Folklend orollari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Folklend orollari (ispancha: Islas Malvinas, inglizcha: Falkland islands) — Atlantika okeanining jan.gʻarbiy qismidagi arxipelag , Argentina qirgʻoklari yaqinida, Buyuk Britaniya mulki. Maydoni 12,2 ming km². 2 yirik orol — Sharqiy (Soledad) va Gʻarbiy Folklend (GranMalvin) o.laridan va 200 ga yaqin mayda orol va qoyalardan iborat. Orollar, asosan, metamorfik va choʻkindi jinslardan tuzilgan. Eng baland joyi 706 m. Iklimi sovuqroq okean iqlimi. Yillik yogʻin 600–700 mm, kuchli shamollar esadi, teztez tuman tushadi. Oʻtloq va vereskzorlar, torfli botkrkliklar bor. Dengiz parrandasi koʻp. Baliq va dengiz hayvonlari ovlanadi, qoʻychilik rivojlangan. Maʼmuriy markazi — PortStenli. Folklend orollariga yevropaliklardan birinchi boʻlib ingliz dengizchi sayyohi J. Deyvis 1592-yilda yetib borgan. 1765-yildan Ispaniya mulki. 19-asrning 20-yillarida orollar Argentina nazorati ostiga oʻtdi. 1833-yilda inglizlar bosib oldi. Argentina orollarni oʻz hududining tarkibiy qismi deb hisoblab, orollar ustidan Britaniya suverenitetini tan olmaydi. 1982-yilgi Argentina bilan Buyuk Britaniya oʻrtasidagi qurolli toʻqnashuvdan soʻng inglizlar orolda mulkchilik maqomini oʻrnatdi. 1995-yilda Argentina bilan Buyuk Britaniya oʻrtasida orol hududida joylashgan netfgaz konlarini birgalikda oʻzlashtirish va qazib olish sohasida hamkorlik qilish toʻgʻrisida deklaratsiya imzolandi.