Sulton Ali Mirzo

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Sulton ali mirzo (14831500) -Movarounnahr hukmdori (1498—1500). Temuriylardan. Sulton Maxmud Mirzoning 3oʻgʻli. Onasi — Zuhra begi*. Otasining vafotidan soʻng Qarshi viloyati hokimi boʻlib, keyinchalik akasi Boysungʻurdan Buxoroni (1497 y. dek.), Bobur esa, Samarqandni tortib olgan. Bobur ota meros shaxri Andijon dushman kuliga oʻtishi mumkinligi haqida xabar topib, beklaridan birini Samarqandda qoldirib, Andijon tomon yurgan. Bundan foydalangan S.A.M. Samarqandni ishgol qiladi (1498 y. fevralmart). 1499 yilda S.A.M. bilan Muhammad Mazid tarxon orasida nizo vujudga keladi. Tarxonlar Movarounnahrda katta nufuzga ega edilar (qarang Darxon). Mazid tarxon Samarqand va uning atrofidagi mulklarni oʻz oʻgʻillari, qarindoshurugʻlari va yaqin kishilari ixtiyoriga berib qoʻygan edi. S.A.M. taxtga muqim oʻrnashib olgach, Mazid tarxonga qarshi siyosat yuritadi. Natijada Mazid tarxon Samarqanddan chiqib ketadi. Shunda Toshkent hokimi Sulton Mahmudxon jiyani Xon Mirzoni (Mirzoxon, S.A.M.ning ukasi) moʻgʻul qoʻshinlari bilan Samarqandni zabt etishga joʻnatadi. S.A.M. Samarqand tashqarisida, Yoryayloqda boʻlgan jangda gʻolib chiqadi. Onasi Zuhra begimning nodonligi tufayli yozilgan maktub sabab Shayboniyxon Samarqandni jangsiz egallaydi (1500). S.A.M. Qoʻlba yalangligida qatl etiladi.