Kontent qismiga oʻtish

Abdulhamid II

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Abdulhamid II
عبد الحميد ثانی, Abd ül-Hamîd-i sânî
Tavalludi 22-sentyabr 1842-yil
Vafoti 10-fevral 1918-yil(1918-02-10)
(75 yoshda)
Istanbul
Fuqaroligi Usmonli imperiyasi[1]
Otasi Abdulmajid I
Onasi Tirimüjgan Kadın
Mukofotlari Muqaddas Olaf ordeni katta xochi kavaleriXrizantema ordeni

Abdulhamid II (21-sentyabr 1842–yil – 10-fevral 1918–yil) — Usmonlilar sulolasi sultoni (1876-1909-yillar). U 1876-yil dekabrda „Yangi Usmonlilar“ jamiyati bilan bogʻliq liberal guruhlar rahbari Midhat posho boshchiligida oʻtkazilgan saroy toʻntarishi natijasida taxtga chiqdi. Yangi konstitutsiya qabul qilindi. 1903-yilda Germaniya mashhur Bagʻdod temir yoʻlini qurish huquqini oldi. Yosh turklar deb atalmish guruh 1909-yil Abdulhamid II ga qarshi bosh koʻtarib, uni taxtdan tushirdilar. Abdulhamid II 1918-yilda vafot etgan[2].

Hayoti

Hamid afandi 1842-yil 21-sentabrda Oʻrtakoʻydagi Chiragan saroyida yoki Konstantinopoldagi Toʻpqopi saroyida tugʻilgan. U Sulton Abdulmejid va Tirimüjgan Kadın (Cherkes, 1819–yil 20–avgust, Konstantinopol, Feriye saroyi, 1853–yil 2–noyabr) asli nomi Virjiniya boʻlgan. Onasining oʻlimidan soʻng u otasining qonuniy xotini Perestu Kadınning asrab oluvchi oʻgʻli boʻldi. Perestu, shuningdek, Abdul Hamidning o'gay singlisi Jemile Sultonning asrab oluvchi onasi bo'lgan, uning onasi Düzdidil Kadın 1845-yilda vafot etgan va ikki yoshida onasiz qolgan. Ikkalasi ham bir xonadonda tarbiyalangan, bolalik yillari birga o‘tgan[2].

Usmonli davlatlarining boshqa sultonlaridan farqli o‘laroq, Abdulhamid II uzoq mamlakatlarda bo‘lgan. 1867-yilning yozida, taxtga o'tirishidan to'qqiz yil oldin u amakisi Sulton Abdul Aziz bilan birga Parij (30-iyun 1867-yil 10-iyul), London (1867-yil 12-23-iyul), Vena (1867-yil 28-30-iyul) safarlarida bo'ldi. ) va boshqa bir qator Yevropa davlatlarining poytaxtlari yoki shaharlari.

Oilasi

Shehzade Mehmed Abdülqodir (1878-yil 16-yanvar—1944-yil 16-mart) - Bidar Kadın bilan.  Uning yettita turmush o'rtog'i, beshta o'g'li va ikkita qizi bor edi[2].

Shehzade Mehmed Selim (1878-yil 12-fevral—1944-yil 7-avgust) - Bedrifelek Kadın bilan.  Uning turmush o'rtog'i bor edi, lekin farzandlari yo'q edi.

Shehzade Mehmed Burhaneddin (1885-yil 19-dekabr—1949-yil 15-iyun) - Mezidemestan Kadın bilan.  Uning to'rtta turmush o'rtog'i va ikkita o'g'li bor edi.

Shehzade Abdurrahim Hayri (1894-yil 15-avgust—1952-yil 1-yanvar) - Peyveste Hanim bilan.  Uning ikkita turmush o'rtog'i, bitta o'g'li va bitta qizi bor edi.

Shehzade Ahmad Nureddin (1901-yil 22-iyun—1944-yil dekabr) - Behice Hanim bilan.  Shahzoda Mehmed Bedreddinning egizaklari.  Uning turmush o'rtog'i va o'g'li bor edi.

Shehzade Mehmed Bedreddin (1901-yil 22-iyun—1903-yil 13-oktyabr) - Behice Hanim bilan.  Shahzoda Ahmad Nureddinning egizaklari.  Yulduz saroyida tug'ilgan.  Menenjitdan vafot etgan va Yahyo afandi qabristoniga dafn etilgan.

Shehzade Mehmed Abid (1905-yil 17-may—1973-yil 8-dekabr) - Saliha Naciye Kadın bilan.  Uning ikkita xotini bor edi, lekin farzandi yo'q edi.

Abdulhamidning kamida 13 ta qizi bor edi:

Ulviye Sulton (1868—1875-yil 5-oktyabr) - Nazikeda Kadın bilan.  Dolmabahche saroyida tug‘ilib, yetti yoshida fojiali tarzda vafot etdi: onasi pianino chalib, xizmatkorlar ovqat uchun ishdan bo‘shatilganda, Ulviye Sulton gugurt o‘ynay boshladi.  Onasi uni yechmoqchi bo‘lganida qo‘llarini kuydirib yuborgan bo‘lsa-da, uning ko‘ylagi yonib ketdi, tilla kamari uni ichiga qamab qo‘ydi.  Nazikeda vahima ichida qizini ko‘tarib, yordam so‘rab qichqirgancha zinadan yugurib tushdi, lekin bu harakat alangani avj oldirdi va Ulviye Sulton tiriklayin kuyib vafot etdi va onasini umidsizlikka solib, hech qachon tuzalmadi.  Nozikeda Yangi masjidda dafn etilgan.

Zekiye Sulton (1872-yil 12-yanvar—1950-yil 13-iyul) - Bedrifelek Kadın bilan.  U bir marta turmushga chiqdi va ikkita qizi bor edi.  U Abdulhamidning sevimli qizlaridan biri edi.

Fatma Naime Sulton (5-sentyabr 1876-yil—1945-yil) - Bidar Kadin bilan.  U Abdul Hamidning sevimli qizi bo'lib, uni "mening o'tmish qizim" deb atagan, chunki u taxtga o'tirgan sanaga yaqin tug'ilgan.  U ikki marta turmushga chiqdi va bir o'g'il va bir qiz tug'di.  1904 yilda u birinchi turmush o'rtog'i Murod V ning qizi, amakivachchasi Hatice Sulton bilan uni aldayotganini bilib, janjal ichida qoldi.

Naile Sulton (1884-yil 9-fevral—1957-yil 25-oktyabr) - Dilpesend Kadın bilan.  U bir marta turmushga chiqdi, farzandi yo'q.

Seniye Sulton (1884—1884-yillar) - noma'lum onalik.

Seniha Sulton (1885—1885-yillar) – Dilpesend Kadın bilan.  U besh oyligida vafot etdi.

Shadiye Sulton (1886-yil 30-noyabr—1977-yil 20-noyabr) – Emsalinur Kadın bilan.  U ikki marta turmushga chiqdi va bir qizi bor edi.

Hamide Ayshe Sulton (1887-yil 15-noyabr—1960-yil 10-avgust) - Müşfika Kadın bilan.  U ikki marta turmush qurgan va uch o'g'il va bir qizi bor edi.

Refiya Sulton (1891-yil 15-iyun—1938-yil) – Sazkar Xonim bilan.  U bir marta turmushga chiqdi va ikkita qizi bor edi.

Hatice Sulton (1897-yil 10-iyul—1898-yil 14-fevral) - Pesend Hanim bilan.  U chechakdan vafot etdi va Yahyo afandi qabristoniga dafn qilindi.

Aliye Sulton (1900—1900-yillar) - noma'lum onalik.  U tug'ilganidan bir necha kun o'tib vafot etdi.

Jamila Sulton (1900—1900-yillar) - noma'lum onalik.  U tug'ilganidan bir necha kun o'tib vafot etdi.

Samiye Sulton (1908-yil 16-yanvar—1909-yil 24-yanvar) - Saliha Naciye Kadın bilan.  U pnevmoniyadan vafot etdi va Yahyo afandi qabristonidagi Shaxzoda Ahmad Kamoleddin maqbarasiga dafn qilindi.

  1. (unspecified title)
  2. 1 2 3 OʻzME. Birinchi jild. Toshkent 2000-yil