Argonavtlar

Argonavtlar (yun. Argonautai; Argo — kema nomi va nautes — dengizchi) — yunon mifologiyasidagi qahramonlar. A. „Argo“ kemasida ajdaho qoʻriqlab tu-radigan oltin terini olib kelish uchun Yason boshchiligida Kolxidaga boradilar va sehrgar Medeya yordamida uni qoʻlga ki-ritib, Yunonistonga olib keladilar. A. haqidagi mif yunon dengizchilarining Qora dengiz qirgʻoqlariga suzib kelishlari koʻhna tarixini aks ettiradi.

Jeyson Iolkos qiroli Esonning o'g'li edi, ammo Jeyson mashhur dono kentavr Xiron tomonidan tarbiyalangan. Ko'plab yaxshi qahramonlar singari, Jeyson ham urush, ovchilik va musiqa san'ati, boshqa narsalar qatori, shahzodaning ulg'ayishi va afsonaga aylanishi uchun kerak bo'lgan hamma narsani o'rgangan.

Esonni uning o'gay ukasi Pelias taxtdan ag'dargan, u Jeysonning uni egallab olishidan qo'rqardi, chunki u orakul tomonidan bitta sandal kiygan odam tomonidan taxtdan ag'darilishi haqida ogohlantirilgan edi. Jeyson qirolga hurmat bajo keltirish uchun voyaga yetgan odam sifatida kelganida, uning bir oyog'ida sandal yo'q edi - chunki u daryodan o'tayotganda uni yo'qotib qo'ygan edi.

Pelias Jeysonga yigit bajarishi mumkin bo'lmagan vazifani berishga qaror qildi: afsonaviy Oltin Junni Kolxidadan qaytarib olish uchun borish. Junni ajdaho qo'riqlagan.

Jeyson bu vazifani bajarib, o'zining Argo kemasini qurdi va Argonavtlar ekipajini yig'di. (Kema nomi haqida eslatma: u noto'g'ri Argos deb ataladi, lekin aslida "s" harfisiz Argo edi. Biroq, kema uni qurgan odamning nomi bilan atalgan va uning ismi chalkashlik bilan Argos edi.)

Jeyson va Argonavtlar Pagasadan yo'lga chiqib, Lemnosda to'xtab, Samofrakiyaga tashrif buyurishdi, u yerda ularni ekipaj a'zolaridan biri Orfey (o'zi ham bu yerda muhokama qilgan mashhur halokatli sevgi hikoyasining mavzusi) Orfik sirlariga kirishdi. Keyin Argonavtlar Hellespontga, u yerdan esa Misiyaga suzib ketishdi.

Bebrices yurtiga yetib kelganlarida, Jeyson va uning ekipaji mahalliy xalqlar bilan jang qilishga kirishdilar, ularning ko'pchiligini qolgan Bebrices jonlarini saqlab qolish uchun qochib ketishidan oldin o'ldirishdi. Argonavtlar Frakiyaga jo'nab ketishdi va u yerda folbin Fineyni bir yaxshilik evaziga Harpiylardan ozod qilishdi: ular Fineydan Oltin Junni qidirish muvaffaqiyatli bo'ladimi yoki yo'qmi, bashorat qilishni so'rashdi.

Finey ularni Sian qoyalari yoki Simplegadalar xavfi haqida ogohlantirdi: bir-biri bilan to'qnashib, kemalarning ular orasida harakatlanishini qiyinlashtirgan xavfli harakatlanuvchi qoyalardan iborat riflar (bu yerda Odisseyning Skilla va Xaribdis o'rtasidagi kurashini solishtiring). Finey ularga qoyalarda suzib yurish xavfsizmi yoki yo'qligini bilish uchun kema oldiga kaptar yuborishni aytdi.

Argonavtlar Finey taklif qilganidek qilishdi: kaptar Sian qoyalari orasidan uchib o'tdi, lekin uchib ketayotganda uning dumi qoyalarga ozgina tegib ketdi. Ular uning orqasidan suzib ketishdi va orqa qismi qoyalarga ozgina tegib ketdi, ammo kema va uning barcha ekipaji qochishga muvaffaq bo'ldi. Simplegadalar o'shandan beri harakatsiz qolishdi, chunki kema ularning yonidan xavfsiz o'tib ketgach, ularning harakatlanishini to'xtatish to'g'risida qaror qabul qilindi.

Adabiyotlar

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil