Isroil — Qozogʻiston munosabatlari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Isroil — Qozogʻiston munosabatlari
Israel Kazakhstan Locator.png

Isroil

Qozogʻiston

Isroil — Qozogʻiston munosabatlari — Isroil va Qozogʻiston oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar. Ikkala davlat ham BMTga aʼzo. Ikki davlat oʻrtasida oʻzaro munosabatlar 1992-yil 10-aprelda oʻrnatilgan. Isroilning Qozogʻistondagi elchixonasi 1992-yil avgustda, Qozogʻistonning Isroildagi elchixonasi 1996-yil may oyida ochilgan. Isroil elchixonasi Nur-Sultonda, Qozogʻiston Respublikasi elchixonasi esa Tel-Avivda joylashgan.

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

2004-yilda Qozogʻiston Bosh vaziri Danial Axmetov Isroilning Oʻzbekistondagi elchisi bilan uchrashib, mamlakatlar oʻrtasidagi ijtimoiy va iqtisodiy aloqalar va Isroil elchixonasini Ostonaga koʻchirishni muhokama qildi.

2009-yil aprel oyida Qozogʻiston Milliy xavfsizlik qoʻmitasi Mudofaa vazirligini Isroil fabrikalarida ishlab chiqarilgan nuqsonli artilleriya moslamalarini ataylab sotib olishda aybladi. Ushbu munosabat bilan Qozogʻiston Respublikasi Mudofaa vazirining oʻrinbosari hibsga olingan[1].

2009-yil iyun oyida Isroil prezidenti Shimon Peres Qozogʻistonga tashrif buyurdi. Bungacha u Isroil Tashqi ishlar vaziri sifatida ushbu mamlakatga bir necha bor tashrif buyurgan edi[2].

Baʼzi isroillik siyosatshunoslarning fikricha, Isroilning Markaziy Osiyo mamlakatlari, shu jumladan Qozogʻiston bilan hamkorligi mamlakatning Yangi Buyuk Oʻyinda ishtirok etishi va Markaziy Osiyoning strategik tabiiy boyliklarini nazorat qilishni istashi bilan bogʻliq.

2011-yilda Isroil va Qozogʻiston oʻrtasidagi savdo hajmi 1,544 milliard AQSh dollarini tashkil etdi[3].

Qozogʻistondagi yahudiylar jamoasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Qozogʻistonning yahudiy aholisi Iosif Stalin davrida sezilarli darajada koʻpaygan. Shuningdek, Ikkinchi jahon urushi davrida 8,5 mingdan ortiq yahudiylar Qozogʻistonga qochib kelishgan[4]. 1989-yildan beri 10 mingga yaqin yahudiylar Qozogʻistondan Isroilga koʻchib ketishgan. Bugungi kunda 3,3 ming yahudiy istiqomat qiladi[5].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Kazakhstan: Military hardware bought from Israel flawed“. Reuters. 16-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2021-yil.
  2. „Казахстан: партнёр Израиля в Евразии“ (en) (deadlink). 7-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Arxivlandi 2011-08-07 Wayback Machine saytida.
  3. „О казахстанско-израильских отношениях“ (deadlink). Посольство Казахстана в Израиле. 8-dekabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-yanvar 2016-yil. Arxivlandi 2015-12-08 Wayback Machine saytida.
  4. „Kazakhstan has a small but thriving Jewish community“. Посольство Казахстана в США. 3-sentabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2021-yil. Arxivlandi 2014-09-03 Wayback Machine saytida.
  5. „Shalom, Kazakhstan: A Jewish Culture Guide“ (deadlink). Shalom Life. 5-sentabr 2014-yilda asl nusxadan arxivlandi.