28-dekabr 2021-yil). 5-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  68. „【APMA 2021】亚洲流行音乐大奖2021年度入围名单“ (zh). Weibo (30-noyabr 2021-yil). 30-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-noyabr 2021-yil.
  69. „BRAVO-Otto-Siegerin 2021 Newcomer*in national/international“ (de). Bravo Otto (2-fevral 2022-yil). 2-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-fevral 2022-yil.
  70. „팬앤스타 초이스 개인“ (ko). The Fact Music Awards (9-avgust 2021-yil). 10-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-avgust 2021-yil.
  71. Yoon. „BTS 8관왕·아이유 5관왕… 가온차트 최고의 별 [종합“] (ko). E Daily (27-yanvar 2022-yil). Qaraldi: 27-yanvar 2022-yil.
  72. „2021한터뮤직어워즈: 아티스트상 Female Solo TOP 3“ (ko). WhosFan (27-dekabr 2021-yil). 28-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-dekabr 2021-yil.
  73. „2021한터뮤직어워즈: 초동기록상 TOP 10“ (ko). WhosFan (20-dekabr 2021-yil). 20-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2021-yil.
  74. „Sanook x JOOX Thailand Music Awards 2020“. 18-fevral 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-fevral 2020-yil.
  75. „2022 대한민국 퍼스트브랜드 대상 소비자 조사“ (ko). Korea First Brands. 1-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2021-yil.
  76. Lee Jae-hoon. „방탄소년단, 불참에도 '2021 MAMA' 8관왕...4개 대상 싹쓸이(종합)“ (ko). Newsis (11-dekabr 2021-yil). 11-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-dekabr 2021-yil.
  77. 77,0 77,1 77,2 „2021 MAMA Nominees – Nominees for 2021 MAMA“ (en). Mwave. Mnet Asian Music Awards. 22-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-noyabr 2021-yil.
  78. Chin. „BTS, IU and more lead the nominations for the 2021 Mnet Asian Music Awards“. NME (3-noyabr 2021-yil). 4-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-noyabr 2021-yil.
  79. „Here's how you can vote for your TikTok Favorite Moment at the 2021 Mnet Asian Music Awards – BTS, aespa, TWICE, ITZY, TXT, SEVENTEEN, and more“. Bandwagon Asia (25-noyabr 2021-yil). 25-noyabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-noyabr 2021-yil.
  80. Grein. „Justin Bieber Leads 2021 MTV EMA Nominations“. Billboard (20-oktabr 2021-yil). 20-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-oktabr 2021-yil.
  81. „MTV MIAW 2022: ¿Cómo votar y quiénes son los favoritos de este año?; horario y cómo ver en vivo“ (es). Marca (6-iyun 2022-yil). 8-iyun 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2022-yil.
  82. „#PAK2020 - Programa de Encerramento“ (20-dekabr 2020-yil). 6-fevral 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 30-yanvar 2021-yil.
  83. „Conheça os vencedores do SEC Awards 2022“ (pt). Series Em Cena. 4-iyul 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-iyul 2022-yil.
  84. „The 31st Seoul Music Awards“. Seoul Music Awards. 4-dekabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-dekabr 2021-yil.
  85. „เคียงข้างลิซ่า-แบมแบม 3 นักกีฬาไทย มีชื่อรับรางวัลเยาวชนต้นแบบ สร้างแรงบันดาลใจ“ (th). Thai Rath (15-mart 2021-yil). 20-mart 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-aprel 2021-yil.
  86. „微博星耀盛典“ (zh). Weibo (20-may 2021-yil). 20-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-may 2021-yil.
  87. Tangcay. „Bowen Yang, Mindy Kaling, Blackpink, Olivia Rodrigo and More Honored on Gold House’s 2022 A100 List“. Variety (2-may 2022-yil). 2-may 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2022-yil.
  88. „From Mutya to Beyoncé: who is the best girl band member of all time?“ (en). The Guardian (12-oktabr 2019-yil). 12-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-may 2022-yil.
  89. Punt. „BLACKPINK member Lisa begins solo career by smashing YouTube record“. Guinness World Records (8-oktabr 2021-yil). 8-oktabr 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-oktabr 2021-yil.