IPhone (1-avlod)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
IPhone
IPhonelogo.svg
IPhone 1st Gen.svg
Ishlab chiqaruvchi Apple Inc.
Turi Smartphone
Chiqarilgan sanasi 29-iyun, 2007-yil (15 yil avval) (2007-06-29)
Operatsion tizimi
Protsessor Samsung 32-bit RISC ARM 1176JZ(F)-S v1.0[1] 620 MHz
Underclocked to 412 MHz[2]
Xotirasi 128 MB eDRAM[3]
Saqlash joyi 4, 8, or 16 GB flash memory
Displey
Tovush
Kirish
Kamera 2.0 MP va geotagging (not GPS-based)
Havola(lar)
Oʻlchamlari
  • 115 mm (4.5 in) H
  • 61 mm (2.4 in) W
  • 11.6 mm (0.46 in) D
Massasi 135 g (4.8 oz)
Keyingisi iPhone 3G
Aloqador maqolalar iPad, iPod Touch
Vebsayt Apple - iPhone Wayback Machine saytida (archived June 29, 2007)

iPhone – (shuningdek, iPhone 2G,[5] iPhone 1[6] yoki original iPhone[5] nomi bilan ham tanilgan) birinchi iPhone modeli boʻlib, Apple Inc. tomonidan ishlab chiqilgan va sotilgan birinchi smartfondir. Koʻp yillik mish-mishlardan soʻng, 2007-yil 9-yanvarda[7] rasman eʼlon qilindi va 2007-yil 29-iyunda Amerika Qoʻshma Shtatlarida chiqarildi.

iPhone'ning mahsulot sifatida ishlab chiqilishi 2005-yilda boshlangan va u ommaga oshkor boʻlgunga qadar toʻliq maxfiylikda davom etgan. Qurilmada koʻpgina jismoniy apparat tugmachalarini yoʻq qilinib, oʻzining ekranga asoslangan interfeysi uchun stilusdan voz kechdi, oʻrniga faqat bir nechta jismoniy tugmalar va sensor ekranni oʻz ichiga olgan mobil telefon dizaynini buzdi. U GPRS va maʼlumotlarni uzatish uchun EDGE qoʻllab-quvvatlashi bilan toʻrt diapazonli GSM uyali aloqani oʻz ichiga oldi va ovozli aloqa bilan bogʻliq boʻlmagan xususiyatlarni qoʻllab-quvvatlash uchun uzluksiz internetga kirish va bortda ishlov berishdan foydalangan. Uning vorisi iPhone 3G 2008-yil 9-iyunda eʼlon qilindi.

iPhone tezda Apple kompaniyasining eng muvaffaqiyatli mahsulotiga aylandi va uni oʻsha paytdagi eng daromadli kompaniyaga aylantirdi.[8] App Storeʼning joriy etilishi tashkil etilgan kompaniyalar va startap-ishlab chiquvchilarga platforma orqali martaba qurish va milliardlab dollar ishlab topish imkonini berdi, shu bilan birga isteʼmolchilarga maʼlumotlarga kirish va boshqa odamlar bilan bog‘lanishning yangi usullarini taqdim etdi. [9] iPhone oʻsha paytdagi asosiy eʼtiborni qaratgan BlackBerry va IBM biznes hamjamiyatidan farqli oʻlaroq keng jamoatchilikni oʻziga jalb qila oldi va mavjud texnologiyalarni integratsiyalash, foydalanish imkoniyatlarini kengaytirish orqali iPhone smartfon sanoatini „boshiga“ aylantirdi.[10]

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

1999-yilda Apple bosh direktori Stiv Djobs Apple sensorli ekranli mahsulotini tasavvur qilgan edi, u foydalanuvchi qalam yordamida emas, balki bevosita barmoqlari bilan boshqarishi mumkin edi.  Stilus oʻsha paytdagi koʻplab sensorli ekranli qurilmalar uchun keng tarqalgan vosita boʻlgan, shu jumladan 1993-yilda ishlab chiqarilgan Apple kompaniyasining Nyutoni ham. U qurilma uchun uch qatlamli, sigʻimli koʻp sensorli sensorli ekran kerak boʻladi, deb qaror qildi, oʻsha paytdagi juda yangi va ilgʻor texnologiya. Bu paytdagi planshet kompyuterlar, inson kompyuter interfeyslari va savdo nuqtalari tizimlari uchun odatiy boʻlgan jismoniy tugma va sichqonchani olib tashlashga yordam berdi. Jobs bu gʻoyani yon loyiha sifatida tekshirish uchun bir guruh Apple muhandislarini yo‘lladi.[11] Jobs prototip va uning foydalanuvchi interfeysini koʻrib chiqqach, u konsepsiyani oʻsha paytdagi sensorli ekranli telefonlar bozorida allaqachon oʻrnatilgan brendlar bilan raqobatlasha oladigan mobil telefonga aylantirish imkoniyatlarini koʻrdi. Butun harakat Project Purple 2 deb nomlangan va 2005-yilda boshlangan,[12] Apple 1999-yil dekabr oyida „iphone.org“ domenini sotib oldi.[13]

Apple qurilmani hozirda AT&T tarkibiga kiruvchi Cingular Wireless bilan maxfiy va misli koʻrilmagan hamkorlik yaratdi. Hamkorlikni rivojlantirish qiymati oʻttiz oylik davr mobaynida 150 million dollar boʻlgani taxmin qilingan. Apple Motorola ROKR E1 ni taqdim etgan „qoʻmita tomonidan dizayn“ yondashuvini rad etdi, Motorola bilan asosan muvaffaqiyatsiz hamkorlik. Buning oʻrniga, Cingular Wireless Apple kompaniyasiga iPhone apparat va dasturiy taʼminotini oʻzida ishlab chiqish erkinligini berdi.[14] Asl iPhone 2007-yil 9-yanvarda Stiv Jobs tomonidan Kaliforniyaning San-Fransisko shahridagi Moscone Westda boʻlib oʻtgan Macworld Conference & Expo koʻrgazmasining asosiy nutqida taqdim etilgan.[11] Murojaatida Jobs „Bu men ikki yarim yildan beri intiqlik bilan kutgan kun“ va „bugun Apple telefonni qaytadan ixtiro qilmoqchi“ dedi.[15] Jobs iPhone-ni uchta qurilmaning kombinatsiyasi sifatida taqdim etdi: „sensorli boshqaruvga ega keng ekranli iPod“; „inqilobiy mobil telefon“; va „Internet-kommunikatori“.

IPhone chiqishidan olti hafta oldin, Djobs choʻntagida olib yurgan prototipining ekrani kalitlari bilan tirnalganidan xafa boʻlgach, plastik ekran shisha bilan almashtirildi. Tez oʻtish ishlab chiqarish pudratchisi uchun tender jarayoniga olib keldi, uni Foxconn yutib oldi, u hozirgina Shenzhen zavod majmuasining yangi qanotini aynan shu taklif uchun ochgan edi.[16]

Chiqarish[tahrir | manbasini tahrirlash]

8 GB iPhone

iPhone 2007-yil 29-iyun kuni AQShda 499 dollar narxda chiqarilgan va 8 uchun 599 dollar GB modeli, ikkalasi ham 2 yillik shartnomani talab qiladi.[11] Minglab odamlar qurilmaning ishga tushirilishidan bir necha kun oldin Apple va AT&T chakana savdo doʻkonlari oldida kutishgani xabar qilingandi;[17] koʻpgina doʻkonlar mavjud boʻlganidan keyin bir soat ichida zaxiralar etishmasligi haqida xabar berishdi. Oʻgʻirliklar va hatto otishmaga sabab boʻlgan PlayStation 3-ni ishga tushirish bilan bogʻliq muammolarni takrorlamaslik uchun bir kechada doʻkonlarni qoʻriqlash uchun xizmatdan tashqari politsiya xodimlari yollangan.[18] [19]

Keyinchalik u Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Portugaliya, Irlandiya Respublikasi va Avstriyada 2007 yilning noyabrida sotuvga chiqarildi[11] 

So‘rovda qatnashgan o‘n nafar amerikalikdan olti nafari iPhone chiqishini uning chiqarilishidan oldin bilishlarini aytishgan.[19]

2007-yilda Macworld-da shisha ostida namoyish etilgan birinchi iPhone

Taqdim etilganidan keyin[tahrir | manbasini tahrirlash]

Isteʼmolchi va biznes bozorlaridagi iPhone'ning asosiy raqobatchilari LG Prada, LG Viewty, Samsung Ultra Smart F700, Nokia N95, Nokia E61i, Palm Treo 750, Palm Centro, HTC Touch, Sony Ericsson W960, Sony Ericsson C905 va BlackBerry.[20] [21] [22] [23] Shu bilan birga, Apple 8-ning narxini sezilarli darajada pasaytirdi (599 dollardan 399 dollargacha, hali ham AT&T bilan 2 yillik shartnomani talab qiladi).[24] Apple bir millioninchi iPhoneʼni besh kundan keyin (yoki ishlab chiqarilgandan 74 kun o‘tib) sotdi.[25]

A 16 GB modeli 2008-yil 5-fevralda 499 dollar(4GB original sotuv narxi)ga sotildi.[26] Apple 2008-yil 6-martda SDK-ni chiqardi, bu esa ishlab chiquvchilarga iPhone OS 2.0 versiyasidan boshlab, iPhone foydalanuvchilari uchun bepul yangilanishda foydalanish mumkin bo‘lgan ilovalarni yaratishga imkon berdi. 9-iyun kuni Apple iPhone 3G ni eʼlon qildi, u 11-iyulda yetkazib berila boshlandi.[27] Asl iPhone 15-iyulda ishlab chiqarish toʻxtatildi; umumiy savdo hajmi 6 124 000 donani tashkil etdi.

Qurilma[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tashqi texnik ta’minot[tahrir | manbasini tahrirlash]

iPhone'ning orqa qopqogʻi alyuminiy, yumshoq metalldan qilingan. [28] iPhone ekrani 320x480 pikselli LCD multi-sensorli displey boʻlib, 163 ppi diagonalda taxminan 3,5 dyuymni tashkil etadi, bu oʻsha paytdagi boshqa telefonlardan ancha katta. IPhoneʼdagi orqa kamera 2 megapiksel va shuningdek, geotagging xususiyatiga ega. iPhone'da toʻrtta umumiy tugma va bitta kalit mavjud: yoqib-o‘chirish tugmasi, ovoz balandligini oshirish va pasaytirish tugmasi, ovozni oʻchirish/qoʻngʻiroqni oʻzgartirish tugmasi va telefon yuzining pastki markazida joylashgan uy tugmasi. Bosh sahifa tugmasi bosilganda, foydalanuvchi hozirda foydalanayotgan har qanday ilovadan bosh ekranga qaytadi.

Ichki texnik ta’minot[tahrir | manbasini tahrirlash]

iPhone Samsung 32-bitli ARM mikroprotsessoriga ega boʻlib, 620 MGts dan sekinroq chastotaga 412 ga pasaygan. iPhone shuningdek, akselerometr, yaqinlik sensori va atrofdagi yorugʻlik sensori kabi bir nechta sensorlar toʻplamini oʻz ichiga oladi. Xuddi iPod Touch ga oʻxshab, iPhone ham 3,5 millimetrli yordamchi naushnik uyasiga ega edi. Shuningdek, telefonda 3,7 V 1400 mA/soat litiy-ion batareyasi o‘rnatilgan.

Dasturiy taʼminot[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yanvar oyida taqdimoti paytida Stiv Djobs: „iPhone OS X operatsion tizimida ishlaydi“ va „ish stoli toifasidagi ilovalar bilan ishlaydi“,[29] [30] deb daʼvo qildi, ammo iPhone chiqarilgan paytda operatsion tizim „iPhone“ deb oʻzgartirildi.[31]

Asl iPhone toʻxtatilishidan oldin operatsion tizimning uchta asosiy versiyasini qoʻllab-quvvatlagan: iPhone OS 1, 2 va 3. Asl iPhone uchun oxirgi yangilanish iPhone OS 3.1.3 boʻldi, chunki iPhone OS 3.2 iPad uchun moʻljallangan edi.

Dasturiy taʼminot tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Asl iPhone uchun original operatsion tizim, iPhone OS 1, vizual ovozli pochta, multi-sensorli imo-ishoralar, HTML elektron pochta, Apple Safari veb-brauzeri, matnli xabar almashish, iPod musiqa va video pleer ilovasi, maxsus YouTube ilovasi va Google Xaritalar tomonidan quvvatlangan Xaritalar ilovasi. Shuningdek, u asosiy telefon/kontaktlar, kalendar, rasmlar, aktsiyalar, ob-havo, soat, kalkulyator, eslatmalar va sozlamalarni oʻz ichiga olgan. Biroq, MMS, ilovalar va nusxa koʻchirish va joylashtirish kabi koʻplab xususiyatlar chiqarilganda qoʻllab-quvvatlanmadi, shu sababli xakerlar ushbu xususiyatlarni qoʻshish uchun oʻz telefonlarini jailbreak qilishga olib keldi. Apple tomonidan ishlab chiqarilgan dasturiy taʼminot yangilanishlari asta-sekin ushbu funktsiyalarni qoʻshdi.

2007-yil sentabr oyida iPod Touch -ning taqdimoti bilan bir qatorda v1.1 yangilanishi tizimga qo‘shilgan birinchi yangi ilova bo‘lgan iTunes Store ilovasini o‘z ichiga oldi.

iPhone OS 2 2008-yil 11-iyulda iPhone 3G-ning chiqarilishi bilan bir vaqtda chiqarildi va mahalliy uchinchi tomon ilovalarini, Microsoft Exchange-ni qoʻllab-quvvatlovchi,[32] push e-mail va boshqa yaxshilanishlarni qoʻllab-quvvatlaydigan Apple App Store-ni taqdim etdi. .

iPhone OS 3 2009-yil 17-iyunda iPhone 3GS bilan bir qatorda chiqarildi va nusxa koʻchirish va joylashtirish funksiyasi, bosh ekran uchun Spotlight qidiruvi va YouTube ilovasi uchun yangi funksiyalarni taqdim etdi. iPhone OS 3 asl iPhone, shuningdek, iPhone 3G va 3GS uchun mavjud edi. Biroq, iPhone OS 3 ning barcha funksiyalari (Xabarlar ilovasidagi MMS kabi) asl iPhoneʼda qo‘llab-quvvatlanmaydi.

iPhone OS 3.1.3 bu telefon uchun 2010-yil fevral oyida chiqarilgan iPhone OS (hozirgi iOS) oxirgi versiyasi boʻlib, u hech qachon toʻliq iPhone OS 3 funksiyalarini olmagan, chunki iPhone OS 3.2 iPad uchun moʻljallangan edi.

2012-yil sentabr oxirida iOS 6 chiqarilgandan so‘ng chiqarilgan deyarli barcha ilovalar asl iPhoneʼda ishlamaydi, chunki dasturiy taʼminotni ishlab chiqish to‘plami (SDK) endi iOS 4.3 dan eski versiyalarining „maqsadiga“ (minimal) ruxsat bermaslik uchun o‘zgartirildi. shu jumladan 3.x) yoki ARMv6 qurilmalari (birinchi ikki avlod).

Kutib olinishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Asl iPhone asosan ijobiy sharhlarni oldi. Faqat toʻrtta yozuvchiga asl iPhone-ni koʻrib chiqish modellari berildi:[33] [34] The New York Times gazetasidan Devid Pogue,[35] The Wall Street Journalʻdan Uolt Mossberg,[36] Newsweekʻdan Stiven Levi,[37] va Ed.Baig of USA Today.[38] The New York Times va The Wall Street Journal iPhone haqida ijobiy, ammo ehtiyotkorona sharhlarini eʼlon qildi, ularning asosiy tanqidi AT&T ning 2,5G EDGE tarmogʻining nisbatan past tezligi va telefonning 3G xizmatlaridan foydalangan holda ulana olmasligidir. Wall Street Journal’ning texnologiya sharhlovchisi Uolt Mossbergning xulosasiga ko‘ra, baʼzi kamchiliklar va funksiyalar yetishmovchiligiga qaramay, iPhone, muvozanatda, go‘zal va yutuqli qo‘l kompyuteridir.[39] Time jurnali uni 2007-yilda „Yil ixtirosi“ deb atagan

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Patterson, Blake „Under the Hood: The iPhone's Gaming Mettle“. touchArcade (2008-yil 7-iyul). 7-mart 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2009-yil 20-mart.
  2. Dilger, Daniel Eran „iPhone 2.0 SDK: Video Games to Rival Nintendo DS, Sony PSP“. RoughlyDrafted Magazine (20-mart 2008-yil). 16-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-may 2009-yil.
  3. „Apple (Samsung S5L8900) applications processor with eDRAM“. SUBM TechInsights. 15-iyul 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-may 2009-yil.
  4. „iPhone – Tech Specs“. Apple (14-iyul 2007-yil). 14-iyul 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19-yanvar 2009-yil.
  5. 5,0 5,1 Wong. „What it's like to use the original iPhone in 2017“ (en). Mashable (29-iyun 2017-yil). Qaraldi: 26-mart 2022-yil.
  6. Rohmetra. „iPhone 1 — A 'revolutionary' smartphone that debuted at the 2007 Oscars“ (en-US). ThePrint (27-mart 2022-yil). Qaraldi: 1-may 2022-yil.
  7. Dolan, Brian. „Timeline of Apple "iPhone" Rumors (1999–Present)“. 15-aprel 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-fevral 2008-yil.
  8. Tibken. „10 ways the iPhone changed our lives“ (en). CNET. CNET. Qaraldi: 15-noyabr 2021-yil.
  9. Kelly. „10 years later: The industry that the iPhone created“. CNNMoney. CNN (29-iyun 2017-yil). Qaraldi: 15-noyabr 2021-yil.
  10. Mortillaro. „On the iPhone's 10th anniversary, how it revolutionized smartphones“. CBC. CBC. Qaraldi: 15-noyabr 2021-yil.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 Cohen, Peter. „Macworld Expo Keynote Live Update: Introducing the iPhone“. Macworld (9-yanvar 2007-yil). Qaraldi: 4-sentabr 2020-yil.
  12. Murtazin, Eldar. „Apple's Phone: From 1980s' Sketches to iPhone. Part 3“. Mobile-review (20-iyun 2010-yil). Qaraldi: 4-sentabr 2020-yil.
  13. „Timeline of Apple "iPhone" Rumors (1999-Present)“ (en). Fierce Wireless (18-dekabr 2006-yil). Qaraldi: 30-yanvar 2022-yil.
  14. Lewis, Peter. „How Apple kept its iPhone secrets“. CNNMoney.com (12-yanvar 2007-yil). Qaraldi: 11-yanvar 2009-yil.
  15. Farber. „Jobs: Today Apple is going to reinvent the phone“. ZDNet "Between the Lines" blog (9-yanvar 2007-yil). 19-iyul 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-iyun 2010-yil.
  16. Duhigg, Charles. „Apple, America and a Squeezed Middle Class“ (en). New York Times (21-yanvar 2012-yil). Qaraldi: 4-sentabr 2018-yil.
  17. „Apple Inc. Q3 2007 Unaudited Summary Data“. Apple Inc. (25-iyul 2007-yil). 29-may 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2008-yil.
  18. Hart, Kim. „Hype Meets Reality At iPhone's Debut“. The Washington Post (30-iyun 2007-yil). Qaraldi: 3-mart 2018-yil.
  19. 19,0 19,1 Johnson, Bobbie. „iPhone causes big Apple swarm in Big Apple storms“. The Guardian (30-iyun 2007-yil). Qaraldi: 1-fevral 2007-yil.
  20. Shah. „Top 5 competitors to the iPhone“ (27-fevral 2007-yil).
  21. Olandres. „iPhone vs. Blackjack vs. N95 vs. Treo 750 vs. BC 8300“ (19-iyun 2007-yil).
  22. Cellan-Jones. „Apple iPhone faces serious rivals“. BBC (29-iyun 2007-yil).
  23. Waters. „Who's afraid of the iPhone?“. BBC (7-noyabr 2007-yil).
  24. Apple (5-sentabr 2007-yil). „Apple Sets iPhone Price at $399 for this Holiday Season“. Press-reliz. Qaraldi: 20-yanvar 2020-yil.
  25. Apple (10-sentabr 2007-yil). „Apple Sells One Millionth iPhone“. Press-reliz. Qaraldi: 20-yanvar 2020-yil.
  26. Apple (5-fevral 2008-yil). „Apple Adds New iPhone & iPod touch Models“. Press-reliz. Qaraldi: 20-yanvar 2020-yil.
  27. Apple (9-iyun 2008-yil). „Apple Introduces the New iPhone 3G“. Press-reliz. Qaraldi: 20-yanvar 2020-yil.
  28. „The original iPhone in photos: Looking back on the iPhone that started it all“ (en-US). Macworld. Qaraldi: 27-aprel 2021-yil.
  29. Block. „Live from Macworld 2007: Steve Jobs keynote“. Engadget. AOL (9-yanvar 2007-yil). 24-mart 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2017-yil.
  30. Wright. „The original iPhone announcement annotated: Steve Jobs' genius meets Genius“. The Next Web (9-sentabr 2015-yil). 1-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2017-yil.
  31. „iOS: A visual history“. The Verge. Vox Media (16-sentabr 2013-yil). 12-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 1-aprel 2017-yil.
  32. „Exchange ActiveSync On Your iPhone 2.0“. iMore (13-iyul 2008-yil). Qaraldi: 18-yanvar 2019-yil.
  33. Slivka. „Original iPhone's First Four Reviewers Reminisce About Getting Their Hands on It for the First Time“. www.macrumors.com.
  34. „It had us at "Hello": The iPhone turns 10“. www.cbsnews.com (25-iyun 2017-yil).
  35. David Pogue. „The iPhone Matches Most of Its Hype“. The New York Times (27-iyun 2007-yil).
  36. Walt Mossberg. „Testing Out the iPhone“. The Wall Street Journal (27-iyun 2007-yil).
  37. Steven Levy. „First Look: Test Driving the iPhone“. Newsweek (26-iyun 2007-yil).
  38. Ed Baig. „iPhone Review“. USA Today (26-iyun 2007-yil).
  39. „iPhone rush despite mixed reviews“. The Australian (3-iyul 2007-yil). Qaraldi: 1-fevral 2007-yil.