Ardabil

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ardabil (Ardubiyl) – Eronning shimoli-sharqidagi shahar. Aholisi 290 ming kishi atrofida. Avtomobil yo‘llari tuguni. Aeroport bor. A.da qadimdan gilam to‘qiladi. Shaharda Ozarbayjon me’morchiliginining 1417-asrlarga oid noyob obidalari na-munasi saqlangan. A. yaqinida mineral buloqlar bor. A.ning qachon bunyod etil-gani ma’lum emas. Shahar haqida dast-labki ma’lumot sosoniylarning so‘nggi vakillari davriga mansub adabiyotlarda uchraydi. O‘rta asrlarda, ayniqsa 910-asrlarda Ozarbayjonning yirik savdohunarmandchilik va madaniyat markazi edi; ayrim davrlarda kichikroq, mustaqil xonliklar poytaxti bo‘lgan. 1220 yilda mo‘g‘ul bosqinchilari tomonidan vayron qilingan. 13-asr oxiriga kelib A.da Safaviylar darveshlik tariqati vujudga kelgan. Safaviylarning Arda-bil shayxligi Safaviylar davlatining vujudga kelishiga asos bo‘ldi.A.da mahobatli shayx Safi maqbarasi me’moriy majmuasi (16 – 17-asrlar) saqlangan: katta bog‘ga (uz. 120 m) pesh-tokli darvoza (1648, ardabillik Ismoil tomonidan ishlangan) orqali kiriladi; kichik hovli, undan 8 burchakli masjid-li (13-asr) katta hovliga o‘tiladi va to‘g‘ri burchakli ziyoratgoh masjidi, unga si-lindrik gumbazli, uzluksiz naqshinkor shayx Safi maqbarasi va 8 burchakli Chin-nixona binosi tutashib ketgan.Ad.:Salamzoda A. V., Arxitektura Azerbaydjana XVI – XIX vv., Baku, 1964.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil