Rauf Parfi

Rauf Parfi
Asl ismi	Tursunali Parfiyev
Tavalludi	27-sentyabr 1943-yil; Toshkent viloyati, Yangiyoʻl tumani
Vafoti	28-mart 2005-yil ; (61 yoshda); Toshkent, Oʻzbekiston
Taxallusi	Oʻzturk
Kasbi	shoir, tarjimon
Fuqaroligi	Oʻzbekiston va SSSR

Rauf Parfi (asli ismi: Tursunali Parfiyev; 1943-yil 27-sentyabr, Shoʻralisoy qishlogʻi, Yangiyoʻl tumani — 28-mart 2005-yil, Toshkent) Oʻzbekiston xalq shoiri, “Fidokorona xizmatlari uchun” ordeni sohibi^[1].

Otasi Parfi Muhammadamin savodli boʻlib, Fargʻona viloyatining Vodil qishlogʻidan shoʻrolar quvgʻini tufayli Shoʻralisoyga kelib qolgan. Onasi — Sakinaxonim Isabek qizi ham asli Fargʻonadan edi. Rauf 1958-yilda 8-sinfni tugatgach, oʻqishni Yangiyoʻl shahridagi kechki maktabda davom ettiradi va mehnat faoliyatini boshlaydi. Shoir 1960-1965-yillarda Toshkent davlat universitetining filologiya fakultetini tugatgan. Turli yillarda Kinematografiya davlat qoʻmitasi, „Oydin“ gazetasi, Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat hamda „Yozuvchi“ nashriyotlarida muharrir boʻlib ishlagan^[2].

Rauf Parfi hayoti davomida siyosiy muxolifligi uchun mustaqil Oʻzbekiston hukumati tomonidan xushlanmagan. Shuning uchun ham, oʻlimidan soʻng 2013-yilda Rauf Parfi tugʻilganiga 70 yil toʻlishi munosabati bilan^[3], 2018-yilda esa 75 yil toʻlishi munosabati bilan Toshkentda oʻtkazish rejalangan tadbirlarning barchasi Oʻzbekiston rasmiylari bosimi ostida toʻxtatilgan^[4].

Asarlari

Birinchi sheʼri 1957-yilda eʼlon qilingan.

„Karvon yoʻli“ (1968);
„Aks-sado“ (1970);
„Tasvir“ (1973);
„Xotirot“ (1974);
„Koʻzlar“ (1976);
„Qaytish“ (1981);
„Sabr daraxti“ (1986);
„Sukunat“ (1991);
„Tavba“ (2001) sheʼriy toʻplamlari bor.

× "Adashgan ruh" dostoni muallifi

Rauf Parfi lirik qahramon ruhiy olamining nozik evrilishlarini mahorat bilan tasvir etuvchi sheʼrlari bilan tanilgan. Shoir soʻzning rang va ohanglaridan, sheʼriy tasvir vositalaridan oʻziga xos uslubda foydalanadi. Sheʼrlari bir necha xorijiy tillarga tarjima qilingan^[5].

Rauf Parfi Bayronning „Manfred“, Nozim Hikmatning „Inson manzaralari“, Karlo Kaladzent „Dengiz xayoli“ va boshqa jahon sheʼriyati klassiklarining sheʼrlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan^[6].

Vafoti

Rauf Parfi 2005-yil 28-martda Toshkent shahrida 61 yoshida vafot etadi.

Manbalar

↑ „O‘zbekistonda ilm-fan, adabiyot, madaniyat va san’at sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum olim va ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“ (2025-yil 23-avgust). Qaraldi: 2025-yil 23-avgust.
↑ Rauf Parfi: Antologiya sudbi
↑ „Oʻzbekistonda Rauf Parfining yubileyini keng nishonlashga ruxsat berilmagan“. BBC Oʻzbek (25-sentyabr 2013). Qaraldi: 25-sentyabr 2013.
↑ Shuhrat Bobojon.. „Rauf Parfining Navoiy kutubxonasida oʻtkazilishi rejalangan yubileyi taqiqlandi“. Ozodlik radiosi (19-sentyabr 2018). Qaraldi: 29-sentyabr 2018.
↑ Rauf Parfi^{[sayt ishlamaydi]}
↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar

Rauf Parfi: Nahotki bu elning qahramoni yoʻq?…
Arboblar.uz (Wayback Machine saytida 2020-09-29 sanasida arxivlangan)
Mytashkent.uz

Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan.

[1] „O‘zbekistonda ilm-fan, adabiyot, madaniyat va san’at sohalarini rivojlantirishga ulkan hissa qo‘shgan bir guruh marhum olim va ijodkorlarni mukofotlash to‘g‘risida“ (2025-yil 23-avgust). Qaraldi: 2025-yil 23-avgust.

[2] Rauf Parfi: Antologiya sudbi

[3] „Oʻzbekistonda Rauf Parfining yubileyini keng nishonlashga ruxsat berilmagan“. BBC Oʻzbek (25-sentyabr 2013). Qaraldi: 25-sentyabr 2013.

[4] Shuhrat Bobojon.. „Rauf Parfining Navoiy kutubxonasida oʻtkazilishi rejalangan yubileyi taqiqlandi“. Ozodlik radiosi (19-sentyabr 2018). Qaraldi: 29-sentyabr 2018.

[5] Rauf Parfi^{[sayt ishlamaydi]}

[6] OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]