Al-Majistiy

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

"Al-Majistiy" (arabcha: المجسطي, lot. Almagestum — "Buyuk qurilish") — yunon astronomi Ptole-meyning mashhur asari; 150—160-y.lar-da yozgan. Bagʻdod xalifasi Maʼmunning farmoni bilan taxminan 825-yilda arab tiliga tarjima qilingan. Yunon astro-nomik komusi hisoblangan. "A."da mu-allif oʻzining ilmiy tekshirishlarini qoʻshgan holda oʻsha davrda maʼlum boʻlgan astronomik bilimlarni bayon etgan. Unda olam tuzilishining geotsentrik ti-zimi birinchi marta bayon etilgan boʻlib, Quyosh, Oy, sayyoralar va yulduzlarning koʻrinma harakati tushuntiriladi. Bu tizimga koʻra, olamning markazida Yer turadi va u harakat qilmaydi. "A."da 1028 ta yulduzni oʻz ichiga olgan qad. yul-duz jadvallaridan biri ham bor. Astro-nomiyaning chuqur tushunchalariga asos-lanib yozilgan "A." butun dunyoga keng tarqalgan. Abu Rayhon Beruniy "A."ni qadimgi hind tiliga tarjima qilgan. 1515-yil "A" Venesiyada arab tilidan ly-tin tiliga tarjima qilinib nashr etil-gan. "A." Yevropa tillariga ham tarjima qilingan.[1]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil